ทุกครั้งที่มีโอกาสไปเยือนเชียงราย นอกเหนือจากดอยตุง, วัดร่องขุ่น, วัดร่องเสือเต้น และบ้านดำของ “อาจารย์ถวัลย์ ดัชนี” ผมมักชอบแวะร้านกาแฟต่างๆ ที่โด่งดังตามโลกโซเชียลด้วย
เพียงแต่ครั้งนี้แตกต่างจากที่ผ่านมา
เพราะมีผู้ร่วมทริปแนะนำว่าเราควรไปอุดหนุนน้องๆ ที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา เพราะว่าพวกเขามาเปิดร้านขายกาแฟในชื่อว่า…ร้านเชียงรายปัญญาฯ 2558 หรืออีกนัยหนึ่งคือร้านกาแฟไม่ธรรมดาที่ชาวเชียงรายรู้จักกัน
ถามว่าทำไมต้องมาร้านนี้ ?
เพราะน้องๆ บาริสต้า กุ๊ก คนขายเครป และบริกรทั้งหมดล้วนเป็นเด็กพิเศษ (ออทิสติก) ที่เรียนอยู่ที่โรงเรียนเชียงรายปัญญานุกูล จังหวัดเชียงราย
โรงเรียนแห่งนี้นอกจากจะขึ้นตรงกับสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ยังเป็นโรงเรียนที่เปิดรับเด็กพิเศษจากจังหวัดเชียงราย, ลำปาง, พะเยา และจังหวัดใกล้เคียงเพื่อเข้ารับการศึกษาตั้งแต่ชั้นอนุบาล จนถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
โดยพวกเขานอกจากจะเรียนฟรี อาหารฟรี ยังมีที่พักฟรีอีกด้วย
ที่สำคัญ รูปแบบในการจัดการเรียนการสอน นอกจากจะมีกิจกรรมบำบัดเพื่อฟื้นฟูสมรรรถภาพต่างๆ ยังมีการฝึกทักษะการดำรงชีวิต และการเรียนหลักสูตรอาชีพระยะสั้น ซึ่งจะมีวิทยาลัยการอาชีพจังหวัดเชียงราย และที่อื่นๆ มาคอยช่วยสอนน้องๆ เพื่อให้มีความรู้ติดตัว
และเมื่อพวกเขาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาจะมีการฝึกทักษะการทำงาน และอาชีพพื้นฐาน
ผลเช่นนี้ จึงทำให้พวกเขามาฝึกอาชีพในการเป็นบาริสต้า กุ๊ก คนขายเครป และการบริการภายในร้านกาแฟไม่ธรรมดา
โดยมีครูคอยเป็นพี่เลี้ยงในการช่วยฝึกอาชีพ
จนทำให้พวกเขาสามารถทำอะไรได้เหมือนกับคนปกติทั่วไป
“ครูดรีม” ซึ่งเป็นผู้จัดการร้านเล่าให้ฟังว่าเมื่อก่อนร้านกาแฟไม่ธรรมดาตั้งอยู่บริเวณหน้าวัดร่องขุ่น แต่ว่าขายไม่ค่อยดี แทบไม่มีลูกค้าเข้ามาเลย วันหนึ่งๆ ขายได้เพียง 2 แก้วเท่านั้น
แต่หลังจากมาตั้งอยู่บริเวณหลังวัดร่องขุ่น แรกๆ ก็ยังขายไม่ค่อยได้ ทั้งๆ ที่เรามีอาหารครบทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นกาแฟร้อนเย็น ชานมเย็น ชามะนาว ชาเขียว โอวัลติน อาหารคาวหวาน และของที่ระลึกต่างๆ ที่นักเรียนของเราประดิษฐ์ขึ้นมา
คล้ายๆ กับว่าลูกค้าคงยังไม่มั่นใจในฝีมือของน้องๆ
แต่ตอนหลังเมื่อสื่อเริ่มเผยแพร่ร้านกาแฟไม่ธรรมดาผ่านโลกโซเชียลมากขึ้น ปรากฏว่าร้านของเราขายดีมาก มากจนไม่สามารถทำอาหารคาวหวานได้ทัน เราจึงต้องเปลี่ยนมาเน้นขายเฉพาะกาแฟ ชา และเครปอย่างเดียว
และตอนนี้ยอดขายของเราเติบโตขึ้นมาก
มากจนทำให้น้องๆ มีกำลังใจ ขณะที่ครูพี่เลี้ยงแต่ละคนก็มีกำลังใจทำงานกันมากขึ้น
“ครูบี” หนึ่งในครูพี่เลี้ยงบอกว่าโรงเรียนของเรามีเด็กพิเศษทุกระดับชั้นประมาณ 439 คน แต่มีอยู่จำนวนหนึ่งที่มาฝึกอาชีพที่ร้านกาแฟไม่ธรรมดา เพราะเขาชอบงานบริการ
นอกนั้นก็ไปฝึกอาชีพการเกษตรบ้าง
หัตถกรรม และสิ่งประดิษฐ์บ้าง
เพราะฉะนั้น ทุกคนที่ฝึกอาชีพจากที่นี่จึงค่อนข้างมีความเชี่ยวชาญพอสมควร แต่อาจจะช้าบ้าง ซึ่งเราในฐานะครูพี่เลี้ยงประมาณ 5-6 คนก็จะคอยช่วยเหลือพวกเขา
ซึ่งทุกอย่างผ่านไปด้วยดี
แรกๆ อาจจะขายไม่ค่อยได้ แต่พอหลังจากเรื่องราวของพวกน้องๆ ถูกเผยแพร่ออกไปในโลกโซเชียล และถูกแชร์ออกไปเป็นจำนวนมาก ก็ทำให้นักท่องเที่ยวที่มาเที่ยววัดร่องขุ่นแวะมาที่ร้านกาแฟกันมากขึ้นๆ
จนบางวันทำแทบไม่ทัน
แต่ลูกค้าก็เข้าใจ
และอยากช่วยเหลือน้องๆ เพราะน้องๆ แต่ละคนจะได้ส่วนแบ่งจากการฝึกอาชีพทุกคน ซึ่งถือเป็นเงินเก็บให้กับพวกเขาหลังจากที่เรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เพื่อกลับไปทำงานที่อื่น
อยู่บ้าน
หรือไปประกอบอาชีพธุรกิจส่วนตัว
สำหรับ “ครูบี” บอกว่า เธอเรียนจบทางด้านคหกรรมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และมาทำงานที่โรงเรียนแห่งนี้ประมาณ 1 ปีแล้ว
“รู้สึกดีใจมากที่มีโอกาสมาเป็นครูที่นี่ เพราะนอกจากจะได้สอนพวกเขา ยังช่วยทำให้เขามีอาชีพติดตัวด้วย น้องๆ ที่นี่น่ารักทุกคน และบางคนก็เป็นขวัญใจชาวโซเชียล อย่างน้องอ้อยหวาน และน้องอาย ทั้ง 2 คนนี้เรียนจบ ม.6 แล้ว แต่ยังอยากทำงานที่นี่ เขาเรียกพวกเราว่าแม่ทุกคำ”
จนทำให้รู้สึกว่าเราไม่ได้เป็นเพียงแค่ “ครู” แต่เรายังมี “ลูก” ที่จะต้องคอยดูแลช่วยเหลือพวกเขาต่อไปในภายภาคหน้าด้วย
“ครูบี” บอกอีกว่า ร้านกาแฟไม่ธรรมดานอกจากจะเป็นศูนย์ฝึกปฏิบัติอาชีพนักเรียน ยังเป็นศูนย์เรียนรู้เพื่อให้นักเรียนพิเศษจากโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศมาดูงานด้วย
ตรงนี้เป็นสิ่งที่เราภูมิใจมาก
เพราะนอกจากจะช่วยนักเรียนภายในจังหวัดต่างๆ ทางภาคเหนือ ยังเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับครู และนักเรียนในเครือข่ายปัญญานุกูลอีกด้วย
เสมือนเป็นการส่งต่อกำลังใจให้กันและกัน
เพราะอย่างที่ทุกคนทราบเด็กพิเศษเขาจะมีความบกพร่องทางสติปัญญา เพราะพวกเขามี IQ ประมาณ 40-70 เท่านั้นเอง เราในฐานะครูจึงต้องพยายามเติม EQ ให้กับพวกเขา เพื่อให้พวกเขามองโลกในแง่ดี
มีความมั่นใจในตัวเอง
และมองโลกมองคนอย่างเข้าใจ
ซึ่งผ่านมาถือว่าพวกเขาสอบผ่าน ทั้งยังเป็นที่ชื่นชอบของลูกค้าทุกเพศ ทุกวัยที่เข้ามาภายในร้านอีกด้วย จนทำให้ร้านกาแฟไม่ธรรมดากลายเป็นเสน่ห์อีกแห่งหนึ่งของจังหวัดเชียงราย
ที่ใครๆ ต่างอยากมาชิมกาแฟจากฝีมือของน้องๆ
อย่าลืมแวะไปนะครับ ?
