โลกเรามีทรัพยากรเพียงไม่กี่ชนิดที่มีอยู่อย่างไม่จำกัด หนึ่งในนั้นคือ “ลม”
พลังงานลม เป็นพลังงานจากธรรมชาติที่มนุษย์นำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมหาศาล รวมถึงการผลิตเป็นกระแสไฟฟ้า
นวัตกรรม “ลูกหมุนระบายอากาศผลิตกระแสไฟฟ้า” จึงเป็นการดึงประสิทธิภาพของลมมาใช้อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกันเจ้าลูกหมุนหุ่นกลมๆ ยังมีตัวเก็บพลังงาน หรือ “แบตเตอรี่” สำหรับนำไปใช้ประโยชน์ได้มากมาย อาทิ ให้แสงสว่างโดยต่อเข้ากับหลอดไฟรูปแบบต่างๆ ชาร์จไฟ ชาร์จโทรศัพท์มือถือ ที่สำคัญสามารถส่งพลังงานไฟฟ้ากลับคืนให้ “ลูกหมุน” ในกรณีที่ไม่มีลมได้อีกด้วย
ผศ.ดร.เอกกมล บุญยะผลานันท์ อาจารย์ประจำภาควิชาครุศาสตร์ไฟฟ้า คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัยและพัฒนา “ลูกหมุนระบายอากาศผลิตกระแสไฟฟ้าและมอเตอร์” บอกว่า โครงการวิจัยครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการร่วมมือพัฒนา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพสิ่งประดิษฐ์ลูกหมุนระบายอากาศให้สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าร่วมกับเซลล์แสงอาทิตย์ในการประจุกระแสไฟฟ้าในแบตเตอรี่ได้มากขึ้น
โดยจุดเริ่มต้นของงานวิจัยนี้ ผศ.ดร.เอกกมลเล่าว่า เกิดจากการสังเกตลูกหมุนระบายอากาศบนหลังคาบ้าน จึงอยากนำลูกหมุนไปประดิษฐ์เป็นตัวปั่นกระแสไฟฟ้า เพื่อเพิ่มมูลค่าและประโยชน์ให้กับลูกหมุนอีกระดับหนึ่ง
ที่น่าภูมิใจก็คือ การทดลองประดิษฐ์ลูกหมุนดังกล่าวสามารถคว้ารางวัล “ผลงานประดิษฐ์คิดค้น ระดับดี” ในสาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย จากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ในปี 2556 ได้สำเร็จ
ยิ่งไปกว่านั้นทีมวิจัยยังได้รับโอกาสทูลเกล้าฯถวาย “ลูกหมุนระบายอากาศผลิตกระแสไฟฟ้าและมอเตอร์” เพื่อใช้ในโครงการฟาร์มทะเลตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ จ.เพชรบุรี และพบว่าการดำเนินการในพื้นที่ดังกล่าวมีความเหมาะสม จนสามารถพัฒนาการใช้พลังงานทดแทนในรูปแบบต่างๆ ได้
“การใช้งานชุดควบคุมประจุไฟฟ้าจากพลังงานลม (เอ็นอีวี) และโซลาร์เซลล์สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทางกลุ่มนักวิจัยจึงนำสิ่งประดิษฐ์ที่พัฒนาแล้วไปติดตั้งที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งประจวบคีรีขันธ์ และศูนย์วิจัยข้าว จ.อุบลราชธานี เพื่อเป็นการช่วยลดปัญหาการจ่ายค่าไฟแพงของหน่วยงานรัฐเพิ่มเติม” ผศ.ดร.เอกกมลกล่าวเพิ่ม
มีโอกาสเยี่ยมชมศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งประจวบคีรีขันธ์ทั้งที เราได้เห็นนวัตกรรม “ลูกหมุนระบายอากาศผลิตกระแสไฟฟ้าและมอเตอร์” ติดตั้งอยู่ภายในศูนย์นี้รวมกว่า 12 จุด เปลี่ยนหลอดไฟจากแบบเดิมเป็นแอลอีดีพร้อมให้กำลังไฟ 12 โวลต์ และติดตั้งเสาไฟอีกจำนวน 8 ต้น โดย “ลูกหมุน” ที่นำไปติดตั้งถือเป็นพลังงานหมุนเวียนสะอาด เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่สำคัญคือไม่มีวันหมด!
อีกทั้งยังใช้เป็นพลังงานทดแทนและพลังงานฉุกเฉินเมื่อเกิดอุทกภัย วาตภัย หรือในพื้นที่ทุรกันดารที่ไฟฟ้ายังเข้าไม่ถึง และเมื่อคำนวณถึงจุดคุ้มทุนจึงพบว่า เอ็นอีวีมีระยะเวลาคุ้มทุนเพียง 3 ปีเท่านั้นเอง
นอกจากจะใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าเพื่อใช้ประโยชน์ในงานทั่วไป พร้อมช่วยลดความร้อนภายในอาคารที่ติดตั้งแล้ว ทีมวิจัยยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า พลังงานจากลูกหมุนระบายอากาศยังให้ “แสงสว่างในเวลากลางคืน” ได้อีกด้วย และแม้จะใช้ประโยชน์ได้เพียง 7-8 ชม. แต่สามารถลดค่าไฟฟ้าได้ถึง 20% เลยทีเดียว!
ส่วนวิธีใช้ก็ง่ายแสนง่าย เพียงใช้ควบคู่กับหลอดไฟแอลอีดี ต่อสายเชื่อมกับแบตเตอรี่ที่เก็บกระแสไฟฟ้าช่วงกลางวันเท่านั้น
ด้าน ระพี บุญบุตร ผู้ผลิตภาคเอกชนจากบริษัท อาทิตย์ จักรกล จำกัด เล่าว่า มีส่วนร่วมในการส่งเสริมและพัฒนาการวิจัยในส่วนนวัตกรรม เนื่องจากบริษัทผลิตสินค้าเกี่ยวกับลูกหมุนอยู่แล้ว จึงถือเป็นโอกาสดีที่ได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาลูกหมุนให้เป็นที่ยอมรับระดับสากลได้
“ผมฝันไว้ว่า ถ้าเราได้รับโอกาสในการนำสิ่งประดิษฐ์ที่ผลิตโดยคนไทยไปขายในประเทศที่มีนวัตกรรมที่ทันสมัยอย่างญี่ปุ่นหรือแถบทวีปยุโรปก็น่าจะดี ตอนนี้จึงมีการต่อยอดการวิจัย เพื่อให้สิ่งประดิษฐ์ของเราก้าวไปถึงจุดนั้นให้ได้” ระพีเล่าถึงฝันที่กำลังจะกลายเป็นจริง
แม้จะเป็นทรัพยากรที่มีอยู่อย่างไม่จำกัด แถมยังมีนวัตกรรมช่วยยกระดับชีวิตมนุษย์ให้อยู่อย่างสุขสบายขึ้น จะดีกว่าไหมหากเราใช้อย่างพอเหมาะพอดีและใช้อย่างรู้คุณค่าที่สุด?
