วันนี้ จันทร์ที่ 30 กันยายน 2562 วันสุดท้ายของการปฏิบัติหน้าที่การงานสำหรับผู้ที่เกษียณ ไม่ว่าจะอายุ 60 ปี 65 ปี โดยเฉพาะผู้ที่อายุ 70 ปี ต้องเกษียณจากหน้าที่การงานแน่นอน ส่วนหน่วยงานไหนจะว่าจ้างต่อเพื่อให้มีตำแหน่งอื่นใด หรือเป็นที่ปรึกษา เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ก็โอเคนะ
สำหรับผู้ที่อายุ 70 ปี มีเรื่องที่ต้องขอแจ้งไว้เผื่อว่าจะเจอะเจอกับกรณีที่หน่วยงานใด โดยเฉพาะหน่วยงานราชการ มีตำแหน่งหนึ่งในคณะกรรมการ คือตำแหน่ง “ผู้ทรงคุณวุฒิ” กำหนดไว้ในคณะกรรมการว่าประกอบด้วย หนึ่งสองสามสี่ และในจำนวนนนั้นมี “กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ” ด้วยจำนวนหนึ่งจะกี่คนก็แล้วแต่หน่วยงานนั้นจะกำหนด เช่น 5 คน 7 คน หรือกว่านั้น
ดังกรณีของสภามหาวิทยาลัยหลายแห่งกำหนดให้มีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเกินกว่า 10 คน บางแห่งถึง 15 คน เงื่อนไขส่วนใหญ่จะกำหนดด้านคุณวุฒิทางการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และอายุไม่ต่ำกว่ากี่ปีก็ว่าไป แต่ไม่กำหนดวัยวุฒิขั้นสูงสุดไว้ว่าจะเป็นกี่ปี
เช่น กรณีของศาสตราจารย์ ประเสริฐ ณ นคร ราชบัณฑิต ท่านเป็นผู้ทรงคุณวุฒิมานาน กระทั่งอายุเกินกว่า 100 ปี สิ้นสุดการเป็นผู้ทรงคุณวุฒิเมื่อท่านเสียชีวิตไปแล้วนั่นแหละ
ทั้งนี้ทั้งนั้น เนื่องจากท่านยังแข็งแรง มีกำลังวังชาสมกับวัยวุฒิ และพร้อมด้วยสติปัญญาสมกับคุณวุฒิและวุฒิวุฒิ
ขณะเมื่อปีสองปีที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีรคนปัจจุบัน พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ปรารภถึงเกณฑ์อายุผู้ทรงคุณวุฒิว่าควรจะเป็นเท่าไหร่ แต่ไม่มีใครตอบได้ เนื่องจากไม่เคยมีเงื่อนไขหรือกฎหมายกำหนดไว้ว่าผู้ทรงคุณวุฒิต้องอายุไม่เกินเท่านั้นเท่านี้
เพราะตำแหน่งผู้ทรงคุณวุฒิหลายแห่งเป็นอำนาจการแต่งตั้งของประธานคณะกรรมการชุดนั้น ยิ่งประธานคณะกรรมการเป็นหน่วยงานราชการ ส่วนใหญ่เป็นรัฐมนตรีหรือนักการเมือง ผู้แต่งตั้งคือรัฐมนตรีที่จะขออนุมัติต่อคณะรัฐมนตรี จึงเป็นเรื่องของคณะรัฐมนตรี ไม่ใช่เรื่องของคณะกรรมการที่มาจากข้าราชการ
บางแห่งประธานใช้วิธีหารือกับหัวหน้าหน่วยงานนั้น แล้วประธานจะเป็นผู้ตัดสินใจนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติ ซึ่งจะเป็นไปตามนั้น
อายุที่นายกรัฐมนตรีปรารภขึ้นเมื่อสองสามปีก่อน คือไม่ควรจะเกิน 70 ปี
แต่ไม่มีหน่วยงานไหนมีเงื่อนไขกำหนดไว้เป็นระเบียบปฏิบัติ เพียงปรารภขึ้นมากันเองในหน่วยงานนั้น และเป็นอำนาจของประธานที่จะนำเสนอผู้ที่อายุเกินกว่านั้นต่อคณะรัฐมนตรี
วันนี้มีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของคณะกรรมการชุดหนึ่งในสำนักปลัดสำนักนายกฐมนตรี คือคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของทางราชการ มีกำหนดเงื่อนไขว่า ผู้ทรงคุณวุฒินอกจากจะมีเกณฑ์ตามระเบียบราชการแล้ว ยังมีข้อหนึ่งระบุว่า อายุไม่ควรเกินกว่า 70 ปี
ทั้งที่ผู้อายุเกินกว่า 70 ปีบางคนปฏิบัติหน้าที่มาแล้ว เป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถตามกำหนดในเงื่อนไข สามารถเสนอความคิดเป็นประโยชน์กับคณะกรรมการ มิได้เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติหน้าที่ผู้ทรง คุณวุฒิแต่อย่างใด
วันนี้ขอนำเสนอความคิดเห็นอันจะเป็นประโยชน์กับผู้สูงวัยที่ยังมีสติปัญญาปฏิบัติหน้าที่การงานต่อไปได้อย่างดีในตำแหน่งผู้ทรงคุณวุฒิ ที่มิได้เป็นการผิดกฎหมายหรือผิดเงื่อนไขแต่อย่างใด เพียงแต่เป็นปรารภของนายกรัฐมนตรีคนก่อนซึ่งมาจากการยึดอำนาจ ต่อเนื่องมาถึงรัฐมนตรีคนปัจจุบันซึ่งมาจากการเลือกตั้ง
โปรดพิจารณายกเลิกเงื่อนไขนี้เพื่อไม่เป็นการจำกัดสิทธิเสรีภาพของผู้สูงวัยในระบอบประชาธิปไตย ให้ใช้สติปัญญาซึ่งเป็นประสบการณ์และความรู้ความคิดที่สั่งสมมาให้เป็นประโยชน์กับหน่วยงานและทางราชการ
มิฉะนั้น จะเป็นทั้งการปฏิบัติที่เหลื่อมล้ำ และไม่ให้หน่วยงานนั้นหรือประธานหน่วยงานนั้นใช้วิจารณญาณสรรหาผู้สูงวัยอันจะยังประโยชน์ให้กับหน่วยงานและท่านประธานคนนั้นไปโดยเปล่าประโยชน์
