หน้าแรก ประชาชื่น คอลัมน์ เดือน...

คอลัมน์ เดือนหงายที่ชายโขง: จากราชมรรคา สู่เส้นทางการค้าอีสานใต้(2)

7.12.16 | 16:17 น.

เส้นทางราชมรรคาจากเสียมเรียบขึ้นมาตามแนวเขาพนมดงรัก ตัดผ่านช่องทางสัญจรทางบกเป็นเส้นทางการค้าโบราณที่กลับมาครึกครื้นอีกครั้งในปัจจุบัน ความต้องการสินค้าอุปโภคบริโภคได้เร่งการเติบโตของเมืองชายแดนให้เกิดขึ้นพร้อมกับการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงความต้องการแรงงานและการผลิต การบริการสมัยใหม่ ซึ่งผสมผสานกันทั้งความต้องการจากฝั่งกัมพูชา และชนชั้นกลางใหม่ที่เกิดขึ้นจากการค้าชายแดน

ที่ตลาดช่องจอม จุดผ่านแดนถาวรช่องจอม อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ เป็นตลาดการค้าชายแดนขนาดใหญ่ในพื้นที่ของกรมธนารักษ์ซึ่งองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอเช่าใช้บริหารจัดการเพื่อเป็นทั้งตลาดนักท่องเที่ยวและการค้าให้คนจากฝั่งโอสะเม็กและอุดงมีชัยของกัมพูชาข้ามมาซื้อหาเครื่องใช้ต่างๆ ซึ่งทำรายได้จำนวนมากในแต่ละปี พ่อค้าแม่ค้ามีทั้งคนในพื้นที่ และชาวเขมรที่ข้ามมาเซ้งแผงทำร้าน

สินค้าส่วนใหญ่เป็นเครื่องอุปโภคบริโภคทั่วไปเช่นเดียวกับตลาดชายแดนอื่น แต่ส่วนที่พิเศษและเป็นอุปสงค์ที่แตกต่างได้แก่สินค้าสี่ประเภทดังต่อไปนี้

1. จักรยาน ชาวกัมพูชาฝั่งชายแดนนิยมใช้จักรยานสัญจรเนื่องจากรถจักรยานยนต์และรถยนต์มีราคาแพง สภาพของถนนยังไม่เอื้ออำนวยมากเท่าใด อีกทั้งปั๊มน้ำมันยังไม่ครอบคลุมทั่วถึง ร้านขายจักรยานทั้งมือหนึ่งและมือสองจึงครองพื้นที่ขายสินค้าในตลาดเป็นเขตใหญ่ และพบว่ามีการซื้อจักรยานข้ามไปทั้งใช้งานเองและขายต่อที่ฝั่งกัมพูชา

2. เครื่องมือจับปลา ตั้งแต่เบ็ด รอก แห อวน และเหยื่อต่างๆ กัมพูชามีชื่อเสียงทางด้านปลาน้ำจืดและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องมานาน อาชีพประมงน้ำจืดเป็นอาชีพหลักของชาวบ้านในเขตตนเลสาปและที่ลุ่มแม่น้ำเสียมเรียบรวมถึงแม่น้ำโขง เครื่องมือจับปลาที่ทนทานและใช้งานได้แบบสมัยใหม่จึงเป็นที่ต้องการ รวมถึงอุปกรณ์เลี้ยงปลาชนิดต่างๆ และอาหารปลาด้วย

Advertisement

3. เครื่องประดับ เครื่องทองและเพชรพลอยปลอม ในวัฒนธรรมของชาวเขมรนิยมประดับประดาและแต่งตัวด้วยเครื่องถนิมพิมพาภรณ์แบบอลังการตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า สำหรับผู้ที่ร่ำรวยก็จะใช้เครื่องเงินเครื่องทองและเพชรพลอยของแท้ แต่สำหรับชาวบ้านทั่วไป เครื่องประดับที่ทำจากทองเหลืองหรือพลาสติกเรซิ่นชุบทองทำสี ก็เป็นที่นิยมในการนำเอาไปประดับแต่งกายในงานเลี้ยงฉลองต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานพิธีมงคลสมรสที่สตรีต้องประโคมเครื่องแต่งกายให้มากที่สุดเพื่อร่วมอวยพรแก่คู่บ่าวสาว

4. เครื่องสำอาง ผู้หญิงนั้นรักสวยรักงามเหมือนกันเกือบหมดทั้งโลก ไม่ว่าจะยากดีมีจน ที่ตลาดชายแดนเขมร เครื่องสำอางและเครื่องประทินผิวก็เป็นที่นิยมของชาวเขมรที่ข้ามมาซื้อขายสินค้า โดยส่วนใหญ่เป็นเครื่องสำอางผลิตในประเทศไทยและมีโฆษณาตามวิทยุชุมชนตามแนวชายแดนแบบสองภาษา รวมถึงมีป้ายบอกสรรพคุณติดทั้งสองภาษา

ความแตกต่างอีกประการหนึ่งของตลาดชายแดนฝั่งกัมพูชา คือไม่พบสินค้าที่เป็นสินค้าแบรนด์จีน หรือสินค้าที่นำเข้าจากจีนอย่างชัดแจ้งประเภทของแห้ง หรือสินค้าแบรนด์ปลอม ซึ่งอาจเป็นเพราะการขนส่งและระยะทางที่ไกล ประกอบกับความนิยมในสินค้าไทยมากกว่า

ถนนจากชายแดนเข้ามายังเมือง ทั้งทางด้านสุรินทร์หรือศรีสะเกษ ก็ได้ขยายถนนเป็นถนนสี่เลนลาดยางมะตอยอย่างดี ทำให้การสัญจรไปมาสะดวกยิ่งขึ้น รวมถึงมีรถตู้โดยสารบริการระหว่างด่านกับตัวเมือง ทำให้สามารถขับรถหรือโดยสารรถสาธารณะมาจับจ่ายซื้อของได้สะดวกยิ่งขึ้น ห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่จากกรุงเทพฯอย่างโรบินสันจึงเข้ามาทำตลาดและประสบความสำเร็จอย่างมาก เปลี่ยนไลฟ์สไตล์ของชาวเมืองและชาวกัมพูชาชายแดนให้ทันสมัยมากขึ้นและได้รับสินค้าที่ดีกว่าเดิม

ความเจริญทางวัตถุไม่ได้นำมาแต่ความเสื่อม ทุกคนต้องการความก้าวหน้าและคุณภาพชีวิตที่ดี การค้าที่ต่อเนื่องไม่ถูกขัดขวางจากนโยบายการเมืองจึงเป็นเรื่องสำคัญในทุกเส้นทาง