ตู้หนังสือ : ปีที่ต้องตัดสินใจ
จะชำระการเมืองหรือไม่
วงวรรณกรรมและแวดวงนักอ่าน ต้องสูญเสียกวี นักเขียน นักหนังสือพิมพ์ ผู้สามารถไปอีกคนท้ายปีที่ผ่านมา ไพบูลย์ วงษ์เทศ อดีตหัวหน้าข่าวหนังสือพิมพ์ ประชาชาติรายวัน ยุคก่อน 6 ตุลาคม 2519 เจ้าของงานคลาสสิกประเภทที่ยากจะเขียนได้ ฉันจึงมาหาความหงอย ที่ล้อเลียนนักคิดนักเขียนคนดังร่วมสมัย ด้วยท่วงที น้ำสียง และภาษาของผู้ถูกล้อเลียนอย่างแนบเนียน แต่โดยเนื้อหาหยิกหยอกยื่นความหมายอันครื้นเครงให้ขบ กระทบกระแทกแตกต่างเป็นตรงกันข้าม กลายเป็นแบบงานซึ่งยังหาอ่านไม่ได้อีก
เจ้าของบทกวี ความคิดสีขาว ที่ผนวกความคิดอ่านกับการใช้ภาษาอันชำนิชำนาญ ด้วยลีลาที่ผิดแผกกับการใช้ศัพท์หรือ “คำชุด” และ “ความคิดรวบยอด” ที่เห็นได้ทั่วไป จนงานกวีประจำใน มติชนสุดสัปดาห์ ซึ่งโลดโผน ผาดแผลง ด้วยการปรุงคำไทยจากภาษาวรรณคดีกับคำสามัญร่วมยุค สื่อสารการบ้านการเมืองและสังคมกับนักอ่านประเภท “คอแข็ง” หรือ “ฮาร์ดคอร์” อย่างสนุก
บัดนี้คงล่วงสู่ “สรวงสวรรค์ชั้นกวีรุจีรัตน์” อันเป็นวิมาน “ซึ่งสุขเสพย์สำราญมาณศรี ณ ภพโน้นในสวรรค์ชั้นกวี แลภพนี้ในถ้อยที่ร้อยกรอง” (พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ) แล้ว – สาธุ
⦁ พฤติกรรมหนึ่งของบรรดานักธุรกิจเลือกตั้งส่วนใหญ่ ซึ่งเห็นได้ชัดเจนทั่วไปในสภา ที่เมื่อก่อนนอกสภาจะมีมากตามไปด้วย แต่เท่าที่เห็นจากสื่อสาธารณะขณะนี้ สติของสังคมในการวิพากษ์วิจารณ์สูงขึ้นมาก แทนที่จะกราดเกรี้ยว เสียดสี หยาบหยามกันเช่นแต่แรกที่เครื่องมือเปิดโอกาสให้ “เมนต์” สื่อสารกันในสื่อสาธารณะได้สะดวก กลับเต็มไปด้วยเหตุผล และการใช้วิจารณญาณโต้ตอบความไร้เหตุผลอย่างสุภาพ โดยความหยาบคายลดน้อยลง
แต่สิ่งที่นักธุรกิจเลือกตั้งทำกันก็คือ เมื่อได้ฟังสารจากฝ่ายทำหน้าที่ตรงข้าม แทนที่จะพิจารณาความหรือตรวจสอบข้อเท็จจริงของเนื้อหา กลับโต้ตอบหักล้างกลับไปโดยทันที ทั้งด้วยเหตุผลที่ไม่เกี่ยวเนื่อง ทั้งด้วยอารมณ์ โดยท่าทีถากถาง เย้ยหยัน เอาชนะกันทางวิวาท แบบโต้วาทีเถื่อนกันมากกว่าจะค้นหาความจริงของเรื่องราวเหล่านั้น – เพื่อประโยชน์ร่วมกันของสังคมในบั้นปลาย
วันนี้ ถ้าคนในสังคมไม่เข้าร่วมในกิจการบ้านเมืองให้เต็มที่ขึ้น หรือมากเท่าที่ทำได้ ภาษีอากรที่จ่ายไปทั้งประเทศก็ยังไม่ได้ไปสู่เป้าหมายอันเป็นความเจริญผาสุกซึ่งเป็นความก้าวหน้าของบ้านเมืองอยู่นั่นเอง
ศิลปวัฒนธรรม นิตยสารรายเดือนสำหรับผู้สนใจอดีต เพื่อปัจจุบัน และอนาคต เดือนมกราคมนี้ว่าด้วย “การเมืองและเรื่องที่ลือ พระประวัติเจ้าดารารัศมี” ทรงซื้อสร้อยเพชรให้สุนัขทรงเลี้ยงจริงหรือ, ควีน วิคทอเรีย จะรับพระองค์เป็นบุตรบุญธรรมจริงหรือ, เหตุสิ้นพระชนม์แต่วัยเยาว์ของพระราชธิดา, การไม่ได้เสด็จฯกลับเชียงใหม่คราวพระบิดาพิราลัย, การสถาปนาพระราชชายาที่ไม่มีประกาศพระราชโองการ ฯลฯ
เรื่องไหนเป็นจริง เรื่องไหนเป็นความลวง อ่านการค้นคว้าของอาจารย์ “สมฤทธิ์ ลือชา” ในเล่มได้ละเอียด พร้อมกับบทความสำคัญอื่นๆ เช่น พงศาวดารพม่าในวรรณกรรมคำสอนสมัยอยุธยา, วัฒนธรรมมอญบางขันหมากที่วัดอัมพวัน ลพบุรี, ศิลปกรรมศาลเจ้าบางกอกน้อย กับการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม, ขุนไกร นางวันทอง สมเด็จพระพันวษาและอำนาจที่แท้จริงใน ขุนช้างชุนแผน
สั่งจองนิตยสารฉบับนี้ได้ในราคา 150 บาท จนถึงวันที่ 12 มกราคม และจะเริ่มทยอยส่งในวันถัดไปทันที
⦁ นิตยสารอ่านเอาเรื่องอีกฉบับในสังคมไทยซึ่งเป็นที่นิยม สารคดี ฉบับเดือนมกราคม ว่าด้วย “สงครามลับในลาว” ซึ่งผ่านทศวรรษ 1960 มาเกินครึ่งศตวรรษแล้ว ที่ทหารไทยไปรบในสงครามลับ (จ้าง)? ซึ่งยังมีผู้คนอีกมากมายเข้าใจเรื่องราวกันไม่กระจ่างนัก ที่ยิ่งนานวันก็ยิ่งมีผู้รู้เรื่องน้อยลงทุกที
ปัญหาก็ยังซ้อนทับเข้าไปอีก ที่หากมีการพูดถึงก็มักจะเป็นโครงเรื่องเดียวกันคือ เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ “ชาติ” ที่ต้อง “ปิดลับ” และ “ระมัดระวัง”
เพื่อทำความเข้าใจกับกรณีนี้ สารคดีจึง “ข้ามโขง” ไปลาวยังอดีตสมรภูมิลับ เพื่อนำบางข้อมูลที่ถูก “ลดขั้นความลับ” แล้ว กลับมานำเสนอเท่าที่สามารถจะทำได้ ว่าสงครามลับที่ทหารไทยเข้าไปปฏิบัติการนั้น สำคัญเพียงใด
และเกี่ยวพันมากน้อยแค่ไหนกับความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านอาเซียน เพื่อเข้าใจอดีตและเท่าทันปัจจุบันมากขึ้น ในภาวะภูมิรัฐศาสตร์สงครามอันวุ่นวายนี้
⦁ หนังสือเพื่อการเรียนรู้ เหมาะกับสถานการณ์ ชัวร์ก่อนแชร์ แคล้วคลาดขาดมิจ ซึ่งเขียนโดยผู้ดำเนินรายการ “ชัวร์ก่อนแชร์” และศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์ อสมท พีรพล อนุตรโสตถิ์ ที่จะเสนอ 109 กระบวนคิด พิชิตภัยไซเบอร์
ในภาวะที่แก๊งโทรศัพท์ก่ออาชญากรรมทางสายระบาดไปทั่วโลก โดยเฉพาะเมืองไทยในสองปีมานี้ อุกอาจขโมยเงินชาวบ้านไปได้ถึงกว่า 7 หมื่นล้านบาท เป็นเรื่องน่าตกใจ และคาดไม่ถึงว่าจะสามารถหลอกลวงเงินผู้คนไปได้มากมายน่าหวาดกลัวขนาดนั้น
หนังสือเล่มนี้ที่ติดตามภัยดังกล่าวมาใกล้ชิด จึงเรียบเรียงเนื้อหาเพื่อเตือนภัยขึ้นหลายแง่มุมให้ครอบคลุม เป็นกระบวนคิดและแนวทางปฏิบัติที่จะไม่หลงเชื่อไปกับเรื่องราวที่มาตามสาย ที่ชวนให้เกรงกลัว ต้องรีบทำตามคำบอก เพื่อให้ได้สติ หยุดชะงัก ตั้งคำถาม และระมัดระวังตัวให้ได้ทันท่วงที
⦁ หนังสือพิสดารน่าสนใจอีกเล่ม จากสิ่งซึ่งเราคนสมัยนี้รู้จักกันเป็นธรรมดา แต่ล่วงย้อนไปเพียงร้อยสองร้อยปีก่อนก็เป็นเรื่องแปลกและทรงคุณค่าอย่างยิ่งเสียแล้ว อย่าว่าไปถึงพันปีที่มนุษย์ก่อร่างสร้างชุมชนและบ้านเมือง ที่แผนที่เป็นของล้ำค่า โดยเฉพาะในยุคที่การทำสงครามรบพุ่งชิงดินแดนยังสำคัญ
ประวัติศาสตร์โลกจากแผนที่สิบสองฉบับ จากนักประวัติศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญการทำแผนที่ เจอร์รี บรอตตัน แปลโดย ช้องนาง
วิพุธานุพงษ์
ผู้เขียนซึ่งชำนาญเรื่องนี้ได้แสดงให้เห็นว่า แผนที่ห่างไกลจากการเป็นเอกสารหลักฐานแบบวัตถุวิสัย ซึ่งโยงเหนียวแน่นกับทรรศนะและวาระของช่วงเวลากับสถานที่เฉพาะอย่างไร (เขียนแล้วฟังเข้าใจยากเหมือนกัน ว่าหมายความถึงอะไร อย่างไร แหะแหะ)
หนังสือเล่มนี้ย้อนไปอียิปต์ถึงภูมิศาสตร์สมัยปทอเลมีด้วยแผนที่ของกูเกิล เอิร์ธ ซึ่งสำรวจโลกทั้งใบด้วยระบบดาวเทียม (เยี่ยม) ก่อนจะสืบค้นแผนที่โลกนับสิบฉบับจากทั่วโลก ซึ่งปรากฏในหลายช่วงศตวรรษที่ผ่านมา
เพื่อสืบสาวความเป็นจริงทางภูมิศาสตร์ตลอดเส้นทางที่ทอดยาวมาถึงปัจจุบัน จึงเป็นหนังสือที่บอกเสน่ห์ของแผนที่ให้เห็นเต็มที่ ที่จะทำให้ผู้อ่านมองแผนที่ต่างไปจากเดิมแน่นอน ยิ่งมีภาพประกอบสวยงามด้วยแล้ว ยิ่งน่าอ่านสุดๆ
⦁ นิตยสารการเมืองประจำครอบครัวและทุกองค์กร เพื่อเข้าใจโลกและเข้าใจตัวเอง มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับว่าด้วย 2568 ปีแห่ง The Men Behind The Scene อ่านอำนาจหาย บารมีลด ประวิตรจ่อ “เก็บฉาก ลงเวที” ปี 2568 บอบช้ำ ยากหวนคืน
พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ เขียน 5 เรื่องที่น่าจับตามองในปี 2025 ปีแห่งหมุดหมายสำคัญของมนุษยชาติ แล้วอ่านดวงเมืองปีมะเส็ง “ชินวัตร” กุมบังเหียน การเมือง เศรษฐกิจ ครึ่งปีแรกรอด ครึ่งปีหลังอาจร่วง
มองเกม “นายพลปู” สูตรอำนาจ ทบ. “เพ่งจับตา” ตท.26 นายพลเต้ นายพลเอก จับตาพลัง “หมวกแดง” กลางดง “คอแดง”
พระเทพวัชรสารบัณฑิต (เจ้าคุณประสาร) ฝาก 4 ทางธรรมเพื่อการดำรงชีวิต ข้อคิดแก่นักการเมือง ควรมีหิริโอตตัปปะ (นักการเมืองอาจมี แต่นักธุรกิจเลือกตั้งไม่มีแน่นอนขอรับ – ข้อยเอง)
2568 ปีแห่ง “ความเสี่ยง” เศรษฐกิจไทยบน “โลก 2 ใบ” อ่านแล้วต่อด้วยความเห็นจากต่างประเทศ กรณีอันวาร์
อิบราฮิม แต่งตั้งทักษิณ ชินวัตร เป็นที่ปรึกษา
อาจารย์ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ เสนอข้อคิดวันปีใหม่ จากสังคม “เสรีบางส่วน” ไปสู่การเป็น “เสรีทั้งหมด” แล้วต่อด้วยอาจารย์ธงทอง
จันทรางศุ พึมพำถึงชีวิตข้างหน้า หลังคนใกล้ตัว “จากไป”
New Year’s Day เพลงเริ่มต้นปีใหม่ตามแบบฉบับของวง U2
อ่านทรัมป์กับโลกปีนี้ การเมืองอเมริกันกับภูมิรัฐศาสตร์โลก ตามด้วยกองทัพประชาชนจีน พัฒนาก้าวกระโดดรับศกใหม่
⦁ กลับมาสู่ความเป็นจริงของชีวิตการทำมาหากิน หลังผ่านช่วงยิงพลุปีใหม่ไปแล้ว ต้องตั้งสติรับมือกับปัญหาที่จะถาโถมเข้ามาในปีนี้อย่างระมัดระวัง ทั้งปัญหาเศรษฐกิจ การเมือง และอุบัติภัยจากธรรมชาติ ที่แค่ฝนตก น้ำท่วม ก็เรียกว่า “แค่” ไม่ได้อีกต่อไปแล้ว
เพราะรุนแรงขึ้นหนักหนา และคร่าชีวิตได้ นอกเหนือจากการทำลายทรัพย์สินให้สิ้นเนื้อประดาตัว – ขอทุกคนเป็นกำลังใจแก่กันและกัน โชคดี
อารักษ์
