ศูนย์วิจัยและพัฒนาชาน้ำมันและพืชน้ำมันมูลนิธิชัยพัฒนา ที่ ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย นอกจากส่งเสริมน้ำมันเมล็ดชาแล้วยังมีน้ำมันอีก 2 ชนิด คือ น้ำมันเมล็ดไนเจอร์กับน้ำมันเมล็ดงาม้อน
ไนเจอร์เป็นพืชล้มลุก ลำต้นสูงแระมาณ 1.4 เมตร ดอกสีเหลืองขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ดปลูกได้ในดินหลายประเภทเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีค่า pH ระหว่าง 5.2 และ 7.3
ไนเจอร์เป็นพืชน้ำมันเช่นเดียวกับดอกทานตะวัน ประเทศเอธิโอเปียและอินเดียปลูกไนเจอร์เพื่อนำเมล็ดมาผลิตเป็นน้ำมันสำหรับการบริโภคและการส่งออกเป็นพืชน้ำมันที่มีความสำคัญ ในประเทศเอธิโอเปียและอินเดียผลิตน้ำมันเมล็ดไนเจอร์อย่างแพร่หลายทั้งยังนำไปสกัดเป็นน้ำมันเพื่อการบริโภคและส่งออก
นอกจากน้ำมันแล้วยังมีการส่งออกเมล็ดไนเจอร์ไปต่างประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ยุโรป ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และออสเตรเลีย เป็นต้น เพื่อใช้เป็นอาหารนก
อินเดียเริ่มปลูกไนเจอร์ในช่วงฤดูฝนและเก็บเกี่ยวเมล็ดในช่วงฤดูหนาวจะได้ผลผลิตเมล็ดไนเจอร์ 30-75 กิโลกรัมต่อไร่ ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมการดูแลรักษา และการบำรุงดิน
เมล็ดไนเจอร์มีปริมาณน้ำมันมาก 30-50% โดยน้ำหนักขึ้นกับสภาพและความสมบูรณ์ของเมล็ดน้ำมันไนเจอร์มีสีเหลืองอ่อนใสคุณภาพเป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องน้ำมันและไขมัน
น้ำมันเมล็ดไนเจอร์เป็นแหล่งของกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่จำเป็นได้แก่โอเมก้า 9 ร้อยละ 4.8-8.3 โอเมก้า 6 ร้อยละ 74.8-79.1 และพบโอเมก้า 3 ร้อยละ 0.09 ด้วย
นอกจากนั้นยังมีวิตามินอี หรือโทโคเฟอรอล 720-935 ไมโครกรัมต่อน้ำมัน 1 กรัม และพบสารต้านอนุมูลอิสระกลุ่ม beta-sitosterol ร้อยละ 38-43 ของ sterol ทั้งหมด ปริมาณของสารเหล่านี้ขึ้นกับพื้นที่การเพาะปลูกด้วย
beta-sitosterol ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล LDL ในเส้นเลือด และความดันโลหิต และช่วยป้องกันการเกิดปัญาต่อมลูกหมากโต
น้ำมันอีกชนิดหนึ่งคือ น้ำมันเมล็ดงาม้อน
งาม้อนคือ พืชสมุนไพรที่มนุษย์ใช้เป็นอาหารและยามาอย่างยาวนาน พบมากในแถบเอเชีย มีลำต้นสูงประมาณ 0.3-2 เมตร ลำต้นและใบมีขนอ่อนปกคลุม ดอกคล้ายดอกกะเพรา และโหระพา ชอบความชุ่มชื้น แต่ทนความแห้งแล้งได้ดี ใช้เวลาปลูกเพียง 4 เดือน ก็เก็บเกี่ยวได้ ผลผลิตเฉลี่ย 80 กิโลกรัมต่อไร่ ขึ้นกับสภาพแวดล้อม การดูแลรักษา และการบำรุงดิน ในประเทศไทยปลูกมากที่จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย น่าน และพะเยา
น้ำมันงาม้อน เป็นแหล่งกรดไขมันโอเมก้า 3 ร้อยละ 55-60 มีบทบาทสำคัญต่อระบบประสาทและสมองที่เกี่ยวกับการเรียนรู้ จึงมีส่วนช่วยเรื่องความจำและลดความเสี่ยงของโรคความจำเสื่อม ทั้งยังมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ทำให้มีผลดีต่อเรตินาในดวงตา ลดความเสี่ยงของการเกิดหลอดเลือดอุดตัน โรคหัวใจ และมะเร็งบางชนิด
โดยทั่วไป โอเมก้า 3 รู้จักกันว่ามาจากปลาทะเลน้ำลึก แต่น้ำมันงาม้อนเป็นแหล่งของกรดโอเมก้า 3 จากพืช จึงเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้บริโภคที่รักและใส่ใจในสุขภาพและผู้บริโภคมังสวิรัติ ทั้งนี้ ยังมีโอเมก้า 6 โอเมก้า 9 จึงถือได้ว่าเป็นน้ำมันที่ครบทั้งโอเมก้า 3, 6 และ 9 และยังพบสาร Luteolin ซึ่งเป็นสารในกลุ่ม flavonoids ที่มีฤทธิ์ต้านภูมิแพ้ และต้านการอักเสบ ทั้งยังอุดมด้วยธาตุฟอสฟอรัสและแคลเซียม
วิธีใช้ ใช้บริโภค ประกอบอาหารเป็นน้ำสลัด ผัด หรือทอด ขณะที่ตะกอนซึ่งพบเป็นธรรมชาติ ไม่มีอันตราย และสามารถบริโภคได้
หลังฟังบรรยายสรรพคุณน้ำมันทั้งสามชนิด ผู้ร่วมอบรมคนหนึ่งบอกว่า “น้ำมันทั้งสามชนิดนี้ ลองให้คุณพ่อรับประทาน 3 เดือน ปรากฏว่าความจำกลับมาดีอย่างเดิม”
วันนั้นน้ำมันทั้งสามชนิดขายดีเป็นพิเศษ
