คนไทยชาวสยามมาจากไหน? มีคำถามแล้วตั้งแต่ยุคอยุธยา
วัน วลิต พ่อค้าชาวฮอลันดาเข้าไปอยุธยา หลัง พ.ศ. 2000 มีบันทึกจากคำบอกเล่าว่าบรรพชนพระเจ้าแผ่นดินอยุธยาสืบจากพระเจ้าพรหม (แห่งโยนกเชียงแสน-เชียงราย)
ลาลูแบร์ จากฝรั่งเศส บันทึกตามเอกสารตาชาร์ด ว่าบรรพชนอยุธยา มาจากลุ่มน้ำโขง ผ่านลุ่มน้ำน่าน-ยม แล้วเพิ่มเติมว่าชาวสยามพวกหนึ่งในอยุธยาเรียกตัวเองว่าไทย
หมอดอดด์ มิชชันนารีชาวอเมริกัน มีบันทึกเกี่ยวกับชนชาติไทยไว้ตั้งแต่สมัย ร.5 ว่าอยู่ทางภาคใต้ของจีน เช่น ยูนนาน
ขุนวิจิตรมาตรา บอกในหนังสือหลักไทยว่าคนไทยมีถิ่นกำเนิดเทือกเขาอัลไต
หลวงวิจิตรวาทการ รวบรวมงานค้นคว้าของชาวตะวันตก โดยเฉพาะยุโรป, อเมริกา แล้วพิมพ์เป็นเล่มชื่องานค้นคว้าเรื่องชนชาติไทย ว่าอยู่ภาคใต้ของจีน
หลังจากนั้นมีงานค้นคว้าศึกษาวิจัยหลายหลากมากด้วยกันจากครูบาอาจารย์สถาบันการศึกษาทั้งในและนอกประเทศ แต่ล้วนวนเวียนตามแนวทางนักค้นคว้ารุ่นก่อนๆ
คนไทยถูกหล่อหลอมจากตำราประวัติศาสตร์แห่งชาติ ที่ให้ความสำคัญเรื่องเชื้อชาติไทย หรือชนชาติไทย ตามงานค้นคว้าของขุนวิจิตรมาตรากับหลวงวิจิตรวาทการ
แต่ไม่เป็นที่ยอมรับของชุมชนวิชาการระดับสากล เฉพาะในไทยไม่น้อยกว่า 60 ปีมาแล้วมีนักค้นคว้ากลุ่มน้อยคัดค้านประวัติศาสตร์แห่งชาติตามแนวทางข้างต้น
หลังสุดทางการไทยยกเลิกคนไทยมาจากเทือกเขาอัลไต แต่ไม่ตอบคำถามว่ายกเลิกแล้วไง? ครูบาอาจารย์สถานศึกษาทั่วประเทศและกองทัพไทยจึงไม่ยกเลิกคนไทยอพยพจากอัลไต (ตรงนี้นักวิชาการจำพวกงอมืองอตีนบนหอคอยงาช้าง คงไม่รู้เรื่อง)
ความไม่ไทย ของคนไทย ของ นิธิ เอียวศรีวงศ์ อธิบายความเป็นคนไทย มาจากอำนาจทางการเมืองของภาษาและวัฒนธรรมไต-ไท ไม่เชื้อชาติ เท่ากับทลายเพดานความคิดเก่าอย่างสิ้นเชิง แล้วอธิบายใหม่ให้บรรเทาความอึดอัดพิศวงสงสัยลงมากจนเกือบหมด ซึ่งต่างกันคนละขุมกับงานของหมอดอดด์, ขุนวิจิตรฯ, และหลวงวิจิตรฯ
พวกเสื้อผ้าหน้าผมเอกไทย ควรอ่านอย่างละเอียดด้วยทัศนะกว้างขวางอย่างยิ่ง ถ้ายังคับแคบแค่พ่อขุนฯ ก็ไม่รอด
