เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม ณ เวทีกลาง ชั้น LG ฮอลล์ 7 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เขตคลองเตย กรุงเทพฯ มีพิธีเปิดงานมหกรรมหนังสือระดับชาติครั้งที่ 30 (Book Expo Thailand 2025) โดยสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) ภายใต้ธีม “Melody of Books-อ่านหรือยังฟังหรือเปล่า” ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 9–19 ตุลาคมนี้ ซึ่งวันนี้เป็นการจัดงานวันแรก
14.20 น. น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.), นายประสพ เรียงเงิน กระทรวงวัฒนธรรม, นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม, นายณัฐกร วุฒิชัยพรกุล นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT), นายประคัลร์ กอดำรง อัครราชทูต (ฝ่ายการพาณิชย์), นายธีรภัทร เจริญสุข อดีตประธานคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมด้านหนังสือ เลขาธิการสมาคมผู้จัดพิมพ์, น.ส.สุนทรียา วงศ์ศิริกุล รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ สายงานการเงิน และปฏิบัติหน้าที่หัวหน้าเจ้าหน้าที่ด้านการเงิน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เดินทางมาร่วมพิธีเปิดงานอย่างเนืองแน่น
เวลา 14.30 น. เริ่มการแสดง “เจ้าขุนทอง เปิดโลกหนังสือ” โดยเป็นการแสดงหุ่นละคร โดยมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับความสำคัญของการอ่านหนังสือ และเพลง “หนูๆจะไปตลาด” ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการรณรงค์ไม่ใช้ถุงพลาสติก เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม รวมถึงเพลงเกี่ยวกับการทำไข่เจียวสูตรลับระดับตำนาน ซึ่งเป็นซอฟต์พาวเวอร์ด้านอาหารของไทย
เวลา 14.50 น. เริ่มพิธีเปิดงานหนังสือ โดย นายณัฐกร นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ กล่าวรายงานว่า งานมหกรรมหนังสือระดับชาติถือเป็นกิจกรรมสำคัญอุตสาหกรรมหนังสือและสิ่งพิมพ์ของประเทศไทย ซึ่งจัดต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน เพื่อส่งเสริมการอ่านและการอุตสาหกรรมหนังสือของประเทศ โดยมุ่งสร้างพื้นที่กลางให้นักเขียน สำนักพิมพ์ และผู้อ่านได้มาพบกัน เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ สร้างแรงบันดาลใจใหม่ๆ ตลอดจนกระตุ้นให้เกิดการหมุมเวียนของเม็ดเงินในระบบเศรษฐกิจของประเทศไทย
“งานในปีนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด melody of books อ่านหรือยังฟังหรือเปล่า เพื่อเป็นการขยายขอบเขตของการเสพสื่อ การหาความรู้และความบันเทิงจากหลากหลายมิติที่ประสานร่วมกัน ไม่ใช่แค่การอ่านเท่านั้นแต่ยังเป็นรวมถึงการรับรู้ผ่านช่องทางต่างๆ ในโลกปัจจุบัน ที่สามารถเลือกอ่านหนังสือหรือฟังเรื่องราวหนังสือผ่าน podcast หรือ audio book ก็ได้
สำหรับการจัดงานในปีนี้มีสำนักพิมพ์กว่า 400 แห่ง 900 บูท พร้อมหนังสือใหม่กว่า200 ปก รวมหนังสือกว่า 2 ล้านเล่ม ครอบคลุมทุกหมวดหมู่ โดยจะแบ่งพื้นที่ออกเป็นโซน ได้แก่ โซนหนังสือนิยายและวรรณกรรม โซนหนังสือทั่วไป โซนหนังสือเก่า โซนหนังสือเด็กและการศึกษา โซนหนังสือการ์ตูนและวัยรุ่น และโซน NON BOOK และ บอร์ดเกม” นายณัฐกร ระบุ
นายณัฐกร กล่าวต่อไปอีกว่า นอกจากนี้ในงานยังมีนิทรรศการและกิจกรรมที่น่าสนใจมากมาย ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม อาทิ นิทรรศการ “View ’til Touch” ที่ชวนให้ผู้ชมมีส่วนร่วมในหนังสือที่กลายเป็นเพลงและเพลงที่กลายเป็นหนังสือ
รวมถึง นิทรรศการโครงการประกวดหนังสือสร้างสรรค์แห่งปี 2568 100 ABCD จะแสดงผลงานที่คัดเลือกในโครงการ 100 ABCD ประจำปี 2568 เพื่อส่งเสริมการผลิตหนังสือที่แสดงคุณค่าของการออกแบบหนังสือที่ดี, นิทรรศการ Read for The Blind ส่งเสริมการอ่านหนังสือเสียงสำหรับผู้พิการทางสายตา, กิจกรรมเล่นสนุกเจ้าขุนทอง ครั้งแรกของการแสดงเจ้าขุนทองและผองเพื่อน พบการแสดงดนตรีสดผสมผสานการแสดงอื่นๆ โดยนำเสนอศิลปะที่หลากหลายทั้งการเล่นดนตรี การร้อง การเล่านิทาน ละครและการเคลื่อนไหว เป็นต้น
“ในนามสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ขอขอบคุณรัฐมนตรีกระทรวงวัฒนธรรม ที่ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงานในวันนี้ และหน่วยงานภาครัฐ เอกชน พันธมิตรทุกภาคส่วนที่ช่วยผลักดันให้มหกรรมหนังสือระดับชาติ เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ของคนไทย และเป็นพลังสำคัญในการสร้างสังคมการอ่านให้เกิดขึ้นในประเทศไทยอย่างยั่งยืน” นายณัฐกร กล่าวทิ้งท้าย
ด้าน น.ส.ซาบีดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ซึ่งเป็นประธานพิธีเปิดงาน กล่าวว่า ตนรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้รับมอบหมายให้เป็นประธานพิธีเปิดงานมหกรรมหนังสือระดับชาติครั้งที่ 30 ภายใต้ธีม “Melody of Books-อ่านหรือยังฟังหรือเปล่า” ในวันนี้ ซึ่งท่านทราบกันดีว่าการอ่านเป็นรากฐานสำคัญ ในการนำไปสู่การเรียนรู้ และถือว่าเป็นทุนมนุษย์ที่มีคุณค่ามากที่สุด
“เมื่อพี่น้องประชาชนมีทักษะในเรื่องของการอ่าน การคิด วิเคราะห์ และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ประเทศก็จะสามารถพัฒนาได้ต่อไป ไม่ว่าจะเป็นในด้านของเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมได้อย่างแม่นยำและยั่งยืน ซึ่งประเทศที่พัฒนาแล้วก็มีหลายประเทศที่ได้พิสูจน์แล้วว่า การสร้างสรรค์คนด้วยการอ่านจะเป็นการสร้างคนที่มีคุณค่าจริงๆ” น.ส.ซาบีดา เผย
น.ส.ซาบีดา กล่าวอีกว่า กระทรวงวัฒนธรรม ได้ส่งเสริมวัฒนธรรมรักการอ่าน เพื่อเป็นการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ เพื่อต่อยอดไปในเชิงเศรษฐกิจ และการพัฒนาประเทศ โดยสนับสนุน Ecosystem ส่งเสริมการอ่านหนังสือ จากการทำห้องสมุดชุมชน โรงเรียน และการเข้าถึงสื่อดิจิทัล เพื่อให้คนทุกกลุ่มทุกวัยสามารถมีความรู้แบบเท่าเทียม
“ดิฉันก็ถูกปลูกฝังจากครอบครัวให้เป็นคนที่รักการอ่าน และมีศักยภาพที่ถูกหยิบยื่นให้ ซึ่งยังจำได้เลยว่าเล่มแรกที่อ่านเป็นหนังสื่อเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจรัชกาลที่ 9 และต่อมาก็เป็นหนังสือที่คุณพ่อหยิบยื่นให้ คือ หนังสือ แม่ถ้วน หลีกภัย: ชีวิตและการต่อสู้จากความทรงจำ ซึ่งเป็นแม่ค้าขายปลา แต่สามารถที่จะเลี้ยงลูกให้กลายเป็นนายกรัฐมนตรีได้ ซึ่งเป็นแม่ของ ชวน หลีกภัย อดีตนายกฯ” น.ส.ซาบีดา ระบุ
น.ส.ซาบีดา กล่าวต่ออีกว่า ตนได้รับการปลูกฝังจากการอ่านหลายเล่ม ก็ได้ซึมซับข้อมูล แรงบันดาลใจ และได้รับความรู้อีกมากมาย ซึ่งตนมองว่าการอ่านหนังสือ และงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ควรจะมีการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง โดยทราบว่าปีที่แล้วมียอดผู้เข้าชมงาน ประมาณ 1 ล้าน 4 แสนคน และคาดว่าปีนี้ก็น่าจะเยอะกว่าปีที่แล้ว แต่ก็ต้องดูตัวเลขเปรียบเทียบกับปีที่แล้ว และเทียบมูลค่าว่ามีเงินหมุนเวียนทางเศรษฐกิจ กว่า 430 ล้านบาท ซึ่งถือว่าเป็นการกระตุ้นทางเศรษฐกิจได้อย่างแท้จริง
“วันนี้เป็นการรวมตัวของผู้ที่รักการอ่าน ซึ่งดิฉันเดินเข้ามาก็ได้เห็นพี่น้องประชาชนมากมาย ที่ให้ความสนใจและมีหลายบูธให้ได้เยี่ยมชม และเมื่อสักครู่นี้ก็ได้ชมการแสดงเจ้าขุนทองและผองเพื่อน ก็เป็นการระลึกถึงช่วงวัยเด็ก ซึ่งเป็นการ์ตูนที่ปลุกให้เราตื่นมาในทุกๆเช้าก่อนไปโรงเรียน ซึ่งก็ถือว่างานนี้มีความสำคัญต่อประชาชนในหลายๆ ด้าน
ดิฉันถือว่างานนี้เป็นงานที่สมบูรณ์แบบ และได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก เพราะว่าเรื่องของการอ่าน เป็นรากฐานของความคิด ความคิดเป็นรากฐานของความสร้างสรรค์ ส่วนการสร้างสรรค์นั้นเป็นรากฐานของการนำไปสู่การพัฒนาต่อยอด ก็ขอให้พวกเราร่วมกันปลูกฝังวัฒนธรรมรักการอ่าน เพราะการรักการอ่านจะทำให้ปัญญาเติมโตได้” น.ส.ซาบีดา กล่าวทิ้งท้าย
จากนั้น น.ส.ซาบีดา ประธานพิธีเปิดงาน ได้มอบโล่ให้แก่ผู้สนับสนุนการจัดงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 30 และมอบโล่แก่ผู้ชนะการประกวดแต่งเพลงส่งเสริมการอ่านให้แก่ น.ส.ฐิติยา ชาญไชย จากผลงานเขียนเพลง “หลงอ่านไปด้วยกัน” ซึ่งเป็นครั้งแรกสำหรับการจัดทำเพลงประกอบในงานมหกรรมหนังสือ
ต่อมา น.ส.ซาบีดา ได้มอบใบประกาศเกียรติคุณแก่เจ้าของผลงานงานการแบบปกหนังสือ จากโครงการ 100 ABCD ประจำปี 2568 เพื่อส่งเสริมการผลิตหนังสือที่แสดงคุณค่าของการออกแบบหนังสือที่ดี โดยมีหนังสือจากสำนักพิมพ์มติชน ได้รางวัล 8 ปกหนังสือ ดังนี้
1.ดีเอ็นเอไม่ไทย บรรพชนไทยไม่แท้ 2. ประวัติจีนกรุงสยาม 3. เสนาอำมาตย์ อำนาจมหาดไทย 4. Deities and Divas ไสยเวท เพศ ผี: ร่างทรงองค์เควียร์ในอุษาคเนย์ 5. Likable Japan เมืองที่ใช่ ยังไงก็ชอบ 6. The Lost Human หนทางรอดก่อนยุคสูญพันธุ์ 7. Turn On ร้อนรัก และ 8. How to Kill Your Family ลูกสาวคนนี้ขอทวงแค้น
ทั้งนี้ หลังจากเสร็จสิ้นพิธีเปิด น.ส.ซาบีดา รมว.กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ได้เดินเยี่ยมบูธสำนักพิมพ์ต่างๆ ภายในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 30 และร่วมเลือกซื้อหนังสือท่ามกลางความสนใจของประชาชนจำนวนมาก
