จิปาถะ ส.พลายน้อย : หนุมาน เทพแห่งสรรพวิทยา (176) ที่มาคำว่า ‘วัดรอยเท้า’

13.01.19 | 13:13 น.

ขอกล่าวถึงควายทรพีที่เล่าค้างไว้ต่อไป หลังจากที่ทรพีแอบเรียนคาถามาจากฤษีแล้ว ก็พาฝูงควายตัวเมียไปหากินตามถิ่นต่างๆ ทรพีเป็นควายที่ค่อนข้างจะเห็นแก่ตัว เมื่อมันมีลูกถ้าเป็นตัวผู้ก็ฆ่าหมด เหลือไว้เฉพาะตัวเมีย ที่มันทำเช่นนี้ก็เพราะเกรงว่าลูกตัวผู้จะมาแย่งตัวเมียจากมันไปหมด ถือว่าเป็นควายที่ใจคอคับแคบ ความคิดของทรพีไม่ถูกใจนางทรพีซึ่งเป็นเมียหลวง เพราะเห็นเป็นการโหดร้ายที่ฆ่าลูกของตนเอง นางทรพีจึงคิดจะฆ่าทรพี แต่การทำเช่นนั้นค่อนข้างยากและอาจเป็นภัย นางจึงคิดว่าจะต้องขอเรียนมนต์ที่ทำให้แคล้วคลาดเสียก่อน ทรพีก็สอนให้ ครั้นนางทรพีท้องแก่จะออกลูก เกรงว่าถ้าลูกเป็นตัวผู้ ทรพีก็จะฆ่าจึงหลบหนีไปออกลูกในถ้ำที่ลี้ลับแห่งหนึ่งปรากฏว่าลูกเป็นตัวผู้

เมื่อลูกทรพีอายุได้ 4 ปี ได้ถามแม่ว่าพ่ออยู่ที่ไหน นางก็เล่าเรื่องพ่อหวงตัวเมียฆ่าลูกที่เป็นตัวผู้ให้ฟัง ลูกทรพีโกรธพ่อ หาว่าพ่อใจร้ายฆ่าพวกพี่ๆ ของตัวคิดพยาบาทจะฆ่าพ่อ นางทรพีก็บอกว่ายังสู้พ่อไม่ได้หรอก ต้องเรียนมนต์แคล้วคลาดเสียก่อน แล้วนางก็สอนมนต์ให้และฝึกลูกให้ชนต้นมะขามป้อมทุกวัน เมื่อผลมะขามป้อมหล่นลงมาก็ให้เอาเขารับ อย่าให้ผลมะขามป้อมหล่นถึงดินได้ เวลาถ่ายคูกออกมา
ก็ให้หมุนตัวเอาเขาขวิดให้คูกกระจายไปไม่ทันให้ตกถึงดิน การฝึกเช่นนี้ทำให้ลูกทรพีมีความว่องไวคล่องแคล่วมากขึ้น เมื่อเห็นลูกชำนาญว่องไวดีแล้วก็ให้ลูกไปวัดรอยตีนพ่อ ถ้ารอยตีนเท่ากันเมื่อไรก็ใช้ได้ (เรื่องนี้เป็นที่มาของสำนวนไทยที่ชอบพูดกันว่า “วัดรอยเท้า”)

ลูกทรพีก็ทำตามที่แม่บอก คอยวัดรอยตีนพ่ออยู่เสมอ ก็ทรพีนั้นเป็นควายใหญ่มากสูงถึงสิบสามวา หน้าผากกว้างสามวา เขายาวข้างละห้าวา วัดรอบตัวสิบสี่วา รอยตีนกว้างหนึ่งวา ลูกทรพีวัดรอยเท้าจนเห็นว่ารอยเท้าของพ่อมีขนาดเท่ากับของตนแล้วก็มีความฮึกเหิมว่าถึงเวลาได้ประลองฤทธิ์กันแล้วก็ออกมานอกถ้ำ เผอิญฝูงควายตัวเมียของทรพีผ่านมา นางทรพีเห็นท่าไม่ได้การจึงบอกให้ลูกหลบเข้าถ้ำไปก่อนแต่ลูกทรพีไม่ยอมบอกว่าตีนโตเท่าพ่อแล้วจะไม่หนีไปไหนและจะขอเข้าปกครองวัวตัวเมียทั้งพันนี้เอง ว่าแล้วก็เข้าเดินนำฝูงวัวตัวเมียไปทางที่ทรพีอยู่ แต่ยังไม่เข้าไปใกล้ๆ หยุดคุมเชิงอยู่แต่ไกล

ขณะนั้นทรพีเหลือบมาเห็นเข้าก็โกรธวิ่งปรี่เข้าใส่ร้องถามว่า นี่เอ็งมาแต่ไหนจะมาแย่งเมียของข้ายังงั้นรึ ลูกทรพีก็ตอบว่า โธ่พ่อ นี่ลูกของพ่อนะจะมาอยู่กับพ่อด้วย อย่าทำโกรธไปหน่อยเลยน่ะ แต่พ่อทรพีไม่ฟังเสียงโดดเข้าขวิดทันที ลูกทรพีก็ไม่ย่อท้อต่อสู้รับรองอย่างคล่องแคล่ว ทรพีเสียท่าถูกลูกขวิดเอาหูฉีกหางขาดได้รับความเจ็บปวดบอบช้ำมาก เมื่อเหน็ดเหนื่อยหนักเข้าก็ผละหนีไปหาอะไรกิน พอมีกำลังก็กลับมาสู้ต่อไป แต่ก็สู้ไม่ได้พลาดท่าถูกลูกขวิดจนตาย