สังคมไทย เป็นอีกหนึ่งสังคมที่ให้ความสำคัญกับสัตว์เลี้ยง ไม่ว่าจะสุนัข หรือแมว ล้วนแล้วแต่เลี้ยงเสมือนเป็นส่วนหนึ่งในสมาชิกครอบครัว ส่งผลให้ตลาดธุรกิจเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงเติบโตอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง โดยเฉพาะธุรกิจบริการดูแลและรักษาสัตว์เลี้ยง
ท่ามกลางอุบัติการณ์ โรคภูมิแพ้ในสัตว์เลี้ยง ทั่วโลกที่พุ่งสูงถึงร้อยละ 15 ทว่า “ประเทศไทยยังไม่มีการให้บริการการตรวจเลือดเพื่อการตรวจภาวะภูมิแพ้ในสุนัข”
นี่คืออีกปัญหาสุ่มเสี่ยงที่อาจนำมาซึ่งการสูญเสียเพื่อนรักสี่ขา เพราะที่ผ่านมาเราต้องส่งเลือดไปตรวจในห้องปฏิบัติการถึงต่างประเทศ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงถึงกว่า 20,000 บาท และใช้เวลานานเกือบ 2 เดือน จึงจะทราบผล
ยังไม่รวมถึงความยุ่งยากในการจัดส่งตัวอย่างเลือด ที่บางครั้งติดอยู่ด่านนำเข้า หรือชนิดของสารก่อภูมิแพ้ในชุดตรวจที่ใช้ในห้องปฏิบัติการต่างประเทศ ที่เหมาะสำหรับภูมิภาคในยุโรปหรืออเมริกาเป็นหลัก และส่วนใหญ่แตกต่างกับชนิดสารก่อภูมิแพ้ในบ้านเรา
ล่าสุดประเทศไทยมี “ชุดตรวจภูมิแพ้ในสุนัข” ที่พัฒนาขึ้นเป็นครั้งแรกโดยคณะผู้วิจัย ทั้ง รศ.ดร.พญ.อัญชลี ตั้งตรงจิตร ภาควิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล, รศ.ดร.นิทัศน์ สุขรุ่ง จากหน่วยบ่มเพาะวิจัยชีวการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และ สพญ.มธุรวันต์ ทัฬหิกรณ์ สัตวแพทย์โรคผิวหนัง คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยทุนสนับสนุนการวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ในชุดโครงการ “อุตสาหกรรมการแพทย์ครบวงจร” ร่วมกับบริษัท เว็ท ไดแอกส์ จำกัด
รศ.ดร.พญ.อัญชลี เปิดเผยว่า ด้วยประสบการณ์กว่า 20 ปี ในการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการสกัดสารก่อภูมิแพ้และการผลิตวัคซีนที่ใช้ในการตรวจและรักษาโรคภูมิแพ้ในคน จึงได้นำองค์ความรู้เกี่ยวกับโรคภูมิแพ้ในคนมาพัฒนาเปลี่ยนแพลตฟอร์ม จากการทดสอบการแพ้ในคน สู่การทดสอบภูมิแพ้ในสุนัข โดยทำเป็นชุดตรวจภูมิแพ้ในสุนัขโดยวิธีทางซีโรโลยีทดแทนการทดสอบทางผิวหนัง ซึ่งเป็นวิธีที่ยุ่งยากและมีข้อจำกัดมาก
“กลไกการเกิดโรคภูมิแพ้ในสุนัขคล้ายคลึงกับโรคภูมิแพ้ในคน แต่มีอาการแสดงที่แตกต่างกัน เนื่องจากในสุนัขจะมีอาการเกิดที่ผิวหนังเป็นส่วนใหญ่ โดยจะมีอาการคันโดยเฉพาะบริเวณฝ่าเท้า อุ้งเท้า ใต้คาง รอบปาก รอบตา ใบหู รักแร้ และหน้าท้อง เมื่อสุนัขมีอาการจะเลียแทะเท้า เกา ถูหน้า หรือเอาหน้าไปถูกับพื้น และเมื่อสัมผัสสารก่อภูมิแพ้บ่อยๆ เป็นเวลานานอาจมีอาการขนร่วงและผิวหนังติดเชื้ออักเสบจนทำให้รูปลักษณ์ของสุนัขเปลี่ยนไป ส่งผลให้เจ้าของสุนัขเกิดความทุกข์ใจได้ ทีมวิจัยจึงได้พัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยภาวะภูมิแพ้ในสุนัขโดยวิธีทางซีโรโลยีนี้ขึ้น ซึ่งสามารถลดค่าใช้จ่ายในการตรวจได้เกือบ 10 เท่า หรือจ่ายประมาณ 3,000 บาท และใช้เวลารอผลตรวจเพียง 1-2 สัปดาห์
นอกจากนี้ยังมีแนวทางพัฒนาต่อยอดเพิ่มชนิดสารก่อภูมิแพ้ในชุดตรวจให้ครอบคลุมมากขึ้น และพัฒนาชุดตรวจภูมิแพ้ในแมว รวมทั้งพัฒนาการผลิตวัคซีนที่ใช้ในการรักษาโรคภูมิแพ้ในสุนัข/สัตว์เลี้ยงเป็นโครงการต่อไป” รศ.ดร.พญ.อัญชลี เน้นย้ำด้วยว่า ชุดตรวจนี้มีความสำคัญมาก เพราะจะช่วยให้สุนัขในภูมิภาคนี้สามารถเข้าถึงการดูแลรักษาได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และเป็นที่ต้องการอย่างยิ่งของอุตสาหกรรมการให้บริการการดูแลรักษาสัตว์เลี้ยง
ซึ่งให้การบริการไม่เฉพาะสัตวแพทย์ในประเทศไทย แต่ยังสามารถขยายผลสำหรับภูมิภาคเอเชียโดยใช้ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้นเองในประเทศ และใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นที่จะนำไปสกัดเป็นสารก่อภูมิแพ้ในชุดตรวจ
