สุจิตต์ วงษ์เทศ : ‘เล่งเกียฉู่’ แม่น้ำท่าจีน หลักแหล่งลูกหลานมังกร

"เล่งเกียฉู่" นามอันเป็นมิ่งมงคลตั้งแต่สมัยการค้าโลกเริ่มแรก (ยุคทวารวดี) ได้รับการสืบทอดจนปัจจุบัน เป็นชื่อร้านค้าใน จ. สมุทรสาคร (ภาพจากมติชนทีวี เมื่อวันพุธที่ 7 กุมภาพันธ์ 2561)

เมืองนครปฐมโบราณ (บางทีเรียกเมืองนครชัยศรี) เอกสารจีนเรียก หลั่งเกียฉู่ หรือ หลั่งยะสิว

เมืองลพบุรี (คือ เมืองละโว้) เอกสารจีนเรียก โถโลโปตี นักปราชญ์เชื่อว่าตรงกับ ทวารวดี

คำอธิบายนี้มีแล้วนานมากเกือบ 50 ปี โดย มานิต วัลลิโภดม (อดีตนักปราชญ์สามัญชนทางโบราณคดีของกรมศิลปากร) เขียนไว้ในบทความสำคัญมากเรื่อง “ทวารวดีอยู่ที่ไหน” พิมพ์ในนิตยสารศิลปากร ของกรมศิลปากร เมื่อ พ.ศ. 2515

ผมเคยคัดลอกบทความเรื่องนี้ลงพิมพ์ซ้ำใน ศิลปวัฒนธรรม (ปีที่ 9 ฉบับที่ 1) ฉบับเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2530 ต่อมาสรุปสาระสำคัญไว้ในหนังสือ พระปฐมเจดีย์ ไม่ใช่เจดีย์แห่งแรกฯ สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2545

กระทั่ง พ.ศ. 2554 พบ “หลั่งเกียฉู่” เป็นชื่อร้านขายอะไหล่รถยนต์ ริมถนนสายสมุทรสาคร-กระทุ่มแบน มีผู้รู้ภาษา-อักษรจีน แปลความหมายว่า “หลักแหล่งลูกหลานมังกร” ผมเคยเขียนถึงหลายครั้งในมติชนว่าแม่น้ำท่าจีนคดโค้งเหมือนนาคหรือมังกรนอนขด

หลังจากนั้นก็อ้างอิงบ่อยๆ เมื่อต้องเขียนเกี่ยวกับทวารวดี กระทั่งล่าสุดเมื่อไม่นานมานี้ ว่าทวารวดีไม่ใช่นครปฐมแห่งเดียว แต่เป็นชื่อศักดิ์สิทธิ์ใช้เรียกบ้านเมืองในพิธีกรรม พบทั่วไป เช่น ลพบุรี, ศรีเทพ, ลุ่มน้ำมูล ฯลฯ จนถึงกัมพูชา

นอกจากภาษาพูด-เขียนแบบไทยๆ แล้ว ผมไม่รู้ภาษาอะไรอีกเลย เป็นหลักฐานชัดเจนว่าเรื่องทวารวดีที่เขียนมาทั้งหมด ผมไม่เคยรู้ด้วยตนเอง แต่ได้จากนักปราชญ์นักวิชาการหลายท่านทั้งนั้น จึงได้แต่รอวิทยาทานเพิ่มอีกจากผู้รู้จีน

เอกสารจีน

เอกสารจีนเป็นหลักฐานตั้งต้นของการสืบค้นเรื่องทวารวดี แต่นักโบราณคดีของหน่วยงานทางการไทยกลุ่มศึกษาค้นคว้าวิจัยทวารวดีจากเอกสารฝรั่งเศสเป็นหลัก และจากภาษาอังกฤษโดยทั่วไป แต่ไม่ใส่ใจจริงจังจากเอกสารจีนโดยตรง (อาจเป็นเพราะอ่านอักษรจีนด้วยตนเองไม่ได้ แต่ก็ไม่ให้ความสำคัญต่อการอ่านเอกสารจีนของผู้รู้อื่นๆ)

คุณปัญชลิต โชติกเสถียร (จากสุพรรณบุรี) เล่าว่าใช้เวลาทบทวนเอกสารจีนพบชื่อเมืองสำเนียงจีนว่าเล่งเกียฉู่อยู่ในทิศทางที่เป็นนครปฐมหรือนครชัยศรี ส่วนโถโลโปตีอยู่ในทิศทางที่เป็นลพบุรีกับศรีเทพ ผมอ่านอย่างไม่มั่นใจว่าตัวเองจะเข้าใจทะลุปรุโปร่ง จึงจะขอปรับมาลงพิมพ์แบ่งปันสู่สาธารณะเพื่อแลกเปลี่ยนกันต่อๆ ไปอีก ดังนี้

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้‘อนุดิษฐ์’ บอก เด็กมัธยมผิดหวัง ‘บิ๊กตู่’ นั่งนายกฯ
บทความถัดไปคลังออกประกาศกู้เงิน 1.8หมื่นล. ปรับโครงสร้างหนี้ตปท.สร้างรถไฟฟ้าบางใหญ่-บางซื่อ