สิงหาสาหัส ม็อบปะทะตร. ‘ดินแดง’เดือดระอุ

สิงหาสาหัส ม็อบปะทะตร. ‘ดินแดง’เดือดระอุ

สิงหาสาหัส
ม็อบปะทะตร.
‘ดินแดง’เดือดระอุ

สิงหา สาหัส สำหรับม็อบคนรุ่นใหม่ที่เปิดฉากการต่อสู้เชิงสัญลักษณ์ครั้งสำคัญอีกระลอก เมื่อวันเสาร์ที่ 7 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยกลุ่ม “เยาวชนปลดแอก” คอนเทนเนอร์แปะไวนิล “ตำรวจของประชาชน (คนดี)” ตระหง่านขวางกั้นการเข้าสู่เกาะรัตนโกสินทร์ชั้นใน ตำรวจควบคุมฝูงชน หรือ คฝ. ก็มาสแตนด์บายแต่เช้าตรู่ ก่อนชิงโอบกระชับพื้นที่ตั้งแต่ม็อบยังไม่ทันรวมตัวกันดิบดีตามเวลานัดหมาย แต่ชิงสลายกลุ่มคนที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย สุดท้ายเจอ “แกง” 2 รอบ ย้ายไปทำเนียบรัฐบาล ตามด้วยอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ หวังมุ่งหน้าบ้านพัก พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา บนถนนวิภาวดีรังสิต

ก่อนไปจบที่ “สมรภูมิดินแดง” อย่างชุลมุนในดงแก๊สน้ำตาและกระสุนยางต่อเนื่องจนดึกดื่น

เช่นเดียวกับอีกหลายม็อบในครั้งต่อๆ มาของหลากหลายกลุ่มในเดือนนี้ สุดท้ายก็ต้อไปเผชิญหน้ากับ คฝ.ที่สมรภูมิดินแดง

ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม ซึ่งตั้งใจใช้คาร์ม็อบ เคลื่อนขบวนไปตามจุดต่างๆ ตั้งแต่ 2 บริษัทยักษ์ใหญ่ จนถึงบ้านพัก ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า แต่ไม่วายเกิดเหตุขณะผ่านสามเหลี่ยมดินแดงเช่นเคย จนต้องยกเลิกกิจกรรมในพิกัดบ้านบิ๊กป้อมย่านลาดพร้าว

ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ ขึ้นรถปราศรัย “พาน้องกลับบ้าน” หลังเกิดเหตุแยกดินแดง นอก 3 เส้นทางคาร์ปาร์ก

ไม่ว่าจะเป็น คาร์ปาร์ก ของ เต้น ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ และ บก.ลายจุด สมบัติ บุญงามอนงค์ ซึ่งแถลงชัดแจ้งว่า 3 เส้นทาง 3 จุดหมาย จงใจเลี่ยง “พื้นที่เฝ้าระวัง” เพื่อป้องกันความรุนแรง แต่สุดท้าย แม้กิจกรรมจบ แต่เหตุชุลมุนเพิ่งเริ่ม โดยมีผู้ไปรวมตัวกันที่แยกดินแดงเช่นเคย

เกิดภาพ คฝ.รุกคืบ “แฟลตดินแดง” (ใหม่) ถูกชาวบ้านตะโกนด่า “ไหนว่ารักประชาชน”

คฝ.รุกเข้าแฟลตดินแดง (ใหม่) ชาวบ้านตะโกนด่า ไหนว่ารักประชาชน วัยรุ่นยกมือแสดงตนไร้อาวุธ แต่บางรายยังถูกรวบตัว ฟุบลงกับพื้น

ไม่ว่าจะเป็น กิจกรรมของกลุ่ม “ทะลุฟ้า” ซึ่งขยันจัดรัวแทบไม่พัก โดยเกิดเหตุการณ์สำคัญใน #ม็อบ 16 สิงหา เมื่อมีชายวัยรุ่นถูกยิงเลือดอาบใกล้ สน.ดินแดง กระสุนค้างที่ก้านสมอง ในขณะที่ ผกก.สน.ออกมายืนยันในช่วงกลางดึกว่า ไม่มีการใช้กระสุนจริง แต่อย่างใด

ภาพผู้บาดเจ็บที่มีให้เห็นในทุกการชุมนุมของม็อบสิงหา ภาพป้อมตำรวจถูกเผา ทุบทำลาย เสียงแก๊สน้ำตา ประทัดยักษ์ พลุไฟ แสงเลเซอร์ เป็นภาพความรุนแรงที่น่าเป็นห่วง

เจ้าหน้าที่รัฐยิงกระสุนยางจากที่สูง นักวิชาการยืนยันว่า “ผิดหลักสากล”

 

สถานการณ์ที่คุมไม่ได้?
เริ่มที่ไหนก็ไปจบ‘สมรภูมิดินแดง’

สถานการณ์ที่เกิดขึ้น กลายเป็นประเด็นถกเถียงและตั้งคำถามในฟากฝั่งเดียวกันเองในหลายแง่มุม ทั้งในโลกออนไลน์ กระทั่ง “คลับเฮาส์” เดือดในทุกค่ำคืน

บ้างก็ว่า สู้มานานนับปี ไม่บรรลุเป้าหมายแม้แต่ข้อเดียว ใน 3 ข้อเรียกร้อง ประยุทธ์ยังไม่ออก รัฐธรรมนูญยังไม่ได้แก้ ยังไม่ต้องพูดถึงข้อสุดท้าย แล้ว “สันติวิธี” จะช่วยอะไรได้

ในขณะที่ผู้เห็นแย้ง ซึ่งคาดว่าเป็นคนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะที่สังกัดกลุ่มต่างๆ อย่างชัดเจน ยืนยันว่า สันติ อหิงสา เท่านั้น คือคำตอบ พร้อมชวนให้ถอดบทเรียนในประวัติศาสตร์การต่อสู้ภาคประชาชนว่า ความรุนแรง ไม่เคยนำมาซึ่งชัยชนะอย่างถาวรและใสสะอาด

ทั้งยังยิ่งสร้างความชอบธรรมให้ภาครัฐในการสกัดชุมนุม ท่ามกลางแถลงการณ์ประณามจากนักวิชาการ และองค์กรภาคประชาชน ทว่า ตำรวจไทยยังยืนยันว่าเป็นไปตามหลักสากล

อีกหนึ่งประเด็นที่มีการหยิบยกมาพูดคุย และเน้นย้ำว่าต้องยอมรับข้อเท็จจริงคือ ในขบวนการม็อบสันติวิธี ยังมีผู้ชุมนุมกลุ่มหนึ่งที่ไม่สามารถสื่อสารให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันได้

ดูเหมือนสิ่งที่เกิดขึ้นและเป็นไปในขณะนี้คือ ไม่ว่าม็อบจะเริ่มที่ไหน สุดท้ายก็ต้องจบที่ “สามเหลี่ยมดินแดง” แม้ขบวนหลักไม่แม้แต่จะย่างกรายไปที่นั่นเลยก็ตาม

แม้ผู้จัดชุมนุมในวันนั้นๆ ประกาศยุติ แม้แกนนำอย่างรุ้ง ปนัสยา เร่งทวีต ขอร้องให้ออกจากจุดปะทะ แม้นักเคลื่อนไหวรุ่น“พี่เต้น” ต้องไปปราศรัยนำขบวนออกจากพื้นที่ปะทะ แต่ก็ยังไม่สงบ

ม่อน อาชีวะ แกนนำ “ฟันเฟืองประชาธิปไตย” ออกมายืนยันว่า ผู้ชุมนุมที่กระทำการเหล่านั้น ไม่ใช่อาชีวะสังกัดกลุ่มก้อนใดๆ ทั้งยังย้ำว่า การให้เกียรติผู้จัดกิจกรรม หรือแม่งาน ที่เน้นสันติวิธีนี้ สำคัญยิ่ง

“หน้างานพวกเราได้เห็นแล้วว่า คนที่ไม่ใช่ทีมเรา แต่เป็นอาชีวะที่มากันเองเป็นกลุ่มเป็นก้อน ไม่ฟังอะไรเลย พวกผมอยู่หน้างานบอกให้ถอยไม่มีใครฟังเลย อุดมการณ์ของแม่งาน คือ เน้นสันติวิธี และพวกเราเคยโพสต์ไว้แล้วว่าการให้เกียรติแม่งานเป็นสิ่งที่สำคัญ

หากพวกคุณคิดว่าจะออกมาเท่ อยากออกมาปะทะ ไม่ต้องวันชุมนุมเลยครับ วันไหนที่ไม่มีม็อบนัดกลุ่มของตัวเองไปทำกิจกรรมกันเองเลยจะดีกว่า เพราะแม่งานเขาเสียนะครับ ฝากไว้ให้คิด” ม่อนเผยผ่านช่องทางออนไลน์

เหตุเกิดเพราะ‘โกรธ’
เด็กแว้นหรือไม่ ไม่สำคัญ?

ความในใจจากสามล้อผู้ร่วมขบวนม็อบอย่างสันติ 15 สิงหาคม

โตโต้-ปิยรัฐ จงเทพ มองว่า นี่คือสถานการณ์ที่ประชาชนคนหนุ่มสาวจำนวนมากไม่กลัวต่อการบังคับใช้กฎหมายที่พวกเขาเห็นว่าไม่เป็นธรรม และนำมาซึ่งความไม่ยอมจำนน

“หลายคนไม่ได้คิดแต่จะเอามันส์ ถ้าคุณพยายามเข้าใจ จะเห็นถึงความมุ่งมั่นจากความคับแค้น นี่ถ้าสมัยนี้มีป่าให้เข้า คงไม่ได้ใช้สมรภูมิสามเหลี่ยมดินแดงเป็นที่ทำศึกกันอย่างหลายครั้งหลายหนมานี้ แล้วที่สงสัยคือ มันจะเป็นจะตายกันหรืออย่างไรกับการแค่ให้พวกเขาผ่านไปวิภาวดี” หัวเรือใหญ่กลุ่ม We Volunteer หรือวีโว่ฝากไว้

ในขณะที่วง “คลับเฮาส์” คืนวันที่ 16 สิงหาคม พูดคุยกลางกระแสหนาหูว่าตำรวจ สน.ดินแดง ใช้กระสุนจริงหลังม็อบทะลุฟ้า บรรยากาศในห้องสนทนาในบางช่วงบางตอนดุเดือดราวสมรภูมิดินแดง ในจำนวนผู้รุมฟังนับพันคน เกิดการถกเถียงอย่างหนัก ในประเด็นสันติวิธี โดยมีแง่มุมบางประการสอดคล้องกับความเห็นของโตโต้ และนักวิชาการบางท่าน ที่เคยฟันธงไว้แล้วว่า คนที่ถูกมองว่า “คุมไม่ได้” เหล่านี้ มีที่มาแบบ ปัจเจก ไม่สังกัดกลุ่มใด ต่างคนต่างมาด้วยความแค้นใจในรัฐบาล โดยเฉพาะเมื่อการบริหารสถานการณ์โควิดล้มเหลว ส่งผลต่อชีวิตของพวกเขาอย่างหนักไม่ด้านใดก็ด้านหนึ่ง

‘มือที่ 3’? ปริศนาที่ต้องไข
สร้างสถานการณ์ หรือเอามันส์

รถตำรวจถูกเผา ป้อมจราจรถูกทำลาย เกิดขึ้นต่อเนื่องในม็อบเดือนสิงหาฯ ขณะที่มีผู้ตั้งคำถามถึง
มือที่สาม จากคลิปในโลกออนไลน์

อีกหนึ่งปมปัญหาที่ถูกตั้งข้อสงสัยเรื่อยมา คือ บุคคลปริศนาซึ่งปรากฏในคลิปต่างๆ หลายกรรม หลากวาระ ไม่ว่าจะเป็น “ชายหมวกเขียว” ที่ออกมาปฏิบัติการบางอย่างก่อนวิ่งเข้าไปหลังแนวตำรวจ หรือกลุ่มบุคคลไม่ทราบฝ่ายนอกกลุ่มผู้ชุมนุม ซึ่งเข้าทำลายข้าวของชาวบ้านแฟลตดินแดงที่แม้มีภาพความไม่พอใจในการสลายชุมนุมของตำรวจถึงขั้นตะโกนด่า แต่ก็อดคิดไม่ได้ ว่าเหตุใดจึงเกิดเหตุเช่นนี้

ตอง ชาวบ้านแฟลตดินแดง พ.1 ถนนประชาสงเคราะห์ เปิดเผยกับมติชนถึงผลกระทบ จากชายวัยรุ่นไม่ทราบกลุ่ม ที่ขับรถเข้ามาบริเวณใต้แฟลตดินแดง (เก่า) พ.1 และ พ.2 ก่อนทำลายข้าวของที่อยู่ใต้แฟลต ว่า มี 2 คน ขี่รถมาจอด แล้วเริ่มทำลายข้าวของ ตอน คฝ.ไล่ม็อบไปอีกจุดนึง แล้วมาตะโกนปาวๆ เรียกให้ คฝ.ออกมาเช่นเดียวกับมุมมองของ ประทีป นิลวรรณ ประธานชุมชนซอยแม่เนี้ยว แยก 3 ย่านประชาสงเคราะห์ ดินแดง ที่บอกว่า ได้รับผลกระทบเรื่องเสียง กลิ่น ควัน แต่ไม่หนักหนาเท่าชาวแฟลต แต่เหนือสิ่งอื่นใด อยากให้ประเทศชาติสามัคคีไล่โควิดก่อน ที่เหลือค่อยว่ากันทีหลัง

‘จุดร่วม’ในท่าทีหลากหลาย
คำถามใหญ่ ก่อนพลังกระจัดกระจาย

ด้วยบรรยากาศ และความเป็นไปในห้วงเวลาเช่นนี้ ผศ.ดร.อดิศร จันทรสุข อาจารย์รั้วธรรมศาสตร์ “นายประกัน” ของลูกศิษย์นักต่อสู้ แสดงความเห็นผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า มาถึงตอนนี้ อาจจะต้องยอมรับกันเสียทีว่า ถึงแม้จะมีประชาชนจำนวนมากที่ต้องการขับไล่รัฐบาลออกไป แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีอุดมการณ์ หรือท่าทีในการต่อสู้ที่เหมือนกัน ถ้าลองพิจารณาคร่าวๆ ในสถานการณ์ปัจจุบัน อาจจะเห็นคนหลายกลุ่ม อาทิ กลุ่มที่เลือกไม่แสดงออกใดๆ แต่ถ้าไล่รัฐบาลออกไปได้ก็จะโล่งใจ กลุ่มที่แสดงออกบนโลกออนไลน์อย่างเดียว กลุ่มที่ออกมาชุมนุม ซึ่งก็ยังอาจแยกเป็นกลุ่มที่ใช้ความรุนแรงเป็นเครื่องมือในการต่อสู้ และกลุ่มที่ปฏิเสธการใช้ความรุนแรง รวมไปถึงคนอีกจำนวนมากที่อยู่ระหว่างกลุ่มต่างๆ หรือไม่ได้อยู่ในกลุ่มใดเลย

“คำถามสำคัญในตอนนี้ คือ เราจะสามารถแสวงหาจุดร่วมในเชิงเป้าหมายและวิธีการที่ทุกกลุ่มพอจะยอมรับชั่วคราวก่อนได้หรือไม่ เพื่อให้เสียงในการเรียกร้องต่อรองกับรัฐบาลมีพลังมากยิ่งขึ้น มิเช่นนั้น พลังที่กระจัดกระจายอาจจะไม่มีแรงมากพอในการขับเคลื่อนไปสู่การเปลี่ยนแปลงใดๆ อยากฟังความคิดเห็นจากทุกๆ กลุ่ม ด้วยความเคารพต่อทุกเสียงและทุกวิถีการแสดงออกครับ” ผศ.ดร.อดิศรระบุ

ประเด็นเรื่อง “พลัง” การต่อสู้ภาคประชาชนนี้ สมบัติ บุญงามอนงค์ หรือ บก.ลายจุด เคยพูดถึงในคลับเฮาส์ ตั้งแต่คืนก่อนคาร์ม็อบ 15 สิงหา โดยแสดงความเป็นห่วงในสถานการณ์ที่อาจส่งผลให้พลังร่อยหรอ จาก “กับดัก” ที่ไม่ควรโดดลงไปเล่นในเกม

“วันนี้ลูกนัท (ธนัตถ์ ธนากิจอำนวย-บาดเจ็บที่ดวงตาในการสลายชุมนุม 14 สิงหาคม) ก่อนหน้านี้ก็โดนกันมา ทั้งทำร้าย ทั้งคดี ซึ่งส่งผลต่อกลไกภายใน เช่น ทนายสิทธิ กำลังไม่พอ งานโหลดมาก ต้องประกาศรับทนายอาสา ทุนประกันก็ร่อยหรอ ต้องระดมทุน รัฐทำให้หมดแรง

การเคลื่อนทัพทางไกล ต้องสะสมกำลัง กำลังต้องไม่ถดถอย ต้องเติบโต การออกแบบกิจกรรม ต้องรักษาขุนพล มวลชน … เมื่อถึงวันที่ประยุทธ์ออกจากอำนาจ ขบวนการประชาชนยังคงอยู่ เมื่อการเปลี่ยนแปลงมาถึง พลเมืองเหล่านี้จะเป็นคนที่เข้มแข็ง มีคุณภาพ ต้องรักษาขบวนไว้ ไม่ใช่แค่ไล่ประยุทธ์ แต่คนเหล่านี้จะมาช่วยฟื้นฟูประเทศ” บก.ลายจุดกล่าว

นี่คืออีกสถานการณ์สำคัญในการต่อสู้ของคนรุ่นใหม่ที่มีผู้คนหลากหลายร่วมขบวน บนอุดมการณ์สอดคล้อง กลางความเห็นต่างในหนทางที่อยากเดิน

พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร
อธิษฐาน จันทร์กลม

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon