นับแต่ได้พลาสติกเป็น “by product” ทั่วโลกจึงนำพลาสติกมาดัดแปลงเป็นประโยชน์ได้มาก ตั้งแต่ของใช้ ภาชนะ ถุงบรรจุทุกสิ่งทุกอย่างพกพาไปทุกที่ ใช้แล้วทิ้งทุกที่ เป็นขวดบรรจุน้ำดื่ม แก้ว ถึงหลอดพลาสติกดูดเครื่องดื่ม สารพัดสารพัน และใช้แทนอุปกรณ์อีกมากมาย
วันนี้ หลังจากพิสูจน์แล้วว่า การย่อยสลายของพลาสติกต้องใช้เวลาอย่างน้อย 200 ปี ทั้งนับวันพลาสติกเพิ่มพูนขึ้น เต็มท้องแม่น้ำ ท้องทะเล ไปถึงท้องมหาสมุทร และในป่าเขาลำเนาไพร
อันตรายวันนี้ที่เห็นชัดเจน เมื่อพลาสติกไปอยู่ในแม่น้ำ ในทะเล เป็นเหตุให้สัตว์น้ำกลืนกินเข้าไป พลาสติกบางชนิดเช่นหลอดดูดเครื่องดื่ม เข้าไปติดในรูจมูกของวาฬ ถุงพลาสติกเข้าไปอยู่ในกระเพาะปลา แม้สัตว์บกที่กลืนกินเข้าไปพร้อมอาหาร ทั้งพลาสติกนั้นไม่ย่อยสลาย ทำให้สัตว์เหล่านั้นต้องตายลงไปจำนวนมาก
หลังหาสาเหตุการเสียชีวิตของสัตว์เหล่านั้นว่าเกิดจากการสะสมพลาสติกไว้ในกระเพาะบ้าง ติดในรูจมูกบ้าง รวมถึงระยะเวลาการย่อมสลายของพลาสติกยาวนาน เชื่อว่าวันนี้พลาสติกที่ผลิตในวันแรกยังไม่สลาย
ทำให้เกิดการรณรงค์เรียกร้องใช้วัสดุย่อยสลายง่ายแทนพลาสติก นับแต่โรงพยาบาลให้ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกใส่ยาที่ได้รับมา แต่ยังไม่ได้ผลเท่าที่ควร เพราะคนไข้ไม่ได้นำถุงผ้าติดตัวไปด้วย แม้จะเริ่มให้นำถุงผ้ามาจำหน่าย ยังขายไม่ได้เท่าที่ควร
ห้างสรรพสินค้าบางแห่ง เช่น กลุ่มเซ็นทรัล แจ้งงดการใช้พลาสติกใส่สินค้าที่ลูกค้าซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ต
เรื่องการใช้ถุงพลาสติกบรรจุสินค้าที่ซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ต ในยุโรปในอเมริกา เลิกใช้มานานแล้ว โดยใช้ถุงกระดาษแทน และจำหน่ายในราคาไม่แพง
เมื่อก่อนบ้านเราใช้ใบตองห่ออาหาร ใช้เชือกผูกหิ้วสินค้าบางประเภทจากตลาด ใช้ถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ใส่อาหารและอื่นๆ เช่น ร้านขายกล้วยแขกใช้ถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ ต่อมาจึงใช้ถุงพลาสติก บางร้านใช้ถุงกระดาษขาวใส่ของร้อน เช่น กล้วยแขกแล้วใส่ลงในถุงพลาสติกที่มีหูหิ้วอีกทอดหนึ่ง
ข้าพเจ้า (ผู้เขียน) เคยนำกระดาษหนังสือพิมพ์มาพับเป็นถุงขนาดต่างๆ นำไปขายตามร้านค้าในตลาด ราคานับเป็นร้อยละตามขนาดใหญ่เล็ก
สมัยก่อน หากเป็นก๋วยเตี๋ยวแห้ง นิยมใส่ในใบตองที่ประดิษฐ์เป็นกระทง ถ้าเป็นก๋วยเตี๋ยวน้ำ มักนำปิ่นโต หรือหม้อมีหูหิ้วไปซื้อกลับมารับประทานที่บ้าน
วันก่อนได้รับแจกโปสเตอร์ขนาดกระดาษ เอ 4 มาแผ่นหนึ่ง มีข้อความพิมพ์ไว้ว่า
บอกลาของ 4 อย่าง ชีวิตจะไกลห่างขยะพลาสติก
พร้อมรูปภาพและข้อความใต้ภาพนั้น
ขวดน้ำพลาสติก ถุงพลาสติกหูหิ้ว หลอดพลาสติก แก้วกาแฟ
แล้วพกพาของ 4 อย่าง ชีวิตจะไกลห่างขยะพลาสติก
ขวดน้ำส่วนตัว ถุงผ้า หลอดส่วนตัว แก้วน้ำส่วนตัว
ทำความดีด้วยหัวใจ ลดรับ ลดให้ ลดใช้ถุงพลาสติก
จากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
การลดใช้คงไม่ยาก ดังที่กลุ่มห้างเซ็นทรัลจะเลิกใช้ถุงพลาสติก หรือโรงพยาบาลเรียกร้องให้คนไข้นำถุงผ้าไปใส่ยา แม้แต่การเลิกใช้หลอดดูดเครื่องดื่มพลาสติก วันนี้เห็นหนุ่มสาวที่กังวลกับชีวิตตัวเองในอนาคตกับขยะพลาสติกเริ่มซื้อถ้วยน้ำโลหะ หรือแก้ว พร้อมหลอดดูดโลหะมาใช้เป็นส่วนตัว
การไปซื้อของกินของใช้ในห้าง 7-อีเลฟเว่น หากชิ้นสองชิ้นอย่างสองอย่าง ควรปฏิเสธการรับถุงพลาสติกมาใส่อีกชั้นหนึ่ง ของชิ้นนั้นบรรจุพลาสติกอยู่แล้วชั้นหนึ่ง แม้แต่กล่องพลาสติก บางบ้านใช้กล่องแก้วแทน
หรือขณะนี้ เริ่มผลิตกล่องบรรจุอาหารที่ไม่ได้ทำจากโฟม หาวิธีย่อยสลายพลาสติก แยกขยะพลาสติกออกจากขยะอื่น ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะลดการใช้พลาสติกลงไปได้บ้าง ที่สำคัญคือการปลูกฝังจิตสำนึกตั้งแต่เด็กครับ
