เจ้าของเสียงร้องโหยหวน ปี๊ดๆๆๆ ตลอดวันในป่าดิบตั้งแต่ภาคตะวันตก อีสานและภาคใต้ แต่มองหาตัวยาก เพราะชุดขนสีดำของนกคัคคูปรสิตชนิดนี้ เลียนแบบนกแซงแซว ไว้ขู่นกชนิดอื่นๆ ที่มันแอบไปวางไข่ให้เขาฟัก ให้กลัว ไม่กล้ามาไล่ถ้าเจอคาหนังคาเขาขณะแอบเข้าบ้านคนอื่น นกกินแมลง นกกินปลีและนกกระจิบเป็นเหยื่อของนกคัคคูแซงแซว ที่ต้องรับภาระฟูมฟักลูกนอกไส้ชนิดนี้ แม้ว่านกคัคคูปรสิตจะมีชุดขนต่างกันระหว่างวัยอย่างชัดเจน แต่ในนกคัคคูแซงแซว กลับต่างออกไป นกวัยเด็กคล้ายนกตัวเต็มวัยที่มีขนลำตัวสีดำสนิท แกมเหลือบน้ำเงินเล็กน้อย แต่จะมีจุดประสีขาวกระจายอยู่ทั่วตัว ต่างจากนกเต็มวัยเล็กน้อย
นกคัคคูแซงแซว เป็นนกขนาดกลาง ยาว 24 ซม. ขนาดไล่เลี่ยกับนกแซงแซวตัวจริงที่มันเลียนแบบชุดขนเขามา ชื่อวิทยาศาสตร์ Surniculus lugubris ก็แปลตรงตัวโดยพยัญชนะได้ว่า นกแซงแซวสีดำ! ซึ่งแปลกไปจากนกคัคคูปรสิตส่วนใหญ่ที่มีสีสันฉูดฉาดด้วยเฉดสีเขียวมรกต สีม่วง หรือสีน้ำตาลแดง อาหารหลักของนกคัคคูแซงแซว คือ ตัวบุ้ง หนอนแมลงที่มีขน นกหากินกลางวัน จะเกาะนิ่งบนกิ่งไม้ มองหาบุ้งไต่ตามใบไม้หรือบนพื้น เมื่อพบเห็นก็จะบินไปคาบด้วยจะงอยปาก เพราะโครงสร้างขาและนิ้วตีนของนกคัคคูนั้นไม่เหมาะสำหรับการจับตะครุบวัตถุแม้แต่น้อย ท่อนขาสั้น และนิ้วตีนแตกออกเป็น 2 นิ้วด้านหน้า อีก 2 นิ้วหันไปด้านหลัง นกใช้จับคอนได้ถนัดแต่ไม่เหมาะต่อการเดินบนพื้นดินหรือจับสัตว์ไว้กินเช่นเหยี่ยว ดังนั้น นกคัคคูจึงค่อนข้างอุ้ยอ้ายบนพื้นดิน การเคลื่อนไหวหลักจะใช้การบินด้วยปีก
นกคัคคูแซงแซวแพร่กระจายพันธุ์ในทุกภาค ยกเว้นภาคเหนือ พบได้ในสวน ป่าโปร่งและป่าดิบ ในฤดูหนาวอาจจะพบนกที่อาศัยอยู่ในประเทศจีน อพยพหนีหนาวมาอาศัยในสวนสาธารณะ ป่าละเมาะในภาคกลางด้วย นกคัคคูแซงแซว มีการผสมพันธุ์เหมือนนกคัคคูปรสิตชนิดอื่นๆ จะไม่สร้างรังเอง แต่จะแอบเข้าไปในรังของนกเจ้าบ้าน แล้ววางไข่ให้เจ้าบ้านฟักรวมทั้งดูแลเลี้ยงดูลูกนกหลังจากฟักจากไข่เป็นตัวแล้ว ด้วยเหตุนี้พฤติกรรมของนกคัคคูแซงแซวจึงถ่ายทอดผ่านสัญชาตญาณที่ลูกนกไม่ต้องเรียนรู้ใหม่หลังเกิดมาแล้ว ไม่ว่าเสียงร้องหรือนิสัยในการกิน ล้วนถูกจดจำบันทึกไว้ในสมองของนกมาตั้งแต่นกเกิดมา แม้ว่านกพ่อแม่อุปถัมภ์จะเป็นนกชนิดอื่นๆ ที่ส่วนใหญ่ตัวเล็กกว่า ลูกนกคัคคูก็จะไม่จดจำ เลียนแบบหรือเรียนรู้นิสัยจากพ่อแม่อุปถัมภ์จนหลงลืมความเป็นตัวตนของนกคัคคูที่กำหนดด้วยพันธุกรรม
แม้ว่าจะต้องถูกเลี้ยงดูอย่างใกล้ชิดนานกว่า 1 เดือน จนกว่าลูกนกคัคคูแซงแซวจะโตมากพอจะบิน หาอาหารเองได้ ต่างจากลูกเป็ด ลูกห่าน ที่มีพฤติกรรมฝังใจ เมื่อแรกเห็นสัตว์หรือมนุษย์ที่ไม่ใช่พ่อแม่ของตัว แต่แรกฟักจากไข่ก็จะจำฝังใจหรือ imprint ว่าสิ่งนั้นเป็นพ่อเป็นแม่ เดินตามต้อยๆ อย่างไร้เดียงสา นับว่านกคัคคูเป็นสัตว์ป่าที่สืบสันดานได้ดีเยี่ยมจริงๆ
