วันนี้ 9 มกราคม 2560 ขึ้นปีที่ 40 ของหนังสือพิมพ์มติชน เป็นปีที่ 40 แห่งการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตมนุษย์ จากการอ่านหนังสือสิ่งพิมพ์มาเป็นการอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
การเปลี่ยนแปลงจากการอ่านสื่อพิมพ์กระดาษ มาเป็นการอ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านจอ กระนั้น การอ่านทางอิเล็กทรอนิกส์ยังไม่ได้สุนทรียรสเท่ากับการอ่านบนหน้ากระดาษ โดยเฉพาะบนหน้าหนังสือพิมพ์
เพราะบนหน้าหนังสือพิมพ์มิได้มีเพียงข่าวสารปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเท่านั้น ยังมีบทวิเคราะห์วิจารณ์ มีความคิดที่แฝงระหว่างบรรทัดให้ครุ่นคิดและไตร่ตรอง ย้อนกลับไปทบทวนได้ดีกว่าสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ตลอดเวลาที่ผ่านมาถึงปีที่ 40 ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในหนังสือพิมพ์มติชนตั้งแต่เริ่มก่อตั้งถึงวันนี้ เราปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตัวเองมาตลอดเวลา บนพื้นฐานของความเป็นนักหนังสือพิมพ์ที่ยึดมั่นในอุดมคติแห่งแนวทางประชาธิปไตยซึ่งถือมั่นในสิทธิเสรีภาพของประชาชนที่ทั้งเป็นไปตามธรรมชาติของมนุษย์ และที่รัฐธรรมนูญคือกฎหมายสูงสุดของประเทศกำหนด
มนุษย์ย่อมมีอิสรภาพเช่นเดียวกับนกที่โบยบินไปบนนภากาศ เช่นเดียวกับปลาที่แหวกว่ายในน้ำ และสรรพสัตว์ที่โลดแล่นไปบนพื้นดิน ป่าลึก เขาสูงชัน
กระนั้น ไม่ว่าจะเป็นนภากาศอันกว้างใหญ่ไม่รู้จบขึ้นไปถึงอวกาศ ไม่ว่าจะเป็นท้องน้ำมหาสมุทรอันลึกล้ำเหลือกำหนด ไม่ว่าจะเป็นผืนแผ่นดิน ป่าเขา มนุษย์ยังคิดค้นประดิษฐกรรมทั้งหลายเพื่อสนองความอยากรู้
อยากเห็นขึ้นไปถึงดวงดาวด้วยยานอวกาศ ลึกลงไปใต้บาดาลด้วยยานดำน้ำ ลึกเข้าไปในป่า ขึ้นไปบนเขาสูงด้วยยานที่แล่นเร็ว ฝ่าป่าดง
และที่สุด มนุษย์ยังศึกษาเข้าไปถึงในจิตใจของตนเองอันเป็นที่มาแห่งพุทธศาสนาซึ่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ได้ด้วยตัวเอง และเผยแพร่องค์ความรู้นั้นให้มนุษย์ได้ศึกษา ได้หยั่งรู้ แล้วแต่ใครจะศึกษาเรียนรู้เข้าถึงแก่นแท้ของวิชชาไปถึงนิพพาน
ความเป็นมนุษย์ ที่ต้องประกอบอาชีพ ที่ต้องปฏิบัติวิชาชีพ ต่างล้วนแล้วแต่วิวัฒนาการ พัฒนาการ ปฏิรูปตัวเองบนพื้นฐานแห่งสัมมาปฏิบัติ บนพื้นฐานแห่งจริยธรรมและจรรยาบรรณของอาชีพ ของวิชาชีพตนเองทั้งสิ้น มิฉะนั้น มนุษย์จะอยู่ร่วมกันในสังคมเดียวกันมิได้ รวมถึงวิชาความรู้ทั้งหลายจะไม่ก้าวไกลมาถึงยุคสมัยที่มนุษย์สื่อสารกันด้วยคลื่นในระบบสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ที่จะไปข้างหน้าอีกนานัปการ
หนังสือพิมพ์มติชนเป็นเช่นนั้น การก้าวขึ้นมาถึงปีที่ 40 ได้ เพราะผู้ปฏิบัติงานในหนังสือพิมพ์มติชนต่างสำเหนียกในหน้าที่สื่อมวลชนด้วยจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพโดยไม่สั่นคลอนทั้งต่อเสียงวิพากษ์วิจารณ์แนวทางความคิดที่ชาวมติชนพึงปฏิบัติตลอดมาในลู่แห่งมิติการเมืองการปกครองของระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่ยึดถือเอาสิทธิและเสรีภาพของประชาชนเป็นที่ตั้ง
ตลอดเวลาที่ผ่านมาถึงวันนี้ ปีที่ 40 เรานำเสนอข้อมูล ข่าวสาร ความคิดเห็น บทวิเคราะห์ วิจารณ์และปรากฏการณ์แห่งสังคมนี้ในทิศทางของการนำความจริงให้ปรากฏต่อหน้าสาธารณชนตรงไปตรงมามิได้มีอคติเจือปนแม้แต่น้อย ทั้งให้ความเคารพต่อสิทธิเสรีภาพของผู้นำเสนอซึ่งไม่เป็นไปในทางผิดกฎหมายและศีลธรรมอันดีของประชาชน-นั้นคือการปฏิรูปตัวเอง
นับเนื่องมาถึงปีที่ 40 ตราบเท่าที่ชาวมติชนยังประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน ทุกเวลานาที เราจะนำเสนอความจริงให้ปรากฏ บนพื้นฐานแห่งความถูกต้อง เป็นธรรมต่อทุกหมู่เหล่าในสังคมไทย พร้อมเป็นปากเป็นเสียงให้กับปวงชนชาวไทยที่ยึดมั่นในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ประการสำคัญ คือการปฏิรูปตัวเองตลอดเวลาให้ทันต่อยุคสมัย รวมถึงแนวทางความคิดของคนไทยรุ่นใหม่ที่พัฒนาเจริญก้าวหน้าไปสู่ยุคแห่งดิจิทัล เพื่อธำรงไว้ซึ่งความเป็นประชาธิปไตย บนพื้นฐานแห่งจรรยาบรรณอันเป็นเครื่องกำกับให้หนังสือพิมพ์มติชนเป็นสื่อมวลชนที่คงความเที่ยงตรง เป็นธรรม ถูกถ้วน
พร้อมก้าวไปข้างหน้าเพื่อยืนหยัดและนำพาประชาธิปไตยกับปวงชนชาวไทยตราบนานเท่านาน
