จิ๊กซอว์เพื่อชุมชน
ปี 2566 เดินหน้ามาได้ 1 สัปดาห์ ย้อนกลับไปมองปีที่แล้วพบว่ามีความเคลื่อนไหวเพื่อชุมชนอยู่เยอะ
พรรคการเมืองต่างๆ ที่เริ่มมีนโยบายหาเสียงมองเห็นความสำคัญของชุมชนท้องถิ่น หลายพรรคที่นโยบายเพื่อชุมชนที่ชัดเจน
นับตั้งแต่การเมืองที่ผลักดันให้มีการเลือกตั้งจนถึงระดับผู้ว่าราชการจังหวัด ด้านเศรษฐกิจมีการตั้งศูนย์ในชุมชนเพื่อสร้างอาชีพ และส่งเสริมการทำมาหากิน ด้านสังคมได้ผลักดันให้ท้องถิ่นดูแลสวัสดิการคนในพื้นที่
เมื่อภารกิจของท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ท้องถิ่นจึงของบประมาณเพิ่มตามมา
ทางด้านรัฐบาลโดยกระทรวงต่างๆ มองเห็นความสำคัญของชุมชน โดยได้จัดตั้งโครงการต่างๆ ในชุมชนในหลายกระทรวง
กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย และอื่นๆ
สำหรับเครือมติชนที่ประกอบสัมมาชีพด้านหนังสือ มีความหวังเห็นชุมชนเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ และอยากให้ทุกคนรักการอ่าน
ตลอดปีที่แล้ว เครือมติชนพยายามต่อท่อลำเลียงหนังสือที่ผลิต ทั้งหนังสือพิมพ์มติชน หนังสือพิมพ์ข่าวสด หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ
รวมไปถึงนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม
และยังมีหนังสือพ็อคเก็ตบุ๊กที่มีเนื้อหาด้านประวัติศาสตร์ ไลฟ์สไตล์ การเมือง เศรษฐกิจ และวรรณกรรม
อยากให้หนังสือเหล่านี้ไปถึงมือนักอ่านท้องถิ่น
เครือมติชนได้ส่งหนังสือพิมพ์ผ่านเครือข่ายเอเยนต์กระจายไปทั่วประเทศ ต่อมาได้ฟังเสียงจากผู้อ่านว่าหาซื้อหนังสือพิมพ์ยากขึ้น
ตรวจสอบพบว่าไม่ใช่แค่หนังสือพิมพ์ ทั้งนิตยสาร และหนังสือเล่ม หรือพ็อคเก็ตบุ๊กก็ส่งไปไม่ถึงชุมชน
ต้นปีที่แล้วจึงจับมือกับคาราบาวกรุ๊ป จัดตั้งโครงการ “บาวบุ๊ค” ขึ้น โดยตั้งแผงจำหน่ายหนังสือเล่มในห้าง CJ ซูเปอร์มาร์เก็ต จำหน่ายหนังสือในราคาพิเศษ
จวบจนปลายปี 2565 สามารถตั้งแผงได้ 201 สาขา
ออกไปสำรวจร้าน CJ พบว่าอยู่ในชุมชนแบบแนบชิดสนิท ภายในห้างสะอาด สินค้าหลากหลายและราคาถูก มีกิจกรรมส่งเสริมการขายอยู่เนืองๆ
ภายในบริเวณมีร้านกาแฟ เรียกว่า บาว คาเฟ่ แล้วก็มี“บาวบุ๊ค แผงหนังสือคู่ชุมชน”
หากสนใจความเป็นไปของบาวบุ๊ค คลิกเข้าไปในเฟซบุ๊ก “BaoBook-บาวบุ๊ค-แผงหนังสือคู่ชุมชน”
นอกจากนี้ ในปีที่ผ่านมา เครือมติชนยังพบว่า ในชุมชนยังมี “บ้านหนังสือชุมชน” รับผิดชอบโดย กศน.และ กทม.
กทม.มีบ้านหนังสือชุมชนประมาณ 100 กว่าแห่ง ส่วน กศน.มีบ้านหนังสือชุมชนเกือบ 30,000 แห่ง
บ้านหนังสือชุมชนแต่ละแห่งจะมีคนดูแล จัดหนังสือ ชวนคนมาอ่าน และอำนวยความสะดวก
บ้านหนังสือชุมชนเหล่านี้มีสังกัด คือ กศน. หรือไม่ก็ กทม.
ทั้ง 2 หน่วยงานมีเจ้าหน้าที่ที่มีใจอยากให้คนในชุมชนรักการอ่าน แต่ไม่มีงบประมาณเพียงพอที่จะซื้อหนังสือ
เครือมติชนได้จัดโครงการ “ชุมชนอุดมปัญญา” ขึ้นมาระดมทุน และตั้งใจมอบหนังสือและสมัครสมาชิกนิตยสารรายปีให้บ้านหนังสือชุมชนเหล่านี้
หวังว่าหนังสือแต่ละเล่ม นิตยสารแต่ละฉบับ จะช่วยให้คนในชุมชนได้ข้อมูลข่าวสาร และไอเดียในการผลักดันให้ชุมชนเข้มแข็ง
ความจริงแล้ว การที่พรรคการเมืองมองเห็นความสำคัญของชุมชน การที่รัฐบาลกระจายงานลงไปพัฒนาชุมชน และการที่ท้องถิ่นตื่นตัวและปลุกชุมชนให้ยืนได้ด้วยตัวเอง
ทุกอย่างล้วนเป็นจิ๊กซอว์ที่ค่อยๆ ต่อเพื่อให้ชุมชนเข้มแข็ง
เครือมติชนเพียงแต่อาสาระดมทุนเพื่อนำหนังสือและนิตยสารไปร่วมต่อจิ๊กซอว์ให้ชุมชนเข้มแข็ง
ปีที่แล้วทำไปได้ประมาณร้อย ปีนี้ตั้งใจจะสานต่อ และหวังให้คนที่มีความเห็นพ้องร่วมสนับสนุน
วันที่ 9 มกราคม 2566 เป็นวันเกิดมติชน ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2521 ถือเป็นการก้าวเข้าสู่ปีที่ 46
กิจกรรมหนึ่งภายในงานคือโครงการชุมชนอุดมปัญญา เปิดรับการสนับสนุนเพื่อชุมชน
ช่วยระดมทุนเพื่อจัดซื้อหนังสือและสมาชิกนิตยสารรายปี
ช่วยกันให้ข้อมูลข่าวสารและไอเดียจากนักคิดนักเขียนที่นำเสนอเนื้อหาอันเป็นสาระและบันเทิงลงไปในหนังสือและนิตยสาร
ช่วยกันต่อจิ๊กซอว์ด้วยหนังสือ ผลักดันให้ชุมชนเข้มแข็งและยั่งยืน
