“Bolshoi Babylon : ม่านมืดบอลชอย” สังคม การเมือง และเรื่องเศร้าหลังม่านบัลเลต์

5.06.16 | 20:30 น.

สารคดีสุดพิเศษจาก “Documentary Club” ที่พาผู้ชมไปสำรวจความร้าวราน เบื้องหลังความงดงามของคณะบัลเลต์บอลชอย หลังจาก “เซอร์เก ฟิลิน” ผู้กำกับคณะบัลเลต์บอลชอยรูปงามและเปี่ยมไปด้วยฝีมือ ถูกดักทำร้ายจนเสียโฉมและตาบอด ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นการสะท้อนให้เห็นความดุเดือดและเชือดเฉือนในวงการศิลปะในประเทศรัสเซีย แต่ยังเป็นการฉีกให้เห็นมายาคติ โรงละคร และประวัติศาสตร์ของคณะบัลเลต์ภายใต้เกมการเมืองอันคุกรุ่นของรัสเซียด้วย

ความหนักหน่วงของปัญหาซึ่งฟอนเฟะในคณะบัลเลต์บอลชอยถูกชำแหละให้เห็นในหลายๆ มิติ นับตั้งแต่นักแสดง ผู้กำกับ ไปจนถึงผู้จัดการ ใช่แล้วว่านี่ย่อมไม่ใช่ครั้งแรกที่มีภาพยนตร์ซึ่งเล่าเรื่องการช่วงชิงแข่งขันโดยมีหน้ากากแก้วเป็นความหรูหรา แต่ก็ใช่หรือไม่ ที่อาจเป็นครั้งแรกซึ่งสังคมและความเป็นรัสเซียถูกเล่าผ่านเหตุการณ์ความรุนแรงในคณะบัลเลต์นี้ ภายใต้การกำกับของ “นิค รี้ด” ซึ่งพาผู้ชมไปพบความละเมียดมะไล อ่อนหวานของการแสดง และกระชากเข้าไปสู่ความรุนแรงของการใช้ชีวิตในพื้นที่แห่งนั้นอย่างเต็มคราบและหมดจด

Bolshoi Babylon ไม่ได้เล่าในลักษณะแค่เบื้องหลังอันโหดร้ายในความสวยงามของคณะบัลเลต์ แต่ยังลงลึกไปถึงการเมืองในคณะบัลเลต์เองที่น่าสนใจและน่าติดตามมากๆ พลังของโรงละครและคณะบัลเลต์นี้เป็นของจริง จากความกลัดกลุ้มของผู้จัดการที่ต้องถูกรัฐบาลยื่นมือเข้ามายุ่มย่ามในการตัดสินใจหลายต่อหลายครั้ง มากน้อยนี่ยอมเป็นหลักฐานที่ชี้ให้เห็นว่าตัวคณะบัลเลต์เองมีพลังและอำนาจบางประการที่รัฐบาลต้องควบคุมหรือเข้ามาตัดสินใจ มันจึงบอกถึงรากวัฒนธรรมทางศิลปะที่หยั่งลึกในชีวิตของผู้คนในประเทศอย่างน่ามหัศจรรย์และน่าประทับใจมากด้วยเช่นกัน

กระทั่งการถูกทำร้ายอย่างโหดเหี้ยมเลือดเย็นของเซอร์เกเองก็ดี ที่หนังตั้งคำถามว่า ทำไมการแสดงศิลปะต้องมีเรื่องราวแบบนี้ ความรุนแรงที่ปรากฏด้านหนึ่งมันจึงเป็นกระจกที่สะท้อนว่า ตัวเซอร์เกหรือคณะบัลเลต์เองมีพลังขับเคลื่อนบางอย่างต่อชีวิตผู้คนอย่างลึกซึ้ง

แน่นอนว่า ปัญหาที่ถูกตีแผ่ขึ้นมาบนหน้าจอนั้นกระจัดกระจายอยู่ในหลายมิติ และระหว่างที่ตีแผ่ปัญหาเหล่านั้นออกมาหน้าเวที Bolshoi Babylon ก็ไม่ได้มีท่าทีในการเข้าข้างหรือเอาอกเอาใจใครเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นผู้กำกับเคราะห์ร้ายกับข่าวฉาว คนหนุ่มผู้หลงผิด ไปจนถึงผู้จัดการและนักแสดงคนอื่นๆ

Bolshoi Babylon เป็นหนังอีกเรื่องที่ยืนยันได้อย่างดีว่า หลายครั้งหลายคราว เรื่องราวภายหลังม่านนั้นโหดร้ายและเลือดเย็นกว่าอีกด้านจนเกือบๆ จะดูเป็นเรื่องแต่ง-ซึ่งน่าเสียดาย ที่นี่คือชีวิตจริง มีเลือดมีเนื้อและเจ็บปวดได้จริงๆ อยู่หลังม่านแห่งนั้น

Advertisement