ทริปดูนกอีสานเมื่อต้นเดือนพฤษภาคม พบนกใหม่ 2 ชนิด ทั้งที่คาดหวังวาดฝันไว้ 4 ชนิด แต่แห้ว 2 ชนิด สมชื่อภูมินามของแหล่งดูนก คือ นาแห้ว หรือปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น “อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย” ในอำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย หลังจากได้เห็นนกอัญชันหลงกรุง เป็นนกใหม่ไทยชนิดที่ 800 ก็วาดหวังกับทริปอีสานครั้งนี้เป็นอย่างมาก
ชนิดที่ 801 เป็นนกมุดขนาดเล็กที่ทั้งหมด 8 ชนิดในประเทศไทย อาศัยอยู่ในป่าดิบ สมชื่อ “นกมุ่นรก” (Fulvetta) ส่อนัยยะว่ามักพบในถิ่นอาศัยรกทึบของพุ่มไม้ในป่า
นกมุ่นรกโดยรวมแล้วนักดูนกจะเรียกว่าพวก LBJ คือ ขนสีน้ำตาลเป็นพื้น ขนาดเล็ก หาความโดดเด่นของลวดลาย ออกจะไม่น่าดู ใบหน้าอาจจะมีคิ้วดำเข้ม หรือเกลี้ยงเกลาปราศจากคิ้วมีแต่วงตาขาวเท่านั้น ยิ่งนิสัยหมกมุ่น ชอบมุดในดงรก ยากจะพบเห็นได้ง่ายๆ บางคนพานไม่ดูเอาซะเลย แต่ “นกมุ่นรกเป็นสมาชิกหนึ่งในแก๊งนกป่าหากินร่วมกันหรือ mixed species foraging flock เป็นสัญญาณที่ดีว่าถ้าได้ยินจิ๊กจั๊กของนกมุ่นรก จะได้เห็นนกป่าชนิดอื่นๆ ด้วย” เลยกล้อมแกล้ม ไม่กลายเป็นนกตกสำรวจ ลูกเมียน้อยเท่าไหร่
ส่วนนกมุ่นรกชนิดใหม่ของคนเขียนคราวนี้ เรียกได้ว่ามีสีสันเตะตากว่านกมุ่นรกไทยชนิดไหนๆ มีชื่อเสียงเรียงนามว่า “นกมุ่นรกคอแดง (Rufous-throated Fulvetta)” มองปราดเดียว ด้วยสายตาคนดูนกมากประสบการณ์ก็คงนึกในใจว่า LBJ!
ถ้าส่องละเอียดสักหน่อย มองเห็นแถบสร้อยคอสีน้ำตาลแดง อันเป็นที่มาของรูปพรรณนามของนก จะรู้สึกว่าชื่อชั้นของนกชนิดนี้น่าสนใจขึ้นมาอีกเป็นกอง เพราะในบ้านเรา จะพบนกมุ่นรกคอแดงไม่ใคร่บ่อย จัดเป็นนกเทพ พบเฉพาะพื้นที่เท่านั้น นาแห้วเป็นแหล่งดูนกที่พบสม่ำเสมอ และในป่าดิบบนภูหลวง แม้ว่าจะมีรายงานพบประปรายในภาคเหนือ หรือภาคตะวันออก แต่ถ้าคนดูนกอยากจะเห็นเจ้าคอแดงไว้เป็นนกใหม่ในบันทึกของตนเอง ก็มักจะมุ่งหน้าไปป่านาแห้วเพื่อตามหาเจ้าคอแดง นกกินแมลงขนาดเล็กเพียง 14 ซม ไล่เลี่ยกับนกกระจอก
เมื่อคนเขียนยอมอดทนนั่งงอก่องอขิงจนเจ็บเข่า ในบังไพรกลางหุบเขา ตั้งแต่ 7 โมงเช้าจรด 6 โมงเย็น 4 วัน เฝ้ารอนกแต้วแล้วใหญ่ท้ายทอยสีฟ้า นกมหาเทพที่พึ่งจะโผล่ออกมาโชว์ตัวสะเทือนวงการไม่กี่เดือนก่อน แล้วก็พกพาแห้วหอบกลับบ้านเต็มกระบุง ตอกย้ำว่า ความสุขสมหวังย่อมสลับกับความผิดหวัง เป็นสรณะจริงแท้แน่นอนในชีวิตนักดูนก หากมองมุมย้อน ยิ่งผิดหวัง เมื่อคราวสมหวัง อารมณ์สุขสันต์คงพูนเท่าทวีคูณกันเลยทีเดียว
…. มะนาวหวานปริ่มแปร่งขึ้นมาไหมครับ (ฮา) ยังดีได้นกมุ่นรกคอแดงมาปลอบใจ เพราะตัวนี้ถ้าไม่มานาแห้ว ก็ยากที่จะได้เห็นครับ
ข้อมูลเพิ่มเติม http://birdsofthailand.org/bird/rufous-throated-fulvetta
