สาธารณรัฐประชาชนจีน ในวันนี้ มีความเปลี่ยน แปลงใหม่หมดโดยสิ้นเชิง ใหม่ในความเก่า และความใหม่ที่ก้าวหน้าไปมาก ยากที่ประเทศใดในโลกจะตามทัน
ช่วงปลายเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ได้รับเชิญเข้าร่วมโครงการ Senior Workshop on New Media-from Technology to Creative Work กับ CHINA-ASEAN Center of Advanced Studies (CACAS) in the Communication University of China (CUC) ซึ่งตรงกับช่วงฤดูใบไม้ผลิ หรือ Spring 2019 เรียกว่ายังมีความหนาวเย็นแบบยะเยือก และเบาสบายในวันเริ่มต้นฤดูกาล ดอกซากุระ บานสะพรั่ง
กลุ่มบุคคลที่ได้รับเชิญมาจาก สื่อมวลชน องค์กร และนักวิชาการ ทั้งจากภาครัฐและเอกชน รวม 21 คน จาก 10 ประเทศในอาเซียน คือ กัมพูชา ไทย บรูไนดารุสซาลาม เมียนมา ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย ลาว เวียดนาม สิงคโปร์ อินโดนีเซีย เรียกว่าเป็นการรวมตัวกันของเหล่าจอมยุทธที่ถูกส่งตัวมาฝึกปรือฝีมือกับ เหล่าซือ
Communication University of China (CUC) หรือชื่อเดิมว่า Beijing Broadcasting Institute (BBI) คือมหาวิทยาลัยการสื่อสารมวลชนแห่งประเทศจีน
ภายใต้การดูแลของกระทรวงศึกษาธิการจีน ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1954 ตั้งอยู่ที่ปักกิ่ง มีชื่อเสียงและเป็นผู้นำในด้านศิลปศาสตร์การสื่อสาร วิศวกรรมสารสนเทศและการสื่อสารวิทยุและโทรทัศน์ ของประเทศจีน ได้รับความนิยมอย่างมากจากนักศึกษาชาวจีนและต่างประเทศ
วันแรกของการเปิดหลักสูตร Dehai CHEN เลขาธิการศูนย์อาเซียน-จีน อดีตกงสุลใหญ่สาธารณรัฐประชาชนจีนในนครโฮจิมินห์ กล่าวต้อนรับด้วยความอบอุ่น พร้อมย้ำความสำคัญของการร่วมมือกันในการพัฒนาอาเซียนให้มีความก้าวหน้าเพื่อความยั่งยืนของทุกประเทศ
ในขณะที่ Yujun YANG อดีตผู้อำนวยการและโฆษก สำนักสารนิเทศ กระทรวงกลาโหม คณบดีและนักวิจัยอาวุโสสถาบันสื่อและกิจการสาธารณะ ศาสตราจารย์พิเศษ-อาจารย์ประจำสำนักการศึกษาผู้บริหารและมืออาชีพ มหาวิทยาลัยการสื่อสารมวลชนแห่งประเทศจีน หัวหน้าคณะนำทีม CUC อาทิ Michelle WANG, Shirley ZHANG ร่วมให้ข้อมูลและประสานงานทุกอย่างตลอดหลักสูตร
คำว่า Thailand is the best friend เป็นสิ่งยืนยันว่า จีนให้เกียรติประเทศไทยและเพื่อนในอาเซียนมาก ในวันที่คณะไปเยือนห้องแถลงข่าว Shuang GENG รองอธิบดีกรมสารนิเทศ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศ ย้ำว่า อาเซียน-ไชน่า ต้องร่วมมือกันเพื่อความเป็นหนึ่ง
สิ่งที่เขาต้องการให้เราเรียนรู้ร่วมไปกับเขา คือ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่กำลังก้าวกระโดด เริ่มตั้งแต่การใช้ 5G เพื่อการเผยแพร่ข่าวสารนิว มีเดียหรือออนไลน์ วิดีโอด้วยเครื่องมือและช่องทางต่างๆ ผ่านแอพพลิเคชั่น youku, tudou, iqiyi, bilibili หรือยูทูบสไตล์จีน ได้รับความนิยมมากในหมู่วัยรุ่น ที่เปรี้ยวสุดคือ การแชตกับเพื่อนแต่ดูการรายงานข่าวไปด้วย ซึ่งใน CUC คือ D5 STUDIO ศาสตราจารย์ Weihua WU เหล่าซือ บอกเคล็ดลับทุกอย่างและว่า ไม่ต้องเก่ง แต่ต้องมีสไตล์และน่าสนใจบนความแตกต่างที่คุณเป็น
Animation at School of Animation and Digital Arts, CUC ครบครันด้วยอุปกรณ์ มีห้องคิดงาน ห้องเกม และห้องพักผ่อน เรียกว่าทุกอย่าง เจ๋ง เป็นแหล่งรวม ดร.ที่อายุน้อยมากที่สุด ผลงานโดดเด่นชนิดคว้ารางวัล TOKYO AWARD โดยเฉพาะเรื่องสะท้อนภาพสังคมสมัยใหม่ การสร้างตึกละฟ้ามุ่งความเจริญ แต่ส่งผลกระทบต่อชุมชน หรือการ์ตูนที่สุนัขพยายามเอาชนะกระต่าย อุตส่าห์จะไปฝึกวิทยายุทธ์จนแก่กล้า แต่ไม่สามารถชนะไหวพริบของกระต่ายได้ เรียกว่า ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด ได้ทั้งความสนุกและให้ข้อคิดแสบๆ คันๆ
สิ่งที่เห็นและกำลังขยับอย่างแรง คือ การสนับสนุนคนรุ่นใหม่ขึ้นมาต่อยอดแทนผู้นำในยุคนี้ เก่งทั้งภาษา แนวคิด และชัดเจนในรูปแบบการทำงานที่เรียกว่า สตาร์ตอัพ ด้วยแพลตฟอร์มที่คาดไม่ถึง แต่ทำเงินมหาศาลแทบจะทุกวินาทีจากทั่วโลก ใครจะทำได้ ถ้าไม่ใช่ จีน
ทั้ง JD.com ซึ่งการไปชมถึง Headquarter ของธุรกิจสินค้าออนไลน์ยักษ์ใหญ่ สัญลักษณ์ สุนัขขาวจมูกดำ คู่แข่งคนสำคัญของ อาลีบาบา ทำให้รู้ว่า JD.com ติดอันดับ Internet Company ระดับ Top10 มีรายได้สูงที่สุดในประเทศจีน เป็น อีคอมเมิร์ซ ที่เติบโตเร็วที่สุด ด้วยอัตราการเติบโตกว่า 150-200% ปลายปี 2561 จับมือกับกลุ่มเซ็นทรัลของไทย ขยายการค้าปลีกออนไลน์ด้วยสินค้าทุกชนิด เน้นสิ่งที่ดีที่สุด สินค้าคุณภาพไม่มีของปลอม จัดส่งเร็วที่สุด เป็นมิตรกับผู้ซื้อ ให้บริการทั่วประเทศ เชื่อมโลกออนไลน์และออฟไลน์อย่างแนบเนียน มีแบรนด์สินค้าทั้งในและนอกประเทศ การขนส่งภายในโดยหุ่นยนต์ รถขนส่งสินค้าไร้คนขับ เจ๋งดี
3D เทคโนโลยี Arting your life และเครือข่ายสินค้าออนไลน์ ที่ 798/751 แหล่งรวมคนรุ่นใหม่ในการพัฒนาซอฟต์แวร์เพื่อการค้า อาทิ เสี่ยวมี่ ที่คนไทยรู้จักดี ไม่ว่าจะเป็นนาฬิกา เครื่องฟอกอากาศ เครื่องชงกาแฟจิ๋ว เครื่องชงนม ทุกชิ้นงานเก๋ ใช้ได้จริง ล้วนออกแบบและพัฒนาโดยคนรุ่นหนุ่มสาว
หรือจะเป็น Beijing KeyRays Interactive Technology Co.,Ltd. บริษัทซอฟต์แวร์คนรุ่นใหม่ในการค้นหาพิกัดและช่วยเหลือผู้บาดเจ็บจากอุบัติเหตุ จัดส่งเฮลิคอปเตอร์ออกไปรับในที่เกิดเหตุ แก้ปัญหาการจราจรคับคั่ง
แต่การเดินทางไปหางโจว เพื่อเยือนอาณาจักรสีส้ม Alibaba หรืออาลีบาบา เป็นอะไรที่สุดยอดที่สุดของการเวิร์กช็อปนอกห้องเรียน ก็อาลีบาบาเป็นแพลตฟอร์มอันดับ 1 ของโลก แม้จะเจอ แจ๊ก หม่า แค่รูปถ่ายที่ติดอยู่อย่างภาคภูมิที่ผนังอาคารเท่านั้น
แต่ Jungong SUN Vice-President of Alibaba Group มารอต้อนรับตั้งแต่ประตูทางเข้า ก็ปลื้ม… ในฐานะลูกค้าตัวยงของ ลาซาด้า ละกัน (ฮา)
อาลีบาบา ก่อตั้งในปี 2542 เป็นผู้ค้าปลีกรายใหญ่สุด และมีมูลค่ามากที่สุดในโลก มีกิจการกว่า 228 ประเทศ ยอดขายและกำไรแซงหน้าผู้ค้าปลีกทุกราย ทั้งวอลมาร์ท อะเมซอน อีเบย์ อีคอมเมิร์ซ ค้าปลีก อินเตอร์เน็ต เอไอ และเทคโนโลยีข้ามชาติ เป็นการบริการแบบลูกค้าต่อลูกค้า ธุรกิจต่อลูกค้า และธุรกิจต่อธุรกิจ ผ่านเว็บพอร์ทัล หรือการบริการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ เสิร์ชเอ็นจินซื้อสินค้า และบริการคอมพิวเตอร์แบบคลาวด์ ทั้ง Taobao, Tmall, Alipay, YouKu แพลตฟอร์มทีวีออนไลน์และสตรีมมิ่ง เยอะ..
ในซุปเปอร์ขนาดใหญ่ในอาคารด้านข้าง มีสินค้าทุกสิ่งตั้งแต่ไม้จิ้มฟันยันดาวเทียม ลูกค้าใช้เพียงใบหน้าสแกนที่เครื่องก็จ่ายเงินเรียบร้อย โดยไม่ต้องพกบัตรหรือเงินสดใดๆ ในขณะที่เหนือศีรษะมีสายพานลำเลียงสินค้าพร้อมจัดส่งเพื่อให้ถึงมือผู้รับอย่างรวดเร็ว ดูน่าทึ่ง
ภูมิใจที่สุด เมื่อพบแม่บ้านชาวจีนกำลังซื้อทุเรียน 5 แพค พอรู้ว่าเรามาจากเมืองไทยดินแดนผลไม้โปรดของครอบครัว ก็ฉีกยิ้มและเข้ามาสวมกอด เป็นที่ตกใจแก่ผู้พบเห็น (ฮา)
ที่กล่าวมาทั้งหมด จีน ก็ไม่ได้น่ากลัวนัก เพราะต่อให้พืชผักผลไม้ของเขาลูกใหญ่ ผลโตแค่ไหน รสชาติสู้ของไทยไม่ได้ ทั้งสตรอเบอรี่ เชอรี่ ลำไย เกษตรกรไทยต้องเร่งส่งออกสินค้าคุณภาพ รับประกันความรวยขอแต่เข้าช่องทางให้ถูกก็พอ
และในความรุดหน้าไม่หยุดนั่น กลับมีความอ่อนโยนให้เห็นผ่านภาพวิดีโอที่ฉายชัดในความรู้สึก เขาปลูกฝังให้เด็กเคารพกฎ มีวินัย ต่อแถว ไม่ทิ้งขยะ นอบน้อม กอดและล้างเท้าให้พ่อแม่ปู่ย่าตายาย ซึ่งเริ่มมีให้เห็นจริงแล้ว
เมืองสำคัญ ตั้งแต่ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ และหางโจว จะเห็นการจ้างงานกลุ่มคนสูงวัยออกเดินเก็บกวาด กำจัดฝุ่น เขาปลูกต้นไม้สี่ระดับ เริ่มจากต้นไม้คลุมดิน ต้นไม้ใบ ต้นไม้ดอก ซึ่งช่วงนี้สีชมพูสะพรั่งไปหมด เพราะซากุระกำลังบานเต็มต้น สูงขึ้นไปมีต้นไม้ใหญ่ ช่วยดูดซับฝุ่นละออง จากเมืองที่เคยมีฝุ่นแดง กลายเป็นเมืองสะอาด อากาศสดใสไร้มลพิษ จีน ทำได้ เพราะเขาทำจริง
ใครจะคิดว่า ในรถไฟความเร็วสูง เมื่อผู้โดยสารนั่งประจำที่หมดแล้ว พนักงานสองคนจะเดินตามกัน คนหนึ่งฉีดน้ำยาลงที่พื้น อีกคนเช็ดถูตามในทันที ในขณะที่การเดินทางในเมือง รถไฟฟ้ามีราคาถูกมากไม่ว่าจะไปไหนก็ 5 หยวน แพงสุด 7 หยวน ตีว่า 1 หยวน = 5 บาท เป็นสวัสดิการแห่งรัฐที่ดีมาก ห้องน้ำไม่มีกลิ่น และฟรี…ทุกแห่ง
ถนนคนเดินเน้นความสะอาด เชฟทุกร้านแต่งตัวตามหลักสากล เสื้อสีขาวสะอาด สวมหมวกป้องกันเศษผม ถนน Nanluogeyiang ในปักกิ่ง มีทั้งถนนแบบสมัยใหม่ ของกินแนวๆ ตกแต่งแบบโมเดิร์นเหมาะกับวัยรุ่น และถนนแบบโบราณ เก๋ด้วยอาคารทรงเก่าแก่ ของที่ระลึก และของกินพื้นบ้าน ขนาดร้าน หมาล่า ต้นตำรับ ขายไม้ละ 1 หยวน ยังอร่อยสุดสุดไปเลย
ส่วนแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม การเดินทางไปเยือนมรดกโลกถึง 3 แห่ง เรียกว่าโชคดี พระราชวังต้องห้าม การดูแลรักษาดีเยี่ยม ยังคงตระการตาด้วยลวดลายโบราณและรูปทรงอาคารที่ยิ่งใหญ่ พิพิธภัณฑ์ซึ่งรวบรวมตำราเก่าแก่และหยกแกะสลักงดงามด้วยศิลปะทรงคุณค่า แปลกตาด้วยงานศิลป์แนวใหม่ ฝีมือเยาวชนรังสรรค์ชิ้นงานด้วยระบบดิจิทัลออกมาเป็นรูป พระพุทธรูป สีสดใสแต่น่าเลื่อมใสยิ่ง
กำแพงเมืองจีน ยังคงยืนท้าทายลมหนาว ฤดูกาลนี้นอกจากความเย็นยะเยือกติดลบ 2 องศาเซลเซียส ยังได้เห็นภูเขาสูงชันกลายเป็นพรมสีชมพู ด้วยดอกซากุระที่บานสะพรั่งต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือน
ทะเลสาบซีหู หางโจว เมืองหลวงของมณฑลเจ้อเจียง ตำนานพื้นบ้าน…นางพญางูขาว เรื่องราวความรักระหว่างหญิง-ชาย ที่จบลงด้วยโศกนาฏกรรม แต่ความงามของสถานที่ทำให้นักท่องเที่ยวมารอชมพระอาทิตย์ตกดินและถ่ายภาพพรีเวดดิ้งกันมาก แถบนี้คงความเป็นป่าธรรมชาติได้ดีทีเดียว เท่าที่สังเกตเขากำลังทำสวนดอกซากุระ ทุ่งดอกนาโนะฮานะ แบบญี่ปุ่น แต่เขาปลูกหลายๆ ร้อยเอเคอร์ คือใหญ่มาก ประเทศท่องเที่ยวอื่นๆ คงมีหนาวหากไม่คิดปรับปรุง เพราะถ้าอนาคตชาวจีนไม่เดินทางออกนอกประเทศอะไรจะเกิดขึ้น
ส่วน เซี่ยงไฮ้ นั้น ได้ชื่อว่าเป็นเมืองเก่าแก่ ปัจจุบันมีผู้คนหนาแน่นที่สุดในประเทศจีน ที่นี่ทำให้เห็นชัดว่า แม้จีนจะเป็นประเทศสังคมนิยม แต่เขาไม่ได้กีดกันทุนนิยม จึงมีร้านสตาร์บัคส์ และเคเอฟซี แทบจะทุกถนนในย่านท่องเที่ยวและช้อปปิ้ง
The Bund ทางเดินริมน้ำเก่าแก่ยาวกว่า 1,500 เมตร สวยเก๋ด้วยอาคารสไตล์โคโลเนียล ตึกทันสมัยอันโดดเด่น Shanghai Historic และบ้านพักอาศัยของชุมชนชาวจีนก็น่าสนใจมาก บ่งบอกถึงวัฒนธรรมและตัวตนของผู้คนจากหน้าต่างห้องนอนที่มีการตากเสื้อผ้า ชุดชั้นใน และเนื้อแดดเดียวเอาไว้ด้วยกัน
Xu Wei นายกเทศมนตรีนครเซี่ยงไฮ้ บอกว่าภูมิใจในความเป็นเขตการปกครองพิเศษแบบเทศบาลนคร มีสถานะเทียบเท่ากับมณฑล การปกครองขึ้นตรงกับรัฐบาลกลาง มีท่าเรือที่มีเรือคับคั่งที่สุดในโลก ถูกขนานนามว่า นครปารีสแห่งตะวันออก และถูกจัดอันดับให้อยู่ในกลุ่มมหานครไฮโซอันดับ 5 ของโลก รองจาก กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. นิวยอร์ก ลอนดอน และปารีส
อาคาร Shanghai No. 8 Bridge, Creative Industry Park เก๋ไก๋ด้วยดีไซน์ทันสมัย เป็นแหล่งท่องเที่ยวและช้อปปิ้งสินค้าไอเดีย ของดีไซเนอร์ในและต่างประเทศ เป็นที่ตั้งของสำนักงาน TikTok แอพพลิเคชั่นยอดนิยมของวัยรุ่นชาวจีน ปลูกผักออร์แกนิคไว้บนหลังคา
และจุดสุดท้ายที่ต้องกล่าวถึงในฐานะคนหนังสือพิมพ์ Peoples Daily Group สื่อสิ่งพิมพ์ยักษ์ใหญ่ของจีน ที่นี่เราได้เห็นโลกของการทำข่าวที่ยิ่งใหญ่ ห้องข่าวเกาะติดทุกสถานการณ์โลก ล้ำสมัยด้วยเทคโนโลยีและเครื่องมือสื่อสาร ได้เห็นการทำงานแบบมืออาชีพ แต่สิ่งหนึ่งที่เชื่อแบบสนิทใจ คือ ประเด็น เนื้อหาสาระ และความน่าเชื่อถือ ยังคงเป็นหัวใจหลัก ของ…สื่อสารมวลชน ไม่ว่าจะเป็นประเทศใดก็ตาม
วันปิดหลักสูตร Senior Workshop on New Media-from Technology to Creative Work เราจึงได้ข้อสรุปว่าการเป็นสื่อสารมวลชนในยุคนิว มีเดีย คือ นำสื่อทั้งเก่าและใหม่มาเชื่อมร้อยให้เป็นเนื้อเดียวกัน เรียนรู้และใช้เทคโนโลยีอย่างรอบด้าน คนเพียงคนเดียวทำได้ทุกสิ่ง และออกเดินทางเพื่อเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในแบบ Backpack Journalist เพราะโลกเปลี่ยน เรา ก็ต้องเปลี่ยน
