ปักหมุด‘งานบุญวันแม่’ จากรอยลูกปัดสู่สุวรรณภูมิ แลโนราชั้นครู

นับเป็นเล่มที่ได้รับความสนใจอย่างยิ่งมาตั้งแต่การตีพิมพ์ครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2552 สำหรับ ‘รอยลูกปัด Beyond Beads’ ผลงาน นายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช อัดแน่นด้วยภาพลูกปัดหลากสีสัน หลายรูปแบบ งดงามละลานตา พร้อมข้อมูลต่างๆ ให้ค้นคว้าต่ออย่างจุใจ

ครั้นกาลเวลาล่วงผ่านมากว่า 1 ทศวรรษ ก็ยังเป็นที่ถามถึงในหมู่ผู้สนใจในการศึกษาโบราณวัตถุชิ้นเล็กๆ เหล่านี้ที่ซุกซ่อนประวัติศาสตร์ไว้ให้ไขปริศนา ติดตามร่องรอยไปยังต้นกำเนิดที่จากมา รอนแรมผ่านเส้นทางยาวไกลถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กลายเป็นการเดินทางที่นักโบราณคดีต้องแกะรอย

ล่าสุด ‘รอยลูกปัด Beyond Beads’ ได้รับตีพิมพ์ครั้งพิเศษ เพื่อเป็นที่ระลึกแด่ ยุพา บวรรัตนารักษ์ ประธานสุธีรัตนามูลนิธิ ผู้สนับสนุนการจัดพิมพ์หนังสือรอยลูกปัดนับตั้งแต่พิมพ์ครั้งแรก

เป็นฉบับพิเศษ ‘ยุพานุสรณ์’ ที่จะช่วยขยายผลข้อมูลเรื่องลูกปัดโบราณซึ่งเป็นสมบัติล้ำค่าให้คนรุ่นใหม่ได้ศึกษาค้นคว้าต่อไปในกาลข้างหน้า

 

นายแพทย์บัญชา ได้สืบเสาะค้นหาลูกปัดโบราณ นำมาร้อยเรียงให้เห็นถึงการเดินทางของลูกปัด นำเสนอเรื่องราวของ เครื่องประดับที่มีมาแต่ยุคโบราณของมนุษย์ โดยนอกจากในเรื่องของความสวยงามแล้ว ยังสะท้อนถึงความมั่งคั่งของชุมชน และเป็นหลักฐานสำคัญทางด้านโบราณคดีในประเทศไทย ลูกปัดอายุกว่า 2,000 ปีที่กระจัดกระจายในหลายจังหวัดของภาคใต้ตอนบน ชุมพร, ระนอง, สุราษฎร์ธานี, พังงา, นครศรีธรรมราช, กระบี่ เป็นต้น

ด้วยคุณสมบัติของลูกปัดที่มีสถานะหลากหลาย คือ เครื่องประดับ, โบราณวัตถุ, เครื่องรางของขลัง, แทนเงินตรา ฯลฯ ทำให้เรื่องราวของลูกปัดมีมิติที่กว้างและลึก น่าค้นหา ในแต่ละหน้า แต่ละบรรทัด
จะได้เรียนรู้ถึงคุณค่าต่อความสัมพันธ์กับมนุษย์ในยุคประวัติศาสตร์หลายสมัย ถ่ายทอดด้วยสำนวนภาษาเรียบง่าย ผสานข้อมูลเชิงวิชาการกับข้อมูลจากการลงพื้นที่จริง และนำเสนอภาพถ่ายสี่สีของลูกปัดหายากนับพันเม็ด

12 สิงหาคมนี้ ณ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ มีการจัดเสวนา ‘จากรอยลูกปัดสู่สุวรรณภูมิศึกษา: ผ่านลูกปัด จารึกและทอง’ โดยผู้ทรงคุณวุฒิหลากสาขา ได้แก่ ผศ.ดร.ชวลิต ขาวเขียว อดีตคณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, รศ.ดร.สาโรช รุจิรวรรธน์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน หัวหน้าโครงการวิจัยวิเคราะห์ธาตุองค์ประกอบทองโบราณที่คอคอดกระ, ดร.อุเทน วงศ์สถิตย์ ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร หัวหน้าโครงการวิจัยจารึกสุวรรณภูมิและทวารวดี : การศึกษาในมิติศาสนาและวัฒนธรรม พร้อมด้วย นายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช ในฐานะผู้อำนวยการสถาบันสุวรรณภูมิศึกษา และผู้อำนวยการหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ

ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีการจัดแสดงบางหลักฐานสำคัญจากรอยลูกปัดสู่แผ่นดินทองที่สุวรรณภูมิ

ชวนนับถอยหลังให้รอรับฟัง รับชมความคืบหน้าทางด้านร่องรอยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี จากหลากสาขาวิชา นับเป็นการหลอมรวมสหวิทยาการเพื่อนำมาค้นหาคำตอบเกี่ยวกับสุวรรณภูมิ แผ่นดินทอง อันรุ่งโรจน์นับพันปีก่อน

เสวนาดังกล่าว ไม่เพียงเป็นการเผยแพร่ความรู้ใหม่ๆ ที่ผ่านการค้นคว้าวิจัยทางวิชาการได้เพิ่เติม หากแต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการรำลึกถึงผู้สนับสนุนการจัดพิมพ์ นั่นคือ ยุพา บวรรัตนารักษ์ ผู้เป็นต้นเค้าพระพักตร์ของ ‘พระลากแม่ยุพา’ พระพุทธรูปปางอุ้มบาตรโกลนไม้ขนุนหุ้มด้วยโลหะล้ำค่า ที่หลอมรวมไว้ซึ่งความรักความผูกพันอันมีต่อ ‘แม่ยุพา’ แม่บุญธรรมของนายแพทย์บัญชา และความศรัทธาในพระศาสนาที่หยั่งรากลึกบนผืนแผ่นดินภาคใต้

สรรค์สร้างจากการระดมช่างชั้นครูทั้ง 10 หมู่แห่งเมืองนครศรีธรรมราชอันเลื่องชื่อมาช้านานด้านประณีตศิลป์ ร่วมเนรมิต ‘พระลาก’ องค์แรกในรอบ 74 ปี ตามกรรมวิธีโบราณ นับเป็นการรื้อฟื้นการสร้างพระลากหุ่นโกลนไม้บุเงิน สกุลช่างนครศรีฯ ที่สาบสูญไปจากวิถีวัฒนธรรมอย่างน่าเสียดายให้หวนคืนมาอีกครั้งผ่านฝีไม้ลายมือและจิตวิญญาณของเหล่าช่างประณีตศิลป์ ช่างแกะสลักไม้ ช่างรูปโลหะรีดแผ่นเงิน ช่างสลักดุน ช่างทอง และอีกหลากหลาย

ในงานนี้ ได้อัญเชิญ ‘พระลากแม่ยุพา’ มาให้พุทธศาสนิกชนร่วมงานบุญวันแม่และใส่บาตรพระลากจากเมืองนครด้วย ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีโนราอาวุโสมาให้แลกันอย่างเพลิดเพลินใจ ในการแสดง ‘โนราบูชาแม่’ แลโนราชั้นครูแห่งเมืองคอน ตอน ‘พระสิทธัตถะออกผนวช โปรดพุทธมารดา กตัญญุตาพระมารดร’ ศิลปะการแสดงพื้นเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราช ทำการแสดงโดย โนราจิตร์ (จิณ) ฉิมพงษ์ อายุ 70 ปี ศิษย์ขุนอุปถัมภ์นรากร หรือ โนราพุ่ม เทวา อดีตนายโรงโนราของวิทยาลัยครูนครศรีธรรมราช, โนราอารี เสียงทอง อายุ 72 ปี ศิษย์ของ โนราเลื่อน ละอองแก้ว และ โนราสุพัฒน์ นาคเสน ศ.ยก ชูบัว (ผศ.สุพัฒน์ นาคเสน) วิทยาลัยนาฏศิลปนครศรีธรรมราช สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

อีกทั้ง ยังขนนิทรรศการพระลากสกุลช่างเมืองนครกับการสร้างพระลากแม่ยุพามาให้เรียนรู้ในรายละเอียดลึกซึ้ง มากมายด้วยแง่มุมที่คาดไม่ถึง

นับเป็นงานครบรสที่โยงไทม์ไลน์ในประวัติศาสตร์จากสุวรรณภูมิถึงเมืองนครศรีธรรมราชครั้งวันวานจนถึงปัจจุบันกาลที่ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง

เชิญร่วมงานบุญวันแม่ และใส่บาตรพระลากจากเมืองนคร แลโนราชั้นครูแห่งเมืองคอน ฟังเสวนาจากรอยลูกปัดสู่สุวรรณภูมิศึกษา : ผ่านลูกปัด จารึกและทอง ชมนิทรรศการพระลากสกุลช่างเมืองนครกับการสร้าง
พระลากแม่ยุพา

ศุกร์ที่ 12 สิงหาคมนี้ เวลา 10.00-16.00 น.

ณ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ สวนโมกข์กรุงเทพ
10.00 น. ใส่บาตรพระลากจากเมืองนคร ใส่บาตร ข้าวสาร อาหารแห้ง คณะสงฆ์ 9 รูป นำโดย พระสุธีรัตนบัณฑิต (สุทิตย์ อาภากโร) และพระมหาบุญเลิศ อินทปัญโญ
11.00 น. คณะสงฆ์ภัตตกิจ ฆราวาสทานอาหาร
13.00 น. “โนราบูชาแม่” แลโนราชั้นครูแห่งเมืองคอน ตอน “พระสิทธัตถะออกผนวช โปรดพุทธมารดา กตัญญุตาพระมารดร”
14.30 น. เสวนา “จากรอยลูกปัดสู่สุวรรณภูมิศึกษา: ผ่านลูกปัด จารึกและทอง” โดย: ผศ.ดร.ชวลิต ขาวเขียว, รศ.ดร.สาโรช รุจิรวรรธน์, ดร.อุเทน วงศ์สถิตย์ และนายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช
16.00 น. จบกิจกรรม

รับชมการถ่ายทอดสดได้ 3 ช่องทางผ่านเฟซบุ๊ก ‘มติชนออนไลน์’, ‘ศิลปวัฒนธรรม’ และ ‘กิจกรรมสวนโมกข์กรุงเทพ’