คุณากร ยัน คุ้มเกินคุ้ม ‘ร้อยพันเรื่องราวปวศ.โลก’ อ่านลดอีโก้ ช่วยเอ็นจอยปวศ.ไทย
เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ที่ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-7 สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย และพันธมิตรร่วมจัดงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 29 (Book Expo Thailand 2024) ในธีม “อ่านกันยันโลกหน้า” ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮออล์ 5-7 ตั้งแต่วันที่ 10 – 20 ตุลาคม 2567
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศ เวลา 11.45 น. พบประชาชนได้เข้ามาจับจองพื้นที่เวทีกลาง เพื่อร่วมฟังเสวนา Timelines of World History: ร้อยพันเรื่องราวประวัติศาสตร์โลก โดยนายคุณากร วาณิชย์วิรุฬห์ นักวิชาการอิสระ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์โลก และภูมิรัฐศาสตร์ และดำเนินรายการ โดย นายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร
นายคุณากรกล่าวว่า หนังสือ ‘Timelines of World History ร้อยพันเรื่องราวประวัติศาสตร์โลก’ ผู้เขียน DK Team และแปลโดย ธาม โสธรประภากร ถือเป็นหนังสือที่มีความครบถ้วน ครอบคลุม สิ่งสำคัญในเล่มนี่คือเรื่องของ ‘เวลา’
“เหตุการณ์แรกในหนังสือเล่มนี้ คือ เหตุการณ์ของมนุษย์วานร ตั้งแต่ 4 ล้านปีที่แล้ว ในแอฟริกาตะวันออก ทั้งในเรื่องยุคหิน ยุคสำริด ยุคกลาง อริยธรรมเกษตรโบราณ เรื่อยมาจนถึงเหตุการณ์ร่วมสมัย จนถึงยุคปัจจุบัน
หน้าสุดท้าย พูดถึงเหตุการณ์โควิด-19 การบุกขึ้นมาเรียนร้องคนชนผิวดำ และเหตุการณ์บุกรัฐสภาสหรัฐ สาเหตุจากผลการเลือกตั้งครั้งล่าสุด เป็นต้น
จากเหตุการณ์เมื่อ 4 ล้านปีที่แล้ว มาจนถึงวันนี้ การที่จะหาหนังสือ 1 เล่ม มีทั้งภาพและเนื้อหาที่ชัด ที่ครบถ้วนสมบูรณ์ในเล่มเดียว ถือเป็นเรื่องที่น่าชื่นชมมาก และในฐานะคนที่สอนประวัติศาสตร์ การมีเล่มนี้ขึ้นมา ถือว่าดีเป็นอย่างยิ่ง” นายคุณากร กล่าว
นายคุณากรกล่าวต่อว่า หนังสือเล่มนี้ยังมีการกล่าวถึง สิทธิสตรี การกำเนิดของดนตรีแจ๊ส มีหลายประเด็นที่สามารถพูดคุยกับหนังสือเล่มนี้ได้
“ยกตัวอย่าง เมื่อพูดถึงวิชาประวัติศาสตร์ คนมักนึกถึงการท่องจำ ใครจำเก่งถือ ว่าเป็นนักประวัติศาสตร์ แต่เมื่อเวลาเราจำปี หากคุณจำได้ว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นในปีไหน แต่คุณไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง แบบนี้คุณไม่ต้องจำ เท่ากับ ศูนย์ คำถามคือ แล้วมันจะเป็นอย่างไรต่อ?
เพราะเราไม่ได้คิดต่ออย่างเรื่อง เมืองท่า เราค้าขาย แต่ไม่มีคนซื้อ เราจะเป็นเมืองท่าได้หรือไม่? ก็ไม่ได้ เพราะฉะนั้นหากคุณกำลังสนใจเรื่อง ยุคทองของการค้าอยุธยา คุณต้องรู้ว่าโลกยุคนั้นคืออะไร ต้องมีเรื่องอาณาจักรอื่นๆ เข้ามาเกี่ยวข้องร่วมถึงในโลกมหาสมุทรอินเดียด้วย” นายคุณากร ยกตัวอย่าง
นายคุณากรกล่าวต่อไปว่า การทูตฝรั่งเศส ก็เป็นการทูตระดับกลาง ผู้เล่นสำคัญในยุคนั้น ที่สำคัญกับเรานั้นคือ ยุคอินเดียโมกุล อิหร่านซาฟาวิด
เพราะฉะนั้นการที่เรามีภาพประวัติศาสตร์ที่ใหญ่ สเกลโลกกว้าง จะช่วยให้ ‘บริบทถูกที่ถูกทาง’ กับเรา บริบทเป็นคำที่สำคัญมากๆ ในการเรียนประวัติศาสตร์ เรารู้ว่าปีไหนเกิดอะไรขึ้น แต่คุณไม่รู้ว่าข้างบ้านคุณเกิดอะไรขึ้น? บริบทไม่ได้จำกัดทางการเมืองอย่างเดียว ยังมีเรื่องเศรษฐกิจ วัฒนธรรม อีกด้วย
อีกทั้งยังรวมถึงการเฟื่องฟูในยุคของดนตรีแจ๊ส The Great Gatsby ยุคนี้สะท้อนอะไร เป็นผลของยุคสมัยชนชั้นกลาง ที่มีอำนาจในการเสพวัฒนธรรมความบันเทิง มีเทคโนโลยีเข้ามา
นัยยะที่สำคัญที่ทำไมเราต้องรู้ประวัติศาสตร์โลก ในทุกชาติๆ ต้องมีการดึงดูดความสนใจประวัติศาสตร์ชาติของเรา
“ความท้าทายคือ เราไม่ได้อยู่คนเดียวบนโลก สมมุติเราจะเชื่อว่า เราอยู่คนเดียวบนโลกก็ได้ แต่ปัจจุบันเราทำแบบนี้ไม่ได้แล้ว เพราะเราเป็นส่วนหนึ่งพลเมืองโลก ประวัติศาสตร์โลกจะทำให้คุณจะวางตัวเข้าไปอยู่ในสังคมโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงไปเรื่องเศรษฐกิจ วัฒนธรรม เมื่อคุณศึกษาโลกนี้ คุณอาจจะรู้ว่า คุณไม่ควรพูดเรื่องอะไรกับโลกเขา
เพราะฉะนั้นการรู้บริบทประวัติศาสตร์ จะกลายเป็นการเติมเต็มการต่อยอด และถูกหลอกได้ยากขึ้น” นายคุณากรกล่าว
นายคุณากเผยต่อว่า เราสามารถถกเถียงกันได้ว่า อะไรเก่ากว่ากัน แต่การรู้ไทม์ไลน์ประวัติศาสตร์โลก เราจะเห็นไทม์ไลน์โลกได้อย่างชัดเจน จุดเเข็งหนังสือเล่มนี้คือ “เส้นต่างเวลา”
“การเรียน จะสอนไทม์ไลน์กว้างๆ เชื่อหรือไม่? หากอ่านหนังสือเล่มนี้ จะเจอสิ่งที่เราคิดว่าไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกัน แต่ในประวัติศาสตร์โลกมีหลายอย่างเกิดขึ้นพร้อมกันจำนวนมาก
เช่น โรม จักรวรรดิโรมัน การสร้างโคลอสเซียม เมื่อ 2 พันปีที่แล้ว แต่มีเมืองโบราณที่สำคัญ ชื่อว่า เตโอติฮัวคัน (Teotihuacán) ในเม็กซิโก ซึ่งเขาสร้างอนุสรณ์สถานใหญ่ๆ เขาสร้างห่างกันหลัก 20 ปี เท่านั้นเอง มันดูคู่ขนานกันมากๆ
ประวัติศาสตร์ไทยเป็นเรื่องสำคัญสำหรับเรา เราจะเห็นประวัติศาสตร์โลก และประวัติศาสตร์โลก จะทำให้เราตัวเล็กลง หรือแปลว่า อีโก้เราจะน้อยลงด้วย เราไม่สามารถอยู่คนเดียวได้” นายคุณากร เผย
นายคุณากรเผยต่อว่า หนังสือเล่มนี้ไม่ได้หยิบทุกช่วงเวลาของประวัติศาสตร์ไทยทุกช่วงเวลา แต่หยิบบางช่วงขึ้นมา เรื่องประวัติศาสตร์ไม่ว่าจะเป็นงานเขียน หรือการบอกเล่า ได้ชื่อว่าประวัติศาสตร์ เป็นเรื่องใครบอกอะไรกับใครเสมอ มีผู้เขียน ผู้เล่า ผู้ฟัง ผู้สร้างเสมอ
“เราเรียนประวัติศาสตร์เราต้องรู้ว่าใครเขียน หนังสือเล่มนี้เช่นเดียวกัน มีทีมเขียน 6 คน ผ่านงานเขียนที่อ่านง่าย มามากมาย หากเป็นนักวิชาการเขียนจะยาก เพราะเขาไม่กล้าตัดเรื่องใดสักอย่าง ผู้อ่านไม่ได้อย่างรู้ทุกสิ่งที่รุ่มร่าม เพราะฉะนั้น ต้องกระซับ ตรงประเด็น ไม่ตื้นเขิน”นายคุณากร เผย
นายคุณากร กล่าวถึงหนังสือประวัติศาสตร์โลก ที่แปลเข้ามาในโลกภาษาไทยในอดีต ตั้งแต่นักเขียนยุคก่อนๆ ส่วนมากจะแปลจากตำรา ยุโรป ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส
แต่ในยุคนั้น ‘ยุโรปมีความเป็นเจ้าโลก’ พอมาถึงหนังสือเล่มนี้ ฉบับภาษาอังกฤษ ออกมาปี 2022 แน่นอนว่า โลกตะวันตกยังมองว่าตัวเองเป็นศูนย์กลาง แต่ความสำคัญของสังคมอื่นๆ ไม่ใช่สังคมโลกตะวันตก
เพราะฉะนั้นหนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนเป็นอังกฤษ มีความอังกฤษนิดหน่อย แต่เขาให้ความสำคัญ และน้ำหนักอย่างมากในประวัติศาสตร์ ที่ไม่ใช่ ยุโรป
ในช่วงเวลาเหล่านั้น สิ่งใดจะหยิบยกขึ้นมา เขาจะหยิบประเด็นเด่นๆ ที่ขึ้นมาอย่างกว้างขวาง พูดถึงโรมัน พูดถึงความเฟื่องฟูวิทยาศาสตร์ในโลกอิสลาม พูดการค้าทาส พูดถึงประวัติศาสตร์พม่า เขาให้เกียรติ ให้น้ำหนักของพัฒนาการของโลก ในไทม์ไลน์ประวัติศาสตร์
อีกทั้งสำนักพิมพ์ DK Team สำนักพิมพ์ต้นฉบับของหนังสือเล่มนี้ เขายังเป็นต้นฉบับของการสต๊อกภาพอีกด้วย
”หนังสือเล่มนี้ โดยเปรียบเทียบกับสเปก คุณภาพการพิมพ์ สำนักพิมพ์มติชน ทำได้ดีเหมือนสำนักพิมพ์ต้นฉบับเป็นอย่างมาก
อีกทั้งราคาที่เป็นมิตรมาก เนื้อหาครอบคลุมประวัติศาสตร์มนุษยชาติ มันทำให้คุ้มเกินคุ้ม ไม่ว่าจะเป็นคอประวัติศาสตร์อยู่แล้ว
เสน่ห์คือ ประวัติศาสตร์มันเติมเต็มชีวิตคุณ มันเอ็นจอยขึ้น ช้อยส์ที่เขาคัดมาอาจไม่ถูกใจทุกคน แต่ทุกคนจะรู้ค่ากลาง ว่า พ.ศ. ปัจจุบันนี้ ควรพูดอะไร และรู้เรื่องอะไร“ นายคุณากร กล่าว
นายคุณากรกล่าวก่อนจบว่า ถ้าเราอยากนิยามว่าตัวคุณเป็นอะไร ประวัติศาสตร์โลกจะทำให้เรารู้จักตัวเองมากขึ้น และรู้จักคนอื่นมากขึ้นด้วย ในภายใต้กรอบประสบการณ์ประวัติศาสตร์ร่วมกัน
”ประวัติศาสตร์ไทยมีน้อย คุณจะอ่านหนังสือเล่มนี้ได้เอ็นจอยมากขึ้น ถ้าคุณเริ่มจำประวัติศาสตร์ไทยเป็นสากลศักราช ส่วนมากเราจะจำประวัติศาสตร์ไทยเป็น พุทธศักราช เราจะเปรียบเทียบได้ยากกับสากลศักราช
เพราะฉะนั้นเราต้องเริ่มจำไทม์ไลน์ประวัติศาสตร์เป็น สากลศักราชได้แล้ว เป็นขอแนะนำ จะเป็นกุญแจต่อยอดไปสู่ประวัติศาสตร์โลกอีกมากมาย” นายคุณากรทิ้งท้าย
