คุณสุภาพบุรุษท่านหนึ่งเพิ่งเรียนจบจากมหาวิทยาลัยและอยู่ระหว่างหางานทำค่ะ ในช่วงที่ชีวิตยังไม่แน่นอนเช่นนี้ จู่ๆ เขาก็รู้สึกเบื่อหน่ายทุกอย่างรอบตัวขึ้นมา ไม่ยอมขวนขวายหางานทำจากที่เดิมพยายามหาข้อมูลเรื่องสถานที่ทำงานมาตลอด เริ่มไม่ดูแลสุขภาพตัวเองด้วยการนอนตี 3-4 ตื่นเที่ยง อาหารก็กินบ้างไม่กินบ้างจนน้ำหนักตัวลดลงมาก เล่นเกมตลอดทั้งวัน แต่ไม่นานก็เลิกเล่นเพราะรู้สึกเบื่อ ดูหนังหรืออ่านหนังสือไม่ได้เลยเนื่องจากไม่มีสมาธิ แม้ไม่มีอารมณ์เศร้า แต่ก็มีความเบื่อหน่ายชัดเจน อาการบ่งบอกว่าเป็นโรคซึมเศร้าแน่นอนค่ะ เขาไปรับการรักษาที่โรงพยาบาลเอกชนเมื่อไม่กี่เดือนก่อน แต่ก็หยุดกินยารักษาโรคซึมเศร้าไปเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
“เพราะอะไรคุณถึงหยุดกินยาคะ”
คุณสุภาพบุรุษคิดนานมากค่ะ นานหลายอึดใจจนใครเห็นก็ต้องรู้สึกผิดสังเกต เว้นเจ้าตัวซึ่งไม่ได้คิดว่าช้าจนผิดปกติ เนื่องจากคิดว่าตัวเองเป็นคนช้าแบบนี้อยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม คุณแม่บอกว่าก่อนหน้านี้เขาไม่ได้คิดช้าหรือเคลื่อนไหวช้าแบบนี้
“ทีแรกผมคิดว่าคงไม่ได้เป็นโรคซึมเศร้าเพราะไม่ได้รู้สึกเศร้าเลย แค่เบื่อ แล้วก็เหนื่อย ไม่อยากยุ่งกับใคร มันน่าจะเป็นนิสัยของผม เพราะเป็นแบบนี้มาตั้งแต่เข้ามหาวิทยาลัยแล้ว ถ้ามันเป็นนิสัย ยาก็คงไม่ช่วยอะไร”
“ถ้าคุณคิดว่ายาไม่ช่วยอะไร แล้วคิดว่าอะไรที่น่าจะช่วยได้คะ”
“ผมพยายามออกกำลังกาย นั่งสมาธิ ไปปฏิบัติธรรม ไปเที่ยว ทำทุกอย่างแล้วก็ยังไม่ดีขึ้น สุดท้ายผมเลยไปซื้อหนังสือของคนที่ป่วยเป็นโรคซึมเศร้ามาอ่าน อาการเขาเหมือนผมทุกอย่าง ในหนังสือบอกว่าการกินยาจะช่วยอาการพวกนี้ได้ ผมเลยคิดว่าจะกลับมากินยาอีกครั้ง”
ฟังแล้วก็รู้สึกสนใจค่ะ แม้ว่าคุณสุภาพบุรุษท่านนี้จะรู้สึกว่าตัวเองมีปัญหาสุขภาพจิต คนรอบข้างก็บอก อาการก็ฟ้องชัด หมอก็ยืนยัน แต่สุดท้ายเขากลับเชื่อมั่นและยอมรักษา เมื่อได้อ่านประสบการณ์จากคนที่เคยป่วยจริงและยินดีปฏิบัติตามนั้น การเรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้อื่นช่วยสร้างแรงบันดาลใจได้มากจริงๆ ค่ะ
มีสาวน้อยคนหนึ่งจากแอนิเมชั่นในซีซั่นล่าสุด “Kyoto Teramachi Sanjou no Holmes” ที่ฝากตัวเป็นลูกศิษย์ เรียนรู้การดูศิลปวัตถุโบราณที่ทรงคุณค่า เพราะได้แรงบันดาลใจเหมือนกัน เธอเรียนรู้จากทายาทร้านค้าศิลปวัตถุโบราณแห่งหนึ่งในเกียวโต เมืองหลวงเก่าที่เต็มไปด้วยศิลปวัตถุ “อาโออิ” เด็กสาวมัธยมปลายเพิ่งย้ายโรงเรียนมาอยู่ที่เกียวโตไม่นานนี้ เธอคิดถึงเพื่อนเก่า จึงแอบนำเอาของสะสมของคุณปู่จากห้องเก็บของมาขายเพื่อเป็นค่ารถไฟกลับไปหาเพื่อน ที่ร้านนั้นเธอพบกับ “คิโยทากะ” ชายหนุ่มวัย 22 ปี คนทั่วไปตั้งฉายาให้เขาว่า “โฮล์ม” ซึ่งชวนให้เรานึกถึงยอดนักสืบ เชอร์ล็อก โฮล์ม เนื่องจากคิโยทากะสามารถแยกแยะศิลปวัตถุโบราณปลอมได้อย่างชาญฉลาด อาโออิเริ่มมองเห็นความสวยงามและคุณค่าของศิลปวัตถุเหล่านี้ เธอจึงเกิดแรงบันดาลใจ และตัดสินใจทำงานพิเศษในร้าน พร้อมกับเรียนรู้การดูศิลปวัตถุเพื่อแยกแยะของจริงกับของปลอมไปพร้อมๆ กัน ความอยากเรียนรู้ของอาโออิเกิดจากแรงบันดาลใจและการเห็นคุณค่าในสิ่งที่ได้เรียนรู้ค่ะ เหมือนกับผู้ป่วยที่ใครบอกว่าเขาป่วยหรือจำเป็นต้องกินยาเขาก็ไม่เชื่อ แต่เมื่อได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือ ซึ่งบอกเล่าประสบการณ์ตรงของคนที่มีอาการเหมือนกัน เขาก็รู้สึกอยากรักษาและทำความรู้จักโรคนี้ให้มากขึ้น ผู้เขียนเองก็เกิดแรงบันดาลใจว่าผู้ป่วยบางคนก็ไม่ได้อยากถูกบังคับให้กินแต่ยาเพื่อรักษาเพียงอย่างเดียว เขาอยากดูแลตัวเองด้วยวิธีอื่นๆ เพื่อให้อาการของโรคดีขึ้นจากความพยายามของตัวเองด้วย และหนึ่งในคำถามยอดฮิตของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าคือ “อาหารชนิดใดที่ห้ามกิน และอาหารชนิดใดที่ควรกิน”
บทความสุขภาพของ คุณแคลร์ ซิสซันส์ พบว่าอาหารบางชนิดมีส่วนช่วยในการเพิ่มสารในสมองชื่อทริปโตเฟน สารนี้มีส่วนสำคัญในการสร้างสารอีกตัวหนึ่งชื่อซีโรโทนิน ซึ่งมีผลต่ออาการของโรคซึมเศร้า บทความนี้จึงแนะนำอาหาร 8 ชนิด ที่น่าจะช่วยเพิ่มสารซีโรโทนินได้ “ปลาแซลมอน” เป็นเนื้อปลาไขมันสูงซึ่งอุดมไปด้วยโอเมก้า 3 ที่ดีต่อสุขภาพ การกินปลาที่มีไขมัน 2 พอร์ชั่นต่อสัปดาห์ จะช่วยให้ระดับทริปโตเฟนเพียงพอต่อร่างกาย “เนื้อสัตว์ปีก” เช่น ไก่ เป็ด ก็ช่วยได้เช่นกัน และมีข้อดีที่ให้โปรตีนสูงในระหว่างที่ไขมันต่ำด้วย “ไข่” หากปรุงโดยไม่ใช้น้ำมันก็จะยิ่งดีต่อสุขภาพมากขึ้น “ผักโขม” หรือผักใบสีเขียวเข้ม ก็เป็นแหล่งทริปโตเฟนด้วยเช่นกัน แล้วยังอุดมไปด้วยธาตุเหล็กที่ดีต่อเม็ดเลือดแดงด้วย “เมล็ดธัญพืช” ก็มีทริปโตเฟนมากพอๆ กับเนื้อปลาไขมันสูงหรือเนื้อไก่ ซึ่งเหมาะสำหรับชาวมังสวิรัติที่ต้องการทางเลือก “นม” และ “ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง” ก็เหมาะกับผู้รับประทานมังสวิรัติเช่นกัน และสุดท้าย “ถั่ว” นอกจากมีโปรตีน ไขมันจำเป็น และไฟเบอร์ที่เป็นประโยชน์แล้ว ยังดีต่อการสร้างสารความสุขด้วย
ถ้าเริ่มเกิดแรงบันดาลใจในการดูแลสุขภาพจิตแล้ว ลองเริ่มจากของใกล้ตัวอย่างการเลือกอาหารดูก่อนนะคะ
