ห่างหายกันไปนานสำหรับกิจกรรม On ground แบบเห็นหน้าค่าตาระหว่างนักเขียนและนักอ่านในวงการหนังสือ ไม่นานมานี้ เมื่อวันที่27 ตุลาคม 2564 สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับร้าน The Marshal Social Cafe และงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 26 / Hybrid Book Fair 2021 เชิญนักอ่านทุกท่านร่วมวงสนทนา “Book Talk: วินาทีไร้น้ำหนัก-ความรัก ความตาย ความหมายของการมีชีวิต” กับ วุฒิชัย กฤษณะประกรกิจผู้เขียนหนังสือ “วินาทีไร้น้ำหนัก” ดำเนินรายการโดย วิกรานต์ ปอแก้ว
ซึ่งกิจกรรม Book Talk นี้เป็นหนึ่งในกิจกรรมของสำนักพิมพ์มติชนที่จัดเสิร์ฟร้อนๆ แบบ On ground สำหรับงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 26 / Hybrid Book Fair 2021 ที่จัดขึ้นในระหว่างวันที่ 23-31 ตุลาคม 2564 นำพานักอ่านและนักเขียนมาเจอะเจอกันอีกครั้ง เพื่อเชื่อมโยงความใกล้ชิดกันของผู้คน พร้อมมาตรการควบคุมโรคระบาดอย่างเคร่งครัด ในบรรยากาศสบายๆ ยามเย็น
ที่ร้าน The Marshal Social Cafe ร้านคาเฟ่สุดคลาสสิกสไตล์ Art Deco ซอยประดิพัทธ์ 13
จากบรรณาธิการ สู่นักเขียนนิยาย
วุฒิชัย กฤษณะประกรกิจ ผู้เขียนหนังสือ “วินาทีไร้น้ำหนัก”เริ่มต้นเส้นทางในวงการด้วยการเป็นนักข่าวสายการเงินที่หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ เมื่อปี 2537 จากนั้นจึงย้ายไปทำงานนิตยสารที่ GM กว่าสิบปีก่อนจะลาออกมาใช้ชีวิตฟรีแลนซ์อยู่ช่วงหนึ่งและมารับตำแหน่งบรรณาธิการบริหาร a day BULLETIN ช่วงต้นปี 2560
มีผลงานหนังสือรวมบทความอย่าง สุนทรียะแห่งความเหงา, ชายหนุ่มผู้ก้มลงถ่ายภาพเท้าตัวเอง, เมื่อถึงเวลาดอกไม้จะบานเอง, และผลงานแปลหนังสือแนวจิตวิทยาพัฒนาตัวเอง อย่าง อิคิไก, วะบิ ซะบิ ปัจจุบันเขาทำงานอิสระ มุ่งเขียนและแปลผลงานที่นำเสนอประเด็นเรื่องความหมายของชีวิตอย่างจริงจัง
ตลอดเวลาที่ทำงานหลากหลายบทบาทในวงการหนังสือ วุฒิชัยกลับไม่เคยเขียนนิยายซึ่งเป็นเรื่องแต่งมาก่อนเลย งานเขียนของเขาในฐานะบรรณาธิการมักเป็นบทความแสดงทรรศนะหรือสารคดี ที่เป็นเรื่องจริงผ่านสายตาหรือมุมมองบุคคลต่างๆ เขาเล่าว่า การเขียนนิยายกลับเป็นการเปิดเปลือยความจริงมากกว่าสิ่งที่เคยเขียนมาทั้งหมดในอาชีพ
บทแรกของนวนิยาย “วินาทีไร้น้ำหนัก” เกิดขึ้นราวปี 2006-2007 เมื่อเขาเขียนนิยายเรื่องนี้ครั้งแรกลงในบล็อกเมื่อ 10 ปีก่อน เกิดจากการที่กลุ่มเพื่อนนักเขียนชวนกันตั้งชาเลนจ์เขียนเรื่องแต่ง ผลัดวนกันเขียนต่อๆ กัน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ท้าทายความสามารถทางการเขียนของเขาในช่วงเวลานั้น
วุฒิชัยอยู่ในช่วงวัย 30 กว่าปีในช่วงเวลาที่เริ่มต้นลงมือเขียนนิยาย เขาพบว่ากำลังเผชิญหน้ากับวิกฤตบางอย่าง ทั้งเรื่องการงานและความโกรธขึ้งไม่พึงพอใจที่เกิดขึ้นภายในใจ จึงใช้การเขียนนิยายเป็นทางออกเพื่อบอกเล่าถึงสภาวะอันว่างเปล่า พร้อมกับความสงสัยในคำตอบที่ยังไม่ค้นพบในตอนนั้น
การเขียนคือคำตอบ
ด้วยภาระทางการงาน วุฒิชัยต้องเขียนๆ หยุดๆ นิยายเรื่องนี้ไว้ในตลอดช่วงระยะเวลา 10 ปี จนกระทั่งเมื่อเขาลาออกจากงานประจำจึงมีเวลากลับมาเขียนนิยายอีกครั้ง เขานำต้นฉบับเดิมกลับมาขัดเกลาเขียนใหม่ และพบว่าแม้ตัวละครที่เขียนไว้จะมีความมืดมน แต่กลับมีคำตอบบางอย่างกระจ่างชัดขึ้นมามากกว่าเมื่อ 10 ปีก่อน พร้อมกับมีตัวละครอื่นๆ อีกมากมายและเรื่องเล่าแวดล้อมในนิยายมากขึ้นกว่าแค่ตัวเอกตัวหลักที่เคยเขียนเอาไว้
งานเขียนของเขาได้รับอิทธิพลจากภาพยนตร์ยุค 90-2000 ที่ผู้กำกับมักใช้ตัวละครกระจัดกระจายในการเล่าเรื่องอย่าง 21 Grams หรือ Babel ของอเลฮานโดร กอนซาเลซ อินาร์ริตูร์, Magnolia ของพอล โทมัส แอนเดอร์สัน, Pulp Fiction ของเควนติน ทารันติโน, และ Crash ของพอล แฮกกิส งานเขียนของเขาจึงมีจุดเชื่อมโยงตัวละครต่างๆ ร่วมกันอยู่ในลักษณะนี้
วุฒิชัยเล่าไว้ว่า แม้เค้าโครงของนิยายจะเป็นเรื่องแต่งที่ตนสรรหาเหตุการณ์มาท้าทายตัวละครในเรื่อง แต่ตัวละครมากมายถูกสร้างขึ้นจากบุคคลที่มีตัวตนอยู่จริง และถูกกลบเกลื่อนตัวตนของคนเหล่านั้นอีกทีผ่านงานเขียน ซึ่งเขาเชื่อว่าการที่เขาสร้างตัวละครที่มีความเจ็บปวดและจับต้องได้จากบุคคลที่มีตัวตนอยู่จริง ผู้อ่านย่อมสัมผัสได้ว่าตัวละครเหล่านี้เป็นใครสักคนในชีวิตจริงของพวกเขา ไม่ต่างจากตอนที่เขาสร้างตัวละครเหล่านี้ขึ้นมา
เมื่อมองย้อนกลับไป วุฒิชัยพบว่าข้อเขียนของเขาในฐานะบรรณาธิการเมื่อ 10 ปีก่อน มักวนเวียนอยู่กับความทุกข์ แต่ในช่วง 10 ปีหลังมานี้ แม้งานเขียนจะเริ่มต้นจากความทุกข์ใจหรือความผิดหวังเช่นเดิม แต่ในตอนจบกลับให้ความหวังมากขึ้นกว่าแต่ก่อน ซึ่งช่วยชุบชูจิตใจของตนให้ดีขึ้นเมื่อพบว่าสามารถหาทางออกใหม่ๆ ให้แก่วิธีเขียนของตนได้
เสียงตอบรับจากนักอ่าน
วินาทีไร้น้ำหนัก เปิด Pre-order เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2564 หลังจากนิยายวางขายไปได้ระยะหนึ่ง ก็มีเสียงตอบรับที่วุฒิชัยได้รับจากนักอ่านผ่านการเขียนและแท็กผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว เขารู้สึกขอบคุณสำหรับทุกข้อเขียนที่เขียนถึงและดีใจสำหรับทุกเสียงตอบรับ
วุฒิชัยกล่าวว่า สิ่งล้ำค่าที่สุดในงานเขียนนิยาย คือการเขียนถึงคนที่ตนรักอยู่ในนั้น มันจะมีข้อความที่ปกติแล้วเขาไม่กล้าบอกกล่าวในชีวิตประจำวัน แต่สามารถบอกเล่าข้อความเหล่านั้นไว้ได้ในงานเขียนของตน
และสำหรับคำถามที่ว่า นิยายเรื่องถัดไปจะเป็นอย่างไร วุฒิชัยตอบว่ายังบอกไม่ได้ แต่ถ้าเปลี่ยนคำถามว่าช่วงเวลาไหนในชีวิตของเขาที่มีความสุขที่สุด เขาสามารถตอบได้ทันทีว่าช่วงครึ่งหลังของปี 2016 ที่ได้เขียนนวนิยายเรื่องนี้ ทั้งที่ไม่สามารถกะเกณฑ์คาดการณ์ใดๆ ได้ นอกจากปล่อยให้การเขียนดำเนินไป สำหรับนิยายเรื่องถัดไปอาจต้องใช้เวลาสะสมเรื่องราวของตนเอง และเรื่องราวของผู้คนเป็นวัตถุดิบในงานเขียน ซึ่งในนาทีนี้เขายังตอบไม่ได้ ว่าอาจจะได้เขียนนิยายเรื่องใหม่ หรืออาจไม่ได้เขียนอีกเลยก็เป็นไปได้
เสียงตอบรับจากผู้ร่วมงาน
เมื่องานเสวนาจบลง วิกรานต์ ปอแก้ว ผู้ดำเนินรายการเปิดช่วง Q&A ถามคำถามจากนักอ่านที่มาร่วมงาน พร้อมแจกเทียนหอมที่สร้างขึ้นเฉพาะสำหรับนิยายเรื่องนี้มอบให้กับผู้ที่ตั้งคำถาม จากนั้น คุณปานบัว บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) มอบของที่ระลึกให้แก่ วุฒิชัย กฤษณะประกรกิจ ผู้เขียนนิยาย “วินาทีไร้น้ำหนัก” คนต้นเรื่องคนสำคัญที่ทำให้เกิดบรรยากาศอบอุ่น และความประทับใจระหว่างนักเขียนและนักอ่านที่ห่างหายไปนานเกิดขึ้นได้อีกครั้ง
นักอ่านคนหนึ่งที่ติดตามผลงานของ วุฒิชัย กฤษณะประกรกิจ และมาร่วมงาน “Book Talk: วินาทีไร้น้ำหนัก-ความรัก ความตาย ความหมายของการมีชีวิต” กล่าวว่า “ทุกคนล้วนมีเรื่องเศร้าและช่วงเวลาอันยากลำบาก สับสน สั่นคลอนหรือถึงขั้นแหลกสลายอยู่ในชีวิตตัวเองช่วงใดช่วงหนึ่ง แต่คงไม่บ่อยนักที่เราจะมีโอกาสแลกเปลี่ยนเรื่องราวเหล่านั้นหรือกระทั่งกล้าพอที่จะเผยมันออกมาบอกเล่าเรื่องราวที่ลึกซึ้งและแสนเปราะบางในชีวิตเรา”
“พี่อ๋อง (วุฒิชัย กฤษณะประกรกิจ) เป็นคนหนึ่งที่สามารถถ่ายทอดเรื่องราวธรรมดาที่มนุษย์ทุกคนต่างเผชิญร่วมกันให้เกิดเป็นประสบการณ์ที่พิเศษได้อย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องใช้ความพยายามประดิษฐ์โวหารมากมาย”
“การออกนอกบ้านวันนี้มีความหมาย และคิดว่าหลังจากนี้จะใช้เวลาทยอยนัดเจอ พบปะผู้คนมากขึ้นในช่วงสองเดือนสุดท้ายก่อนจะสิ้นปี…”
“เราคิดถึง ‘Human touch’ และเชื่อว่าในโลกนี้ไม่มีอะไรมาแทนที่ความสัมพันธ์ของมนุษย์ได้ ไม่มีจริงๆ”
เรื่อง – กรกฤษณ์ พรอินทร์
ภาพ – วรวิทย์ พานิชนันท์
