จิปาถะ : หนุมาน เทพแห่งสรรพวิทยา (158) การผูกคอตายของสีดา (1) : โดย ส.พลายน้อย

มีผู้อ่านคนหนึ่งโทรศัพท์ไปถึงผู้เขียนบอกว่าเพิ่งอ่านเรื่อง “หนุมาน” รู้สึกว่าแปลกดี ไม่เคยอ่านเรื่องรามเกียรติ์มาก่อน บางเรื่องบางตอนจึงไม่รู้ขอให้เล่าย่อๆ ให้ฟัง ผู้อ่านคนนั้นเข้าใจว่าจะมีอายุน้อยกว่าผู้เขียนหลายปี เพราะผู้เขียนอ่านเรื่องรามเกียรติ์ครั้งแรกเมื่อเรียนชั้นมัธยมปีที่ 4 ต้องอ่านรามเกียรติ์ตอนศึกกุมภกรรณ หรือที่เรียกกันว่ากุมภกรรณทดน้ำ อ่านแล้วก็สนุกชอบใจอยากทราบต้นเรื่อง ได้ไปหาซื้อที่เวิ้งนาครเขษมก็ไม่มีฉบับสมบูรณ์ ได้มาเฉพาะตอนต้นเป็นฉบับพิมพ์ของโรงพิมพ์ไท เวลานั้นอยู่ในระหว่างสงคราม กระดาษหายาก รามเกียรติ์เป็นเรื่องยาว จึงไม่มีคนพิมพ์ขาย ต้องรออยู่จนสงครามยุติจึงได้มีผู้พิมพ์จำหน่าย

ครั้นเติบใหญ่ได้ศึกษาวรรณคดีมากขึ้น จึงได้รู้ว่าเรื่องรามเกียรติ์มิได้มีแต่เฉพาะของไทยเท่านั้น ประเทศอื่นๆ รอบบ้านเราก็มี แม้แต่ในประเทศของเราก็มีหลายสำนวน ได้ตามหามาอ่านก็พบเห็นความต่างกันทำให้เกิดความสนุกมากขึ้น ผู้อ่านที่โทรศัพท์มาถามก็คงนึกสนุกเช่นเดียวกันกับผู้เขียน แต่คงจะไม่มีเวลาค้นหามาอ่าน ผู้เขียนจึงคิดว่าเก็บความต่างกันเท่าที่พบมาเล่าน่าจะเป็นประโยชน์อยู่บ้าง อย่างเช่นเรื่องการผูกคอตายของนางสีดาก็เป็นเรื่องน่าสนใจ คนไทยอ่านรามเกียรติ์ไทยก็ทราบว่านางสีดาใช้ผ้าผูกพระศอกับกิ่งอโศก (ไทยเรียกต้นโศกไม่เรียกอโศก) ดังพระราชนิพนธ์รัชกาลที่ 1 กล่าวว่า

“เอาภูษาผูกต่อให้มั่น แล้วพันกับกิ่งโศกใหญ่
หลับเนตรจำนงปลงใจ อรไทก็โจนลงมา”

ครั้นถึงรัชกาลที่ 2 นำมาเล่นเป็นละครเห็นไม่เหมาะ ทรงแก้กลอนใหม่ว่า

“จึงเอาผ้าพันกระสันรัด เกี่ยวกระหวัดกับกิ่งโศกใหญ่
ชายหนึ่งผูกกับศออรไท แล้วทอดองค์ลงไปจะให้ตาย”

ผู้เขียนคิดนอกเรื่องต่อไปว่า เมื่อนางสีดาถูกลักพาตัวไปนั้น มีแต่เสื้อผ้าติดกายไปชุดเดียว และเป็นชุดนักบวช (ดาบสินี) พระรามก็แต่งเป็นดาบส อย่างที่ สุภร ผลชีวิน แปลได้ว่า

“งามเงื่อนเหมือนอย่างนางฟ้า เครื่องทรงดาบสินี”

ก็เครื่องแต่งกายของนักบวชนั้นย่อมมีอยู่น้อยชิ้น ในรามายณะของอินโดนีเซียเล่มหนึ่งเล่าว่า นางสีดานุ่งใบไม้ที่กรองจากใบหญ้า อย่างที่เรียกว่า “คากรอง” คือ เอาใบหญ้าคามากรองเป็นเส้นที่พวกฤษีใช้นุ่งอยู่ในป่า กล่าวตามเรื่องรามเกียรติ์ไทย เมื่อนางสีดาถูกลักพาขึ้นบุษบกไป เมื่อนางได้พบพวกวานร นางก็เปลื้องผ้าสไบทิ้งให้พวกวานรเก็บไปถวายพระราม ที่จะเสด็จตามมา เมื่อเป็นเช่นนี้จะเอาผ้าอะไรมาใช้ผูกคอ

ถ้ากระนั้นนางสีดาใช้อะไรเป็นเครื่องผูกคอ?

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้เดินไปในเงาฝัน : ‘คิด’ก่อนลงมือ‘ทำ’ : โดย สาโรจน์ มณีนัตน์
บทความถัดไปสถานีคิดเลขที่ 12 ผบ.ทบ.ยุคเปลี่ยนผ่าน โดย : สุวพงศ์ จั่นฝังเพ็ชร