กว่า 59 จังหวัดทั่วประเทศไทย 168 กลุ่ม กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและสหกรณ์การเกษตร เกษตรกร 13,100 คน และพื้นที่ทำการเกษตร 132,479 ไร่ ในปี 2563 ที่สยามคูโบต้าได้ส่งมอบเครื่องจักรกลการเกษตรที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มการผลิต เกิดการสร้างรายได้ในชุมชนอย่างยั่งยืนผ่านโครงการ ‘คูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ’ จากผลลัพธ์ความสำเร็จทำให้สยามคูโบต้าเริ่มเดินหน้าเข้าสู่ ‘คูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ’ เฟส 2 โดยตั้งธงขยายผลโครงการครอบคลุม 72 จังหวัดทั่วประเทศไทยภายในปี 2566
ล่าสุด สยามคูโบต้าได้บินลัดฟ้ามาแอ่วจังหวัดเหนือสุดแดนสยามนั่นก็คือ ‘เชียงราย’ โดยมีจุดมุ่งหมายคือ ‘วิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่’ บ้านสันหลวง อ.แม่จัน จ.เชียงราย ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จอันงดงาม
บ้านหมู่ 10-หมู่ 8 สู่ชื่อแบรนด์ ‘ข้าว 108’
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวง พื้นที่ส่วนใหญ่ทำนาข้าว มีศักยภาพที่จะเป็นชุมชนต้นแบบในการทำเกษตรปลอดการเผาและการยกระดับรายได้ผ่านการทำการตลาด จำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนภายใต้แบรนด์ ‘ข้าว 108’ ที่สยามคูโบต้าสนับสนุนการดำเนินงานของกลุ่ม ส่งเสริมการทำนาแบบปลอดการเผา สร้างงาน สร้างโอกาส สร้างรายได้ ให้ชุมชน เพื่อช่วยลดมลพิษทางอากาศที่เกิดจากการเผาในพื้นที่ภาคการเกษตรโดยใช้เครื่องจักรกลการเกษตรจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอย่างถูกวิธี รวมทั้งให้คำปรึกษาด้านโซลูชั่นเกษตร สู่การต่อยอดสร้างรายได้เพิ่มจากวัสดุเหลือใช้จากฟางอัดก้อนที่สามารถนำไปจำหน่ายได้อีกด้วย นอกจากนี้ ยังมีการเข้าไปช่วยวางแผนส่งเสริมการตลาด ให้คำแนะนำในการเปลี่ยนภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ชุมชนให้ดูทันสมัย เพื่อช่วยขยายช่องทางการจำหน่ายสู่ตลาดออนไลน์ เพิ่มโอกาสให้แก่กลุ่มลูกค้าใหม่ๆ เข้าถึงสินค้าได้ง่ายขึ้น
‘ข้าว 108’ เป็นข้าวที่เกิดจากความรักในการเพาะปลูก ความมุ่งมั่น ความใส่ใจของชาวบ้านสันหลวง ที่ต้องการให้ข้าวที่ปลูกนั้นเป็นข้าวที่ดีที่สุดสำหรับผู้บริโภค ด้วยกระบวนการเพาะปลูกที่ประณีตเสมือนปลูกให้คนในครอบครัว โดยมี 4 สายพันธุ์ ประกอบด้วย ข้าวหอมแม่จัน ข้าวกล้องหอมแม่จัน ข้าวเหนียวเขี้ยวงู และข้าวไรซ์เบอรี่ ที่ผ่านกระบวนการสีอย่างพิถีพิถัน โดยข้าวหอมแม่จันและข้าวกล้องแม่จันเป็นข้าวพื้นเมืองประจำถิ่น อยู่เคียงข้างแม่จันมากว่าศตวรรษ อีกทั้งยังถือเป็นมรดกของชุมชนแม่จัน มีคุณสมบัติที่ เหนียวนุ่ม หอมนาน เมล็ดอวบ ส่วนข้าวเหนียวเขี้ยวงู ข้าวพื้นเมืองของจังหวัดเชียงราย ที่มีเมล็ดเรียวเล็ก สีขาวนวลจากกระบวนการสีข้าวที่พิถีพิถัน คงคุณค่าและสารอาหารครบถ้วน และข้าวไรซ์เบอรี่ ปลูกเฉพาะในฤดูฝน และเก็บเกี่ยวในฤดูหนาว มีสีเข้มสวย รสชาติเข้มข้น หอมหวาน ข้าวสวยขึ้นหม้อ
ณัชชา ร้องขันแก้ว เลขาธิการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวง เล่าถึงที่มาของชื่อแบรนด์ว่า เมื่อเราจะทำข้าวแปรรูปก็คิดกันว่าจะใช้ชื่อว่าอะไร เนื่องจากเรายังไม่มีสถานที่ท่องเที่ยวหรือจุดเด่นที่ทำให้คนรู้จักบ้านสันหลวง จึงสรุปกันง่ายๆ ว่าเอาเลขหมู่บ้านของเราที่เป็นหมู่ 10 และหมู่ 8 ที่ถูกแยกออกไปอยู่คนละการบริหารแล้ว แต่เรานำกลับมารวมกันเป็น 108 และตัวเลข 8 คือ อินฟินิตี้ ที่หมายถึงการพัฒนาและการเรียนรู้ที่ไม่สิ้นสุดด้วย และคนภาคเหนือเองก็ชอบใช้คำว่า ซะปะร้อยแปด ที่แปลว่า อะไรก็ได้ เพราะฉะนั้นเราจึงได้มาเป็นแบรนด์ 108
สร้างความเข้มแข็งเกษตรกร
ยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
พิษณุ มิลินทานุช ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ ผู้จัดการทั่วไป สายงานขาย การตลาดและบริการ บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด กล่าวว่า ตลอดระยะเวลาในการดำเนินงานที่ผ่านมา สยามคูโบต้า ได้ใช้ความเชี่ยวชาญและมุ่งมั่นที่จะนำเครื่องจักรกลการเกษตรเข้ามาช่วยยกระดับภาคการเกษตรของไทยให้เข้มแข็ง พร้อมที่จะก้าวสู่อนาคตของโลกเกษตรที่กำลังจะเปลี่ยนไป ตลอดจนการมุ่งเน้นที่จะทำให้เกษตรกรมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ด้วยองค์ความรู้ต่างๆ ที่สยามคูโบต้าพร้อมมอบให้แก่พี่น้องเกษตรกรไทยผ่านโครงการต่างๆ โดยหนึ่งในโครงการที่เห็นผลความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม คือ โครงการคูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ ที่สยามคูโบต้าได้สนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตรให้แก่กลุ่มเกษตรกรที่มีการรวมกลุ่มกันเป็นกลุ่มสหกรณ์ หรือวิสาหกิจชุมชน โดยไม่มีค่าใช้จ่าย พร้อมยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรมีการบริหารจัดการเครื่องจักรกลการเกษตรแบบรวมกลุ่มอย่างประสิทธิภาพ เกิดการใช้เครื่องจักรกลร่วมกัน เพื่อช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต สู่การสร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน
นอกจากการสนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตรแล้ว สยามคูโบต้ายังได้จัดอบรมการบริหารจัดการในด้านต่างๆ คำแนะนำในการใช้ การดูแลรักษา ตลอดจนมีทีมช่างบริการผู้เชี่ยวชาญเข้าไปให้บริการและให้คำปรึกษาโซลูชั่นการทำเกษตร รวมถึงส่งเสริมกลยุทธ์ที่จะทำให้เกิดช่องทางในการสร้างรายได้เพิ่มขึ้นอีกด้วย
“คิดว่าปีหน้าเราจะยังมีโครงการเหล่านี้อีก ซึ่งสิ่งเหล่านี้เราเข้ามาสร้างเรื่องของความยั่งยืน ด้านรัฐบาลเองอยากให้เกษตรกรได้มีโอกาสใช้เครื่องจักร แต่สิ่งสำคัญคือการบริหารจัดการ เพราะหากได้รับเครื่องจักรไปแต่ไม่สามารถบริหารจัดการได้ เครื่องจักรเหล่านี้ก็จะกลายเป็นเศษเหล็กในช่วงเวลาไม่นาน ซึ่งชุมชนแห่งนี้ก็สามารถเป็นตัวอย่างที่ดีในเรื่องของการบริการจัดการและสามารถที่จะทำให้การนำเครื่องจักรกลต่างๆ เข้าไปใช้ได้เกิดประโยชน์มากขึ้น ส่วนของการคัดเลือกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนคือคัดจากกลุ่มที่มีศักยภาพและทีมของเราจะลงไปถ่ายทอดความรู้ มีเจ้าหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงช่วยดูแลเริ่มตั้งแต่การบริหารจัดการ การทำบัญชี และนำเรื่องเทคโนโลยีข้อมูลต่างๆ มาช่วยสนับสนุน ทำให้เกิดการใช้งานเครื่องจักรกลที่เกิดประโยชน์สูงสุด ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือมีผู้นำที่เข้มแข็ง คนในชุมชนร่วมมือร่วมใจกันในการที่จะทำงานให้สำเร็จ และเข้าใจวัตถุประสงค์ร่วมกัน จากนั้นเราจะลงมาดูเรื่องของพื้นที่ พืชพันธุ์ต่างๆ ที่เพาะปลูกและดูว่าเราสามารถเข้ามาทำอะไรได้บ้าง” พิษณุกล่าว
กลยุทธ์ 3EX ต่อยอดองค์ความรู้
ให้ชุมชนเติบโตด้วยตนเอง
นอกจากนี้ สยามคูโบต้าได้นำกลยุทธ์ 3EX มาใช้เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของการแข่งขันของเกษตรกรไทย ซึ่งประกอบด้วย EXperimentation พัฒนาโซลูชั่นด้านการเกษตร เสริมองค์ความรู้ในเรื่องของนวัตกรรมให้กับสังคมเกษตรร่วมกับหน่วยงานต่างๆ EXperience การนำโซลูชั่นนวัตกรรมการเกษตรสมัยใหม่มาถ่ายทอดผ่าน ‘คูโบต้าฟาร์ม ฟาร์มสร้างประสบการณ์เกษตรสมัยใหม่’ ขยายองค์ความรู้สู่เกษตรกรและบุคคลทั่วไป และ EXpansion ส่งต่อองค์ความรู้และขยายผลสู่ภูมิภาค ผ่านโครงการชุมชนพลังเกษตรสร้างสุขสยามคูโบต้า (SKCE) และโครงการคูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ ต่อยอดองค์ความรู้ไปยังเกษตรกรไทยทุกกลุ่มรวมถึงเพิ่มความสามารถเข้าถึงข้อมูลด้านการตลาดทั้งปริมาณความต้องการและราคาเพื่อวางแผนการเพาะปลูก การสร้างมูลค่าเพิ่มโดยการแปรรูปสินค้า รวมถึงการสนับสนุนการขายผ่านช่องทางออนไลน์ ทำให้ชุมชนเติบโตด้วยตนเองอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นแผนกลยุทธ์ที่สยามคูโบต้าได้นำเสนอบนเวทีระดับเอเชีย จนสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศ จากเวที AMF Asia Marketing Excellence Award 2022 มาครองในปีนี้สยามคูโบต้าได้จัดการประกวดรางวัล คูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ Award ขึ้นเป็นครั้งแรก เพื่อวัดผลการบริหารจัดการการใช้เครื่องจักรกลการเกษตรภายในวิสาหกิจชุมชน ตลอดจนการต่อยอดการรวมกลุ่มให้มีความแข็งแรง และการแก้ไขปัญหาจากการขาดแคลนเครื่องจักรกลการเกษตรได้ โดยกลุ่มเกษตรกรอื่นๆ ที่สนใจเข้าร่วมโครงการ จะต้องมีการรวมกลุ่มในนามวิสาหกิจชุมชน หรือสหกรณ์ และมีผลิตภัณฑ์เป็นของตนเอง สามารถเข้ามาติดต่อเข้าร่วมโครงการผ่านผู้แทนจำหน่ายสยามคูโบต้าทั่วประเทศ
เสียงจากชาวนา จากยุคปู่ย่า ถึงโลกทันสมัย
พรมมา ชาวลี้แสน ประธานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวง เล่าย้อนที่มาว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวง เริ่มก่อตั้งมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2560 โดยในครั้งแรกมีการนัดหมายประชุมเพื่อที่จะหาข้อมูล ข้อตกลงระหว่างกลุ่มและจัดตั้งคณะกรรมการ จากนั้นได้ทำการจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนและได้รับการสนับสนุนจากทั้งภาครัฐและภาคเอกชน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวงมีสมาชิกอยู่ประมาณ 143 ครอบครัว พื้นที่ครอบคลุมกว่า 1,600 ไร่ ซึ่งที่ผ่านมาชุมชนบ้านสันหลวงตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายายก็ทำนากันแบบพื้นๆ โดยไม่ได้คำนึงว่าทำไปแล้วจะได้กำไรหรือขาดทุน แค่มีข้าวมาเลี้ยงชีพเพื่อประทังชีวิต แต่เมื่อสยามคูโบต้าได้เข้ามาส่งเสริมคุณภาพชีวิตชาวชุมชนบ้านสันหลวงให้ดีขึ้นตามลำดับ ก่อให้เกิดรายได้และช่วยในเรื่องการขจัดมลพิษทางอากาศ ได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตรจากสยามคูโบต้า ประกอบด้วย แทรกเตอร์ รุ่น L5018 ติดตั้งอุปกรณ์ KIS จำนวน 1 คัน เครื่องอัดฟาง HB 135 จำนวน 1 เครื่อง ชุดผานพรวน และชุดโรตารี่
“ด้วยการสนับสนุนของเครื่องจักรกลของสยามคูโบต้า ทำให้เกษตรกรในกลุ่ม ได้นำมาบริหารจัดการเครื่องจักร สำหรับสมาชิกได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างเป็นระบบมากขึ้น การทำนาแบบปลอดการเผา สามารถนำฟางที่อัดก้อนไปจำหน่ายเป็นรายได้เสริม นอกจากนี้ สยามคูโบต้ายังได้ให้ทำองค์ความรู้ในด้านต่างๆ ส่งเสริมการตลาดให้แก่ผลผลิตของกลุ่ม ให้สามารถสร้างจุดเด่นขึ้นมาให้ทันสมัย เพื่อเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ พร้อมยังช่วยในเรื่องของการขยายช่องทางการจำหน่ายสู่ตลาดออนไลน์ ทำให้ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเข้าถึงกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ ได้ง่ายขึ้นอีกด้วย” พรมมากล่าว
นับเป็นโครงการดีๆ ที่สยามคูโบต้าร่วมยกระดับการทำเกษตรสมัยใหม่ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทยให้เข้มแข็งอย่างยั่งยืน
พรสุดา คำมุงคุณ
