ประเทศศรีลังกาเป็นหนึ่งในประเทศที่คนไทยให้ความสนใจอย่างมากในระยะหลัง จากข่าวการที่ประเทศต้องเผชิญกับวิกฤตทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ที่สร้างความโกลาหลไปทั่ว ล่าสุดคือข่าวการนำ พลายศักดิ์สุรินทร์ ช้างไทยในฐานะทูตสันถวไมตรีที่มอบให้กับประเทศศรีลังกาเมื่อปี 2544 กลับมายังประเทศไทยเพื่อรักษาตัว ซึ่งประชาชนชาวไทยให้ความสนใจในเรื่องนี้อย่างมาก แต่ในอีกแง่มุมหนึ่ง ประเทศศรีลังกาก็เป็นประเทศที่มีความสัมพันธ์ที่ดีกับประเทศไทยมาอย่างยาวนานจากความเชื่อมโยงกันทางพระพุทธศาสนา และมีแง่มุมที่มีความน่าสนใจอย่างมาก
เมื่อเร็วๆ นี้ ทิเนศ คุณวรรเทนะ (Dinesh Gunawardena) นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา ได้เดินทางเยือนประเทศไทยเพื่อเข้าร่วมพิธีเฉลิมฉลองวันวิสาขบูชา “มติชน” ได้มีโอกาสสัมภาษณ์พิเศษนายกรัฐมนตรีทิเนศเกี่ยวกับความท้าทายทางเศรษฐกิจที่ศรีลังกาต้องเผชิญ พลายศักดิ์สุรินทร์ และความเชื่อมโยงกันระหว่างประเทศไทยและศรีลังกาในด้านพระพุทธศาสนา
•หารือกับ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีไทย ในเรื่องใดบ้าง
การหารือกับนายกรัฐมนตรีประยุทธ์เป็นไปในทางบวก ศรีลังกามีความยินดีอย่างมากที่มีการพูดคุยกับ พล.อ.ประยุทธ์ในประเด็นสำคัญ เพราะประเทศศรีลังกากำลังหลุดพ้นจากสถานการณ์วิกฤต เรามีความยินดีอย่างมากเช่นกันต่อการสนับสนุนที่ไทยจะมอบให้กับประเทศศรีลังกา ทั้งไทยและศรีลังกากำลังอยู่ระหว่างพูดคุยกันในเรื่องความตกลงการค้าเสรี ซึ่งจะมีการพูดคุยกันทั้งหมด 2 รอบ และกำลังเดินหน้าไปสู่การพูดคุยในรอบสุดท้าย จะเปิดโอกาสให้นักธุรกิจและสินค้าของทั้งไทยและศรีลังกาสามารถเข้าไปสู่ตลาดของอีกฝ่ายได้มากขึ้น เราอาจสามารถบรรลุข้อกำหนดเกี่ยวกับโครงร่างในเรื่องนี้ได้เพื่อให้นักลงทุนชาวไทยมาลงทุนในศรีลังกา ซึ่งเรื่องนี้จะถูกหยิบยกมาพูดคุยในการหารืออีกรอบในช่วงปลายเดือนสิงหาคมนี้
ประเทศศรีลังกาไม่เพียงแต่จะเป็นที่ลงทุนให้กับนักลงทุนชาวไทยเท่านั้น แต่นักลงทุนยังสามารถใช้ประโยชน์จากข้อตกลงที่ศรีลังกาได้มีกับประเทศอื่นๆ ในเรื่องการงดจัดเก็บภาษีบางชนิด ซึ่งสร้างความได้เปรียบให้กับนักลงทุนในศรีลังกา ซึ่งจะเปิดโอกาสให้อุตสาหกรรมไทยสามารถเข้ามาตั้งฐานการผลิตในศรีลังกาได้ และจะเป็นประโยชน์กับทั้งสองประเทศ ผมเฝ้าคอยที่จะเห็นความสัมพันธ์ระหว่างไทยและศรีลังกามีความแน่นแฟ้นมากขึ้น
•ศรีลังกาคาดหวังให้นักธุรกิจและนักลงทุนไทยเข้าไปลงทุนในภาคธุรกิจใดบ้างในประเทศ และคิดว่ามีธุรกิจใดในศรีลังกาที่น่าสนใจสำหรับนักลงทุนต่างชาติ
ตอนนี้ศรีลังกาให้ความสำคัญไปที่การพัฒนาเมืองท่าในกรุงโคลัมโบ ที่จะเป็นศูนย์กลางทางการเงินขนาดใหญ่ ซึ่งเรากำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างและลงทุน เราเปิดรับการลงทุน หรือการทำกิจการขนาดใหญ่ในภาคอื่นๆ อีก อาทิ พลังงานหมุนเวียน ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งธุรกิจที่นักลงทุนสามารถเข้ามาลงทุนได้ อุตสาหกรรมอื่นๆ ก็มีการใช้วัตถุดิบ หรือผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปจากศรีลังกา
นอกจากนั้นแล้วยังมีการเจรจาพูดคุยและความสนใจเกี่ยวกับอุตสาหกรรมเครื่องประดับ เพราะทั้งสองประเทศมีอัญมณีอยู่แล้วและต่างเป็นผู้เล่นในตลาดนี้มาอย่างยาวนานหลายศตวรรษ มีการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไปต่างประเทศจำนวนมาก นี่คือความเป็นไปได้เชิงบวกที่มีอยู่ในขณะนี้ เราหวังว่าเราจะสามารถทำให้ธุรกิจต่างๆ เดินหน้าไปได้รวดเร็วขึ้น ซึ่งก็มีการหารือกันต่อไป
ธุรกิจอื่นๆ ที่น่าสนใจก็ยังมีการท่องเที่ยวและการค้า ศรีลังกาเป็นประเทศที่สวยงามเหมือนกับประเทศไทยที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลก เรากำลังอยู่ระหว่างขั้นตอนการขยาย พัฒนา หรือแม้กระทั่งร่วมกันดำเนินกิจการและลงทุนในด้านการโรงแรม อุตสาหกรรมด้านการบริการและการค้า ยังมีอีกภาคธุรกิจที่กำลังเติบโตนั่นก็คือการเกษตร เดิมทีแล้วเราอยู่ในตลาดด้านชาและยาง แต่เรากำลังขยายไปสู่การส่งออกด้านการเกษตรในด้านอื่นๆ เช่น การแปรรูปอาหาร การเก็บอาหาร ทั้งหมดนี้คือธุรกิจของศรีลังกาที่คิดว่าน่าจะได้รับความสนใจจากชาวต่างชาติให้เข้ามาลงทุน
•มองย้อนกลับไปถึงวิกฤตเศรษฐกิจที่ศรีลังกาเผชิญเมื่อปีก่อน คิดว่าใครเป็นผู้ที่ต้องรับผิดชอบ และศรีลังกาได้เรียนรู้อะไรจากสิ่งที่เกิดขึ้น
ศรีลังกาเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 เช่นเดียวกับที่ทุกประเทศต้องเผชิญ เศรษฐกิจทั้งหมดหยุดชะงักลง โควิด-19 ส่งผลกระทบไปทั่วไม่ว่าจะเป็นคนรวยหรือคนจน เศรษฐกิจของประเทศเราล้มลงเพราะเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ทำให้การส่งออกของเราไปยังประเทศต่างๆ ต้องเผชิญกับการชะลอตัว ขณะที่การท่องเที่ยวต้องหยุดชะงักเช่นกัน
ขณะนี้เราเริ่มกลับมาสู่เส้นทางที่ดีขึ้นอย่างมาก มันไม่ใช่แค่ปัญหาเรื่องหนี้สินที่มาจากการบริหารที่ผิดพลาดเท่านั้น ถ้าคุณยืมเงินมาแล้วไม่ได้เอาไปลงทุนให้เกิดผลตอบแทนที่ดี คุณก็ต้องแบกรับภาระหนี้นั้นไว้ ในตอนนั้นค่าเงินรูปีศรีลังกาแทบล่มสลาย แต่ตอนนี้มันเริ่มกลับมาทรงตัวอีกครั้งจากอัตราแลกเปลี่ยนในตอนนั้นซึ่งอยู่ที่ 360 รูปีศรีลังกาต่อ 1 ดอลลาร์ ล่าสุดมันเริ่มลดลงจนอยู่ที่ 290 รูปีศรีลังกาต่อ 1 ดอลลาร์เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ปัญหาหนี้สินและการลงทุนในพันธบัตรเอกชนส่งผลกระทบกับเราอย่างหนักเมื่อตอนที่บรรดานักลงทุนเริ่มถอนการลงทุน ทำให้ประเทศไม่มีเงินไปใช้จ่ายในด้านการเงิน เราไม่มีเงินทุนสำรองเยอะพอที่จะรับมือกับวิกฤตเช่นนี้ หากคุณมีเงินสำรองในประเทศไม่มากพอในสถานการณ์วิกฤต คุณก็จะดำดิ่งไปสู่วิกฤตที่หนักกว่าเดิม
ดังนั้น คำตอบของคำถามข้อนี้คือการบริหารที่ผิดพลาด ซึ่งเรากำลังจัดการในเรื่องนี้ และเตรียมจะมีการออกกฎหมายเพื่อออกมาตรการที่จำเป็นที่จะจัดการกับการตัดสินใจที่ผิดพลาด เรากำลังจัดการกับปัญหาและเรากำลังกลับมา ความเชื่อมั่นเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเขตเศรษฐกิจที่กำลังล่มสลายเพื่อให้สามารถกู้มันกลับมาได้ และสำหรับศรีลังกาแล้ว ความเชื่อมั่นก็กำลังกลับมาแล้วเช่นกัน
•ขณะนี้ความพยายามในการฟื้นฟูเศรษฐกิจศรีลังกาคืบหน้าไปมากน้อยแค่ไหน หลังจากที่เดินหน้าตามแผนปฏิรูปเศรษฐกิจที่ตกลงไว้กับไอเอ็มเอฟ
รัฐบาลชุดใหม่ของ ประธานาธิบดีรานิล วิกรมสิงเห ของศรีลังกา รับข้อเสนอของไอเอ็มเอฟเพราะวิกฤตเศรษฐกิจของศรีลังกานั้นถือว่าเลวร้ายที่สุดอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน แน่นอนว่ามีการพูดคุยถึงแผนระยะยาวกับไอเอ็มเอฟและประเทศอื่นๆ ที่ให้ความช่วยเหลือ ศรีลังกากำลังดำเนินการตามแผนทีละขั้นตอน มีการปรับโครงสร้างกิจการของรัฐบางแห่งที่ตอนนี้ถูกจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ และเสนอขายออกไปเพื่อที่จะลดภาระค่าใช้จ่ายในการกู้ยืมได้อย่างมาก รวมถึงมีการดึงดูดนักลงทุนเข้ามาอีกด้วย
ในด้านการเงิน ภาคธุรกิจที่มีรายจ่ายที่ไม่จำเป็นที่มีการวางแผนผิดพลาดก็ได้ถูดตัดทอนออกไป ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องทำ ด้านการท่องเที่ยวของศรีลังกาก็กลับมาดีขึ้นแล้ว มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาในประเทศเป็นจำนวนมาก เราพยายามที่จะรับนักท่องเที่ยวให้ได้ใน 2 ช่วงฤดูกาล ส่วนหนึ่งเป็นนักท่องเที่ยวที่หนีหนาวมาจากซีกโลกหนึ่งและอีกหลายเดือนต่อมาก็รับนักท่องเที่ยวที่หนีหนาวจากอีกซีกโลกหนึ่ง พร้อมกับรับนักท่องเที่ยวจากประเทศใกล้เคียง บางคนมาไกลจากรัสเซีย อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของเรากลับมาจนเกือบจะเทียบเท่ากับช่วงก่อนการแพร่ระบาดของโควิด-19 เลยและมันกำลังเติบโตขึ้นอีกด้วย
ขอย้อนกลับไปในเรื่องของการปรับโครงสร้างดังที่ผมได้กล่าวไป เราเริ่มมีการปรับโครงสร้างในด้านการไฟฟ้าซึ่งเป็นหนึ่งในบริษัทของรัฐที่ใหญ่ที่สุดซึ่งประสบปัญหาหลายอย่าง แผนการของเราคือพยายามดึงดูดนักลงทุนให้เข้ามาลงทุนในด้านพลังงานทางเลือกหรือพลังงานหมุนเวียน เพราะศรีลังกาไม่ได้เป็นประเทศที่ผลิตน้ำมัน เราต้องนำเข้าทุกอย่างเข้ามา เราจำเป็นต้องลดการพึ่งพาน้ำมันลง ดังนั้น เราต้องมีพลังงานหมุนเวียน ประเทศศรีลังกามีแสงอาทิตย์อยู่ตลอดเวลามันจึงเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เหมาะแก่การเข้ามาลงทุนและเราก็เปิดรับนักลงทุนทุกคน
•ขณะนี้ในไทยมีความสนใจในเรื่องช้างไทยที่นำไปแห่พระบรมสารีริกธาตุในศรีลังกาอย่างมาก ทราบว่า พล.อ.ประยุทธ์ได้ขอบคุณที่ศรีลังกาอนุญาตให้มีการส่งตัวพลายศักดิ์สุรินทร์กลับมายังประเทศไทย ในส่วนของสวัสดิภาพของช้างไทยอีก 2 เชือกที่ยังอยู่ในศรีลังกาขณะนี้เป็นอย่างไร
พล.อ.ประยุทธ์มีความยินดีอย่างมากที่ศรีลังกาให้ความร่วมมือในการส่งพลายศักดิ์สุรินทร์กลับมายังประเทศไทย ซึ่งในตอนแรกได้มีสัตวแพทย์บางคนบินมารักษาพลายศักดิ์สุรินทร์ที่ประเทศศรีลังกา ขณะที่ทางศรีลังกาก็ให้การดูแลช้างอยู่แล้ว แต่เราไม่มีโรงพยาบาล หรือการดูแลรักษาพิเศษที่ถูกพัฒนาและวิจัยโดยสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญไม่เหมือนที่ประเทศไทย ผมเองก็หวังว่าไทยจะเผยแพร่ความรู้ในด้านการแพทย์มายังประเทศศรีลังกาด้วยในอนาคต เพราะเรามีทั้งช้างป่าและช้างเลี้ยงในประเทศศรีลังกาอยู่จำนวนมาก หากเราสามารถแลกเปลี่ยนความร่วมมือในเรื่องนี้ได้ก็จะเป็นเรื่องดี และเรามีความยินดีอย่างยิ่งที่รัฐบาลไทยให้ความสนใจในการดูแลรักษาและนำพลายศักดิ์สุรินทร์กลับประเทศ เหตุการณ์เช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้ทั่วโลกศรีลังกาไม่มีเจตนาที่จะทำให้มันเป็นเช่นนี้ แต่ผมเห็นด้วยว่าเรื่องที่เกิดขึ้นอาจมาจากการนำช้างไปใช้แรงงานหนัก และมีสิ่งต่างๆ อีกมากที่เราต้องเรียนรู้ในเรื่องดังกล่าวต่อไป
•มองความสัมพันธ์ระหว่างไทยและศรีลังกาในด้านพระพุทธศาสนาว่าเป็นอย่างไร และมีอะไรที่ทั้งสองประเทศจะร่วมมือกันเพื่อที่จะส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างชาวพุทธให้มีความแน่นแฟ้นมากขึ้น
มีเยอะมาก ไทยและศรีลังกามีความเชื่อมโยงกันอย่างมากผ่านการนับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาท ซึ่งเป็นพื้นฐานของความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ตราบจนถึงปัจจุบัน ทั้งไทยและศรีลังกาเคยร่วมกันผลักดันข้อมติขององค์การสหประชาชาติให้วันวิสาขบูชาเป็นวันสำคัญสากลโลก เราเดินมาด้วยกันไกลมาก ธรรมะกำลังเป็นที่ต้องการในโลก การทำสมาธิก็กำลังได้รับความนิยมมากขึ้นในหลายภูมิภาคของโลกเช่นเดียวกับการทำโยคะ และหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าก็เผยแผ่ออกไปรวดเร็วอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน เพราะโลกกำลังมองหาที่พึ่งทางใจที่คอยจัดการกับปัญหาในชีวิตที่เร่งรีบ เราจึงมีแผนที่จะทำงานร่วมกันในการส่งเสริมความสัมพันธ์ทางศาสนาระหว่างประเทศไทยและศรีลังกาอย่างแน่นอน
ศุภวิชญ์ เจียรรุ่งแสง – เรื่อง
ศุภโชค สอนแจ้ง – ภาพ
