‘ปูม้า’ สัตว์ทะเลที่สำคัญทางเศรษฐกิจของไทยที่กำลังตกอยู่ในสถานการณ์ ต้องจับตาเมื่อข้อมูลของสำนักงานวิจัยการเกษตรระบุว่า ในปี 2562 ผลผลิตปูม้ามีปริมาณลดลงเรื่อยๆ โดยมีปริมาณการจับอยู่ที่ 28,000 ตันต่อปี เปรียบเทียบกับอดีตที่เคยจับได้ถึง 44,000 ตันต่อปี
โครงการและวิจัยจากหลายหน่วยงานเพื่อฟื้นฟูปูม้าและพบว่าพื้นที่อ่าวบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นแหล่งเพาะปูม้าที่สำคัญของอ่าวไทยซึ่งสามารถเพาะและอนุบาลปูม้าได้สูงถึง 30-40% ด้วยสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
เมื่อเร็วๆ นี้ บริษัท ซีพีแรม จำกัด จัดกิจกรรมน่าสนใจภายใต้โครงการ ‘ปูม้ายั่งยืน คู่ทะเลไทย’ ที่ เกาะเสร็จ เกาะเล็กๆ อันแสนเงียบสงบในพื้นที่อ่าวบ้านดอน
ปล่อยลูกปูกว่า 2 แสนตัว พร้อมปลูกต้นโกงกางเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์ระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงการเก็บขยะ โดยเฉพาะขยะพลาสติกที่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในท้องทะเล
โครงการดังกล่าว กำเนิดขึ้นภายใต้ยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางอาหารของซีพีแรม ที่ดำเนินการต่อเนื่องมากว่า 11 ปี ตามแนวทาง FOOD 3S (Food Safety, Food Security and Food Sustainability) เป็นการจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Management) ที่มีผู้เกี่ยวข้องตั้งแต่ต้นน้ำสู่ปลายน้ำ ได้แก่ ชาวประมง, บริษัท วิยะเครป โปรดักส์ จำกัด (ผู้แปรรูปเนื้อปู), บริษัท ซีพีแรม จำกัด (ผู้ผลิตอาหาร) และผู้บริโภค รวมถึงศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 3 จ.สุราษฎร์ธานี ผู้สนับสนุนความร่วมมือทางวิชาการ เพื่อให้การจัดการอนุรักษ์คุ้มครอง และการพัฒนาการประมงปูม้าในท้องทะเลไทย
วิเศษ วิศิษฏ์วิญญู กรรมการผู้จัดการซีพีแรม ในเสื้อชูชีพ เดินเท้าสัมผัสผืนทราย ปล่อยลูกปูให้แหวกว่ายอย่างอิสระ ก่อนบอกเล่าความเป็นมาของโครงการซึ่งเกิดขึ้นจากความห่วงใยของบริษัทซีพีแรม ผู้ผลิตอาหารพร้อมรับประทาน โดยหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญคือ ‘ปูม้า’ ซึ่งถูกนำมาปรุงเมนูยอดนิยมอย่าง ‘ข้าวผัดปู’
“เราตระหนักถึงความสำคัญของปูม้า ซึ่งเป็นปูที่เกิดตามธรรมชาติ ไม่ได้อยู่ในฟาร์มหรืออยู่คอกปศุสัตว์ หากจับมาแล้วไม่มีการทดแทน ในอนาคตจะเกิดปัญหาการขาดแคลน แต่ถ้าเราปล่อยลูกปูม้ากลับไป ปูม้าเหล่านี้ไม่เพียงถูกนำกลับมารับประทาน ยังขยายพันธุ์ต่อ แต่ละตัวที่ไปก็จะมีการออกลูกออกหลานต่อ ก็จะช่วยฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติขึ้นมาได้ เราจึงมาคิดว่าจะทำอย่างไรให้เกิดความมั่นคง ยั่งยืนต่อไป โครงการปล่อยปูม้ากลับสู่ทะเลจึงเกิดขึ้น โดยให้ทุนสนับสนุนและร่วมมือกับศูนย์วิจัยและพัฒนาเพาะเลี้ยงชายฝั่งเขต 3 สุราษฎร์ธานี ซึ่งมีการวิจัยและทดลองอยู่แล้ว” วิเศษเล่า
หัวเรือใหญ่ซีพีแรมเล่าด้วยว่า โครงการนี้ทำการปล่อยลูกปูม้าสู่ท้องทะเลแล้วกว่าล้านตัว เนื่องจากเป็นโปรเจ็กต์ต่อเนื่อง ไม่ได้จบในครั้งเดียว ดังนั้น จึงมีส่วนช่วยอย่างมากในการทดแทนปริมาณปูม้าในธรรมชาติ
“เราปล่อย 200,000 ตัวแรก แล้วถัดไปอีกระยะหนึ่งคือประมาณกลางปี เราจะปล่อยอีก 100,000 ตัว โครงการนี้ดำเนินต่อเนื่องมาหลายปี สะสมแล้วได้ปล่อยลูกปูม้าเกินกว่า 1 ล้านตัว สู่ทะเล นี่คือย่านนี้ที่มีปูม้าอร่อยที่สุดในประเทศไทย เป็นแหล่งปูม้าที่อุดมสมบูรณ์มาก่อน อยากให้คงความอุดมความสมบูรณ์เช่นนี้ต่อไปสำหรับลูกหลานของเราด้วย” วิเศษกล่าว
นอกจากซีพีแรม พร้อมด้วยบริษัทต่างๆ อีกทั้งภาครัฐจะจับมือกันผลักดันโครงการดังกล่าวเพื่อความยั่งยืนแล้ว ชุมชนในพื้นที่คืออีกหนึ่งภาคส่วนสำคัญเช่นกัน
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์บ้านพุมเรียง กล่าวขอบคุณซีพีแรมที่มีโครงการดีๆ เช่นนี้
“ปูม้าคือหนึ่งในอาหารหลักของชาวบ้านตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา เป็นที่มารายได้ทางเศรษฐกิจ ถ้าไม่มีการอนุรักษ์ไว้ในระยะยาว ในอนาคตอาจเกิดปัญหา เมื่อซีพีแรมช่วยกระตุ้นและสนับสนุน ชาวบ้านก็พร้อมจะสานต่อ โดยมีซีพีแรมเป็นพี่เลี้ยงทั้งปัจจัยด้านความรู้ต่างๆ นอกจากนี้ ยังมีภาคีเครือข่ายที่แน่นหนา ทั้งภาครัฐ และเอกชน โครงการดีๆ อย่างนี้จะช่วยให้พี่น้องชาวพุมเรียงมีความสุขทั้งด้านการกินและรายได้อย่างยั่งยืนตลอดไป” จรินทร์กล่าว
โครงการ ‘ปูม้ายั่งยืน คู่ทะเลไทย’ นับเป็นอีกหนึ่งโปรเจ็กต์ดีๆ ที่ช่วยสร้างความยั่งยืนทางธรรมชาติในวันที่โลกต้องหันมาใส่ใจสิ่งแวดล้อมให้จริงจัง เพื่อชีวิตที่ดีของคนรุ่นต่อไปในอนาคต
โครงการ
‘ปูม้ายั่งยืนคู่ทะเลไทย’
‘ซีพีแรม’ ให้ความสำคัญกับการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าระบบนิเวศ และความหลากหลายทางชีวภาพจะได้รับผลกระทบหรือได้รับการรบกวนน้อยที่สุด รวมถึงดำเนินการในเชิงฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติที่สูญเสียไป เพื่อให้ระบบนิเวศกลับเข้าสู่ภาวะสมดุลและสามารถคงอยู่ได้อย่างยั่งยืนการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ
ปัจจุบันเนื้อปูซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบหลักของผลิตภัณฑ์บริษัทมีความต้องการสูงขึ้น ปริมาณปูในธรรมชาติไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของการบริโภคในท้องตลาด ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหาร ด้วยเหตุนี้ซีพีแรมจึงให้การสนับสนุนและส่งเสริมแนวคิดการอนุรักษ์พันธุ์ปูม้าในพื้นที่อ่าวไทยและอันดามัน โดยร่วมกับกรมประมง ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่ง เขต 3 (สุราษฎร์ธานี) และบริษัท วิยะเครป โปรดักส์ จำกัด ในการดำเนินโครงการปูม้ายั่งยืน คู่ทะเลไทยในการเพิ่มจำนวนปูม้าในพื้นที่ชายฝั่งจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยการเพาะพันธุ์และปล่อยลูกพันธุ์ปูม้า ระยะ Young Crab คืนสู่ทะเล เพื่อรอวันเติบโตเป็นปูม้าขนาดใหญ่
นอกจากนี้ ยังส่งเสริมผู้ประกอบการชาวประมงพื้นบ้านและสร้างความตระหนักในการทำประมงปูม้าอย่างมีความรับผิดชอบ
