นอกจากคณะเด็กหมูป่าติดถ้ำ จะทำให้จังหวัดเชียงรายเป็นจังหวัดที่มีชื่อเสียงโด่งดังในระดับโลกไปแล้ว ก็ทำให้ชาวโลกทั้งหลายได้รู้จักเมืองเชียงรายมากขึ้นในหลากหลายมิติ ในขณะเดียวกัน ชาวโลกก็ได้นำเอาความรู้อันเป็นที่สุด มาใช้ในการช่วยเหลือเด็กติดถ้ำ ได้เห็นน้ำใจและศักยภาพของชาวโลก ที่ร่วมมือกันทำงานช่วยเหลือ ทำในสิ่งที่อยากช่วยเหลือเพื่อให้เด็กปลอดภัย
เรื่องนี้ทั้งชาวไทยและชาวเชียงรายเป็นหนี้ชาวโลก ซึ่งจะมีผลต่อไปในอนาคตด้วย ไม่ว่าการสร้างภาพยนตร์ระดับโลก การพัฒนาเมืองให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว พัฒนาการศึกษา ถนน โรงแรมที่พัก อาหาร และการบริการอื่นๆ เพื่อเมืองเชียงรายที่ยั่งยืน
โดยองค์ประกอบของเมืองเชียงรายนั้น มีความพร้อมสูงเป็นทุนอยู่แล้ว การส่งเสริมการท่องเที่ยวทำให้เกิดความเข้มแข็งของเมืองเชียงรายในมิติต่างๆ มากขึ้น อาทิ การพัฒนาให้มีร้านอาหารที่ดี มีร้านน้ำชาที่น่าประทับใจ มีร้านกาแฟที่เท่ ซึ่งทั้งชาและกาแฟ ก็เป็นทรัพยากรในพื้นที่ มีผลไม้และพืชผักที่ปลอดสารพิษ มีโรงแรมที่พักสะอาดและเพียงพอที่จะรองรับนักท่องเที่ยว เชียงรายยังมีทัศนียภาพที่สวยงาม มีแหล่งธรรมชาติที่สวยงาม ทำให้เชียงรายได้กลายเป็นเมืองท่องเที่ยวไปโดยธรรมชาติ
สิ่งที่เมืองเชียงรายมีมากกว่า และแตกต่างไปจากจังหวัดอื่นก็คือ ความเป็นเมืองศิลปะ มีศิลปินที่มีชื่อเสียงอาศัยอยู่ในเมืองเชียงรายจำนวนมาก มีสมาคมขัวศิลปะ มีศิลปินระดับชาติ ที่ได้สร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นหลัง อาทิ ถวัลย์ ดัชนี เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ทรงเดช ทิพย์ทอง พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี เป็นต้น
การสร้างบ้านดำของ ถวัลย์ ดัชนี สำหรับคนที่ต้องการไปดูนรก การสร้างวัดร่องขุ่น ของเฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ให้เป็นวัดสีขาว สำหรับคนที่ต้องการขึ้นไปดูสวรรค์ การสร้างศูนย์วิปัสสนาสากลไร่เชิญตะวัน โดย พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี สำหรับผู้ที่ต้องการไปนิพพาน ก็เป็นจุดขายสำหรับนักท่องเที่ยวได้ในระดับหนึ่งแล้ว หากไปเชียงรายก็ต้องไปดูแหล่งท่องเที่ยวสำคัญเหล่านี้
นอกจากนี้ ยังมีวัดร่องเสือเต้น ที่ดำเนินวิธีการคล้ายๆ กับวัดร่องขุ่น โดยการใช้ศิลปะนำวัด แต่ก่อนนั้นวัดใช้พระธรรมนำจิตใจคน มีงานศิลปะที่ช่างทั้งหลายสร้างขึ้นถวายโดยไม่มีการเซ็นลายมือชื่อไว้แต่ประการใด เพราะช่างไม่ได้ติดยึดในรูปและนาม เพียงตั้งจิตอนุโมทนา อธิษฐานถวายให้เป็นธรรมทาน สิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ในวัดไทย ก็คืองานศิลปะที่ศิลปินได้จารึกชื่อไว้อย่างมั่นคง
โดยเฉพาะวัดร่องขุ่นนั้น กลายเป็นหอศิลปะของศิลปินใหญ่เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ที่ใช้งานศิลปะนำวัด ซึ่งเป็นการสร้างทิศทางใหม่ของวัดไทย และเป็นการพัฒนาวัด โดยใช้ศิลปะนำวัดสู่การท่องเที่ยว
สําหรับที่วัดร่องเสือเต้นนั้น ตั้งอยู่ในตัวเมืองเชียงราย มีผลงานศิลปะที่ศิลปินตั้งใจสร้างให้เป็นวัดสีน้ำเงิน วัดอยู่ในพื้นที่คับแคบแออัด ไม่มีพื้นที่จอดรถ หากมีนักท่องเที่ยวเข้าไปจำนวนมากก็จะเป็นวัดที่ไม่น่าเที่ยว (แต่ก็ต้องไปดู) โดยเฉพาะเมื่อมีนักท่องเที่ยวชาวจีนเป็นจำนวนมาก สิ่งที่น่าสนใจมากอีกอย่างหนึ่ง คือการที่ประชาชนคนทั่วไป ได้พัฒนาสร้างร้านอาหารรองรับนักท่องเที่ยว มีร้านอาหารที่อยู่ใกล้วัดร่องเสือเต้น ชื่อร้านชีวิตธรรมดา เจ้าของนั้นสามีเป็นชาวสวีเดน ภรรยาเป็นคนเชียงราย สามารถทำร้านอาหารได้อย่างน่าทึ่งยิ่ง ไปเชียงรายแล้วก็ต้องไปทดลองชิม
เมืองเชียงรายนอกจากมีวัดที่ต้องไปดูแล้ว ยังมีศูนย์ศิลปะที่ต้องไปสัมผัส มีร้านอาหารเท่ๆ ที่ต้องไปชิมมีร้านกาแฟและร้านชา (เบเชกู่) ซึ่งดำเนินกิจการเปิดร้านกาแฟโดยชนเผ่า นักท่องเที่ยวพลาดไม่ได้ หากพลาดก็อาจพูดได้ว่าไปไม่ถึงเชียงราย
พื้นที่น่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยวที่ควรจะแวะเข้าไปชมก็คือ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวขนาดใหญ่ มีพื้นที่กินภูเขาเป็นลูกๆ แม้มหาวิทยาลัยจะมีอายุเพียง 20 ปี แต่เป็นการสร้างอาคารสถานที่ไว้อย่างสวยงาม ออกแบบอย่างดี มีการตกแต่งภูมิทัศน์ ปลูกต้นไม้โดยความตั้งใจ ซึ่งเป็นสถานที่ราชการที่สวยมากแห่งหนึ่ง ด้วยความตั้งใจของอธิการบดี รองศาสตราจารย์ ดร.วันชัย ศิริชนะ ผู้ก่อตั้ง เอาจริงเอาจังกับการพัฒนามหาวิทยาลัยเป็นอย่างยิ่ง
หากมีโอกาสลองเข้าไปดูมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ซึ่งเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่เก่าแก่ของเมืองเชียงราย มีพื้นที่มากมายมหาศาล มีการสร้างอาคารสถานที่ตามงบประมาณ แต่เนื่องจากมีพื้นที่จำนวนมาก อาคารแต่ละอาคารปลูกสร้างห่างๆ กัน ทำให้มีพื้นที่ได้หายใจ มีพื้นที่ได้ปล่อยให้ต้นไม้เติบโตขึ้นตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ทำให้มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายมีเสน่ห์
เมื่อนักท่องเที่ยวลงจากเครื่องบินที่สนามบินเชียงรายนั้น เชียงรายเป็นสนามบินนานาชาติ มีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ที่โถงคอยกระเป๋ามีวงดนตรีชาวบ้าน (ผู้สูงอายุ) จากศูนย์ดนตรีกวีศิลป์ล้านนา เพื่ออนุรักษ์และสืบทอดดนตรีพื้นบ้าน เล่นเพลงพื้นบ้าน นั่งเล่นต้อนรับนักท่องเที่ยวแบบเปิดหมวกเพื่อขอรับบริจาคเงินจากนักท่องเที่ยว ก็เป็นเรื่องที่ดีมาก
เมื่อ 2-3 ปีก่อน มีวงดนตรีพื้นบ้านได้นั่งเล่นต้อนรับนักท่องเที่ยวที่สนามบินเชียงรายเหมือนกัน แต่ไปเล่นกลองยาว เล่นพวกเพลงรองเง็ง ซึ่งผิดพื้นที่ แต่ตอนนี้เล่นเพลงเมืองเหนือ โดยใช้เครื่องดนตรีเมืองเหนือ ซึ่งเป็นเรื่องที่ดีมาก
สําหรับสนามบิน เป็นพื้นที่ “เร็วรีบเร่ง” นักท่องเที่ยวเหนื่อย อยากรีบไปให้ถึงเป้าหมาย จึงไม่มีเวลาฟังเพลงนัก หากวงดนตรีชาวบ้านไปเล่นที่วัดร่องขุ่น ขอโอกาสจากอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ขอให้ท่านช่วยสร้างศาลาสีขาวอ่อนช้อยสวยงาม แล้วให้นักดนตรีดีดพิณ สีสะล้อ เป่าปี่จุมบนสรวงสวรรค์บ้าง ก็คงจะไพเราะไม่น้อย หรือที่ร้านอาหารที่มีเสน่ห์แบบร้าน “ชีวิตธรรมดา” มีเสียงเพลงเมืองเหนือ แทนการเปิดเพลงแจ๊ซหรือเพลงป๊อปสากล ก็จะเป็นเสน่ห์ให้กับร้านอาหารอย่างมาก
อย่างน้อยๆ ก็เป็นการสร้างเวทีให้แก่นักดนตรีพื้นบ้าน เป็นการให้เกียรติอาชีพ นักดนตรีจะได้อยู่ในพื้นที่ที่มีเกียรติบ้าง ได้ต่อลมหายใจดนตรีเมืองเหนือ แทนที่จะไปนั่งเล่นแบบไปขอเขาเล่นที่สนามบิน
ธรรมชาติ ศิลปะ และดนตรี มีพลังที่ส่องทางกัน เพราะว่าการรักษาธรรมชาติ การสร้างงานศิลปะนั้น มีพลัง และสร้างประโยชน์สูงสุดต่อผู้พบเห็น หรือมีโอกาสได้เห็น ธรรมชาติ ศิลปะ และดนตรี สามารถสร้างรายได้ให้เป็นอาชีพได้ นอกจากนี้ ธรรมชาติ ศิลปะ และดนตรี สร้างพลังให้เกิดความกระหาย เสริมคนให้อยากทำงาน ให้แรงบันดาลใจ และให้กำลังใจแก่คนที่พบเห็น
เมืองเชียงราย เป็นเมืองที่ประกอบด้วยธรรมชาติ ซึ่งเป็นพื้นฐานที่ดี อากาศสะอาดสดใส ทำให้จิตใจเบิกบาน มีเสียงดนตรีและมีช่างผู้สร้างงานศิลปะจำนวนมาก มากพอที่จะพัฒนาให้เป็นเมืองศิลปะ เพราะเมื่อเมืองเชียงรายได้สร้างแรงบันดาลใจให้ศิลปินได้สร้างงาน
ต่อไปเมืองเชียงรายก็จะเป็นตัวอย่างในการพัฒนาเมืองให้อยู่ยั่งยืน โดยใช้งานศิลปะนำ ขายศิลปะ นำนักท่องเที่ยวให้มาชมงานศิลปะที่เชียงราย เมืองก็จะเติบโตอย่างยั่งยืน ไม่ต้องไปเร่งการผลิตเพื่อขาย แต่สร้างศิลปะดนตรีผลิตเพื่อเสพแทน
