เปิดตัวยิ่งใหญ่ ‘ชำระปวศ.ราชทัณฑ์’ อธิบดี-รมว.ยุติธรรม สปีช 3 นักวิชาการดังเสวนาเข้ม
ชำระปวศ.ราชทัณฑ์ – เมื่อวันที่ 12 กันยายน ที่ร้านหับเผย@ริมน้ำนนท์ จังหวัดนนทบุรี กรมราชทัณฑ์ ร่วมกับ สำนักพิมพ์มติชน จัดเสวนา ‘110 ปี กรมราชทัณฑ์ จากยุคจารีตสู่ยุคศิวิไลซ์’ ในโอกาสเปิดตัว หนังสือ ‘ชำระประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์’ และ ‘กรมราชทัณฑ์ใต้ร่มพระบารมี’
เวลาประมาณ 15.45 น. พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และคณะผู้บริหารกรมราชทัณฑ์ นำโดย นายสหการณ์ เพ็ชรนรินทร์ อธิบดีกรมราชทัณฑ์ นายชาญ วชิรเดช รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ พันตำรวจโท เชน กาญจนาปัจจ์ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์
และคณะผู้บริหารเครือบริษัทมติชน อาทิ นางสาวปานบัว บุนปาน ประธานกรรมการ, นายสมหมาย ปาริจฉัตต์ รองประธานกรรมการ, นายสุริวงค์ เอื้อปฏิภาน รองประธานบริษัท และบรรณาธิการ กองบก.ข่าวสด และนายนฤตย์ เสกธีระ บรรณาธิการ กองบก.มติชน เป็นต้น
พร้อมด้วย นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ อาทิ ศ.พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ ศาสตราภิชานประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอดีตรองปลัดกระทรวงยุติธรรม, ดร.นัทธี จิตสว่าง ที่ปรึกษาพิเศษของสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) และ ผศ.ดร.ศรัญญู เทพสงเคราะห์ ผู้เขียนหนังสือ ‘รัฐราชทัณฑ์’
รวมถึงประชาชนทั่วไป เดินทางมาร่วมงานเปิดตัวหนังสือ ‘ชำระประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์’ และ ‘กรมราชทัณฑ์ใต้ร่มพระบารมี’ อย่างเนืองแน่น
โดยคณะผู้บริหารหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเดินเยี่ยมชมนิทรรศการ “110 ปี กรามราชทัณฑ์ จากยุคจารีต สู่ยุคศิวิไลซ์” ซึ่งบอกเล่าข้อมูลทางประวัติวัติศาสตร์ ราชทัณฑ์จากกรมคุก ถึงสถาบันแก้ไขฟื้นฟู ไปจนสู่สู่ฉากทัศน์ยุคใหม่แห่งความท้าทาย
จากนั้นเวลา 16.20 น. นายสหการณ์ อธิบดีกรมราชทัณฑ์ กล่าวรายงาน มีเนื้อหาโดยสังเขประบุถึงพัฒนาการของกรมราชทัณฑ์ ซึ่งสถาปนาขึ้นเมื่อ วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2458 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีพัฒนาการสิบมาตามลำดับ โดยในวาระครบรอบ 110 ปี ในวันที่ 13 ตุลาคมนี้ กรมราชทัณฑ์ ได้จัดทำหนังสือ ‘ชำระประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์’ และ ‘กรมราชทัณฑ์ใต้ร่มพระบารมี’ ขึ้น เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้ สร้างความเข้าใจในพัฒนาการของการราชทัณฑ์ไทย
นายสหการณ์ กล่าวว่า นับแต่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดฯ ให้ตราพระราชบัญญัติจัดตั้งกรมราชทัณฑ์ขึ้น เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2458 โดยรวมกองมหันตโทษ ลหุโทษ และเรือนจำทั้งหลาย ขึ้นเป็นกรม มีอธิบดีผู้หนึ่งบังคับการ เส้นทางประวัติศาสตร์ของกรมราชทัณฑ์จึงเริ่มต้นขึ้น บนเส้นทางอันยาวนาน กรมราชทันฑ์ ก้าวผ่านเหตุการณ์หลากหลายในบริบทสังคมและการเมืองไทย
ประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์ต่างยุค หลากสมัย บ่มเพาะเคี่ยวกรำจนผลิดอกออกผล มีพัฒนาการหลายระลอก ตั้งแต่ช่วงเวลาที่ยังเป็น Prison Department แปลตรงตัวว่า ‘กรมคุก’ มุ่งจัดระเบียบ สร้างเอกภาพในการคุมขังนักโทษ ประยุกต์ระบบคุกอาณานิคม ผสมการลงทัณฑ์แบบจารีต ก่อนปรับแนวคิดสู่ Penitentiary Department เน้นการ ‘ดัดสันดาน’ ให้กลับตัวเป็นพลเมืองดี โดยนำความรู้อาชญวิทยาและทัณฑวิทยาแบบตะวันตกมาปรับใช้หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง
กระทั่งท้ายที่สุด กรมราชทัณฑ์ เปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษเป็น Department of Corrections บ่งชี้แนวคิด ‘แก้ไขฟื้นฟู’ ยกระดับสอดคล้องมาตรฐานสหประชาชาติหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และใช้คำดังกล่าวสืบมาถึงปัจจุบัน
“กรมราชทัณฑ์วันนี้ ในฐานะหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงยุติธรรม ยังคงขับเคลื่อนภารกิจอย่างหนักแน่น ไม่หยุดยั้ง ภายใต้วิสัยทัศน์คืนคนดีสู่สังคม ป้องกันการกระทำผิดซ้ำ โดยเล็งเห็นความสำคัญของการมอบโอกาสปรับปรุงพฤตินิสัย บำบัด ฟื้นฟู ส่งเสริมผู้ต้องขังให้ตั้งต้นชีวิตใหม่อย่างมีคุณภาพ จึงกล่าวได้ว่า กรมราชทัณฑ์เปรียบได้ดั่ง ‘โรงเรียนแห่งชีวิต’ ที่ตั้งอยู่หลังรั้วกำแพงเรือนจำ
ในวาระครบรอบ 110 ปี กรมราชทัณฑ์ จึงได้จัดทำหนังสือ ‘ชำระประวัติศาสตร์ราชทัณฑ์’ เพื่อบันทึก สำรวจ ตรวจสอบ ชำระ และนำเสนอข้อมูลหลักฐานหลากหลาย ทั้งภาพถ่ายเก่า โบราณวัตถุ และเอกสารล้ำค่า ซึ่งบางส่วนไม่เคยมีการตีพิมพ์เผยแพร่ที่ใดมาก่อน รวมถึงบันทึกปากคำบุคคลร่วมสมัย สะท้อนถึงพัฒนาการแนวคิดที่ก้าวหน้าขึ้นตามลำดับ” นายสหการณ์ กล่าว
นายสหการณ์ กล่าวว่า กรมราชทัณฑ์ ยังได้จัดทำหนังสือ ‘กรมราชทัณฑ์ ใต้ร่มพระบารมี’ เพื่อเผยแพร่พระราชกรณียกิจ แนวพระราชดำริ ที่มีต่อการราชทัณฑ์ไทย ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณในพระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ โดยมีการค้นคว้าข้อมูล ร้อยเรียงเรื่องราวอันทรงคุณค่า ตั้งแต่การพัฒนาการคุก การตะรางครั้งสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 และมีพัฒนาการสืบมาจนปัจจุบัน
จากนั้น พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวเปิดงาน ตามด้วยการแสดงจากกรมราชทัณฑ์
ในการนี้ ผู้บริหารหน่วยงานต่างๆ ในกระทรวงยุติธรรมเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก อาทิ นายเฉลิมชัย บัวจันอัด รองอธิบดีกรมบังคับคดี, นางสุจิตรา แก้วไกร รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน, นายนิวัฒน์ เอี่ยมเที่ยง ผู้เชี่ยวชาญด้านการแก้ไขฟื้นฟูและพัฒนาพฤติกรรมฯ กรมคุมประพฤติ, และนางใจทิพย์ หิรัญธนเศรษฐี เลขานุการกรมสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ รวมถึง นายสมนึก ธนเดชากุล นายกเทศมนตรีเทศบาลนครนนทบุรี
จากนั้น เมื่อเวลาราว 17.00 น. เริ่มเวทีเสวนา เสวนา ‘110 ปี กรมราชทัณฑ์ จากยุคจารีตสู่ยุคศิวิไลซ์’ วิทยากรได้แก่ ศ. พิเศษ ดร. ธงทอง จันทรางศุ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ราชสำนัก, ผศ. ดร. ศรัญญู เทพสงเคราะห์ อาจารย์คณะสังคมศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ และนายสหการณ์ เพ็ชรนรินทร์ อธิบดีกรมราชทัณฑ์ ดำเนินรายการ โดย นายกษิดิศ อนันทนาธร อาจารย์คณะนิติศาสตร์ ม.รามคำแหง
