แมวในประวัติศาสตร์
นับถอยหลังเหลืออีกไม่กี่วันจะถึงงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 52 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ระหว่างวันที่ 28 มีนาคมถึง 8 เมษายน
สำนักพิมพ์มติชน เปิดบูธ หมายเลข J47 พร้อมหนังสือหลากหลายให้ได้เลือก
สัปดาห์นี้พามารู้จักกับหนังสือเจาะลึกประวัติศาสตร์น้องแมว
เป็นหนังสือที่กล่าวถึงน้องแมวจากการค้นคว้าของ กำพล จำปาพันธ์ ที่จุดประกายความคิดจากการสูญเสีย
สูญเสียน้องแมวแสนรักชื่อ โมโมทาโร่ และตั้งใจจะเขียนเป็นหนังสืองานศพเพื่อไว้อาลัย
แต่เมื่อเริ่มค้นคว้าหาข้อมูล ความบันเทิงก็บังเกิด และกลายเป็นหนังสือเล่มนี้
หนังสือชื่อ “Siamese Cat สยามวิฬาร์ & ประวัติศาสตร์ไทย ฉบับแมวเหมียว”
สำหรับ กำพล จำปาพันธ์ คงเป็นที่รู้จักกันในคอประวัติศาสตร์
กำพล มีผลงานมากมาย อาทิ ‘Downtown Ayutthaya ต่างชาติต่างภาษา และโลกาภิวัตน์แรกในสยาม-อุษาคเนย์’, ‘มนุษย์อยุธยา ประวัติศาสตร์สังคมจากข้าวปลา หยูกยา ตำรา Sex’, ‘พระเจ้าตากกษัตริย์นักการค้า และธนบุรีศรีมหาสมุทร’ และ ‘พระเจ้าท้ายสระฉบับพรหม (ไม่) ลิขิต: การเมืองการค้าอยุธยาก่อนเสียกรุงฯ’
มาครั้งนี้ กำพลนำเสนอผลงานในรูปแบบใหม่ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับแมว ประวัติศาสตร์ไทย และประวัติศาสตร์แมว
หนังสือเล่มนี้นำผู้อ่านผ่านไทม์แมชชีนย้อนยุคกลับไปสมัยอยุธยา เพื่อรับทราบเรื่องราวเกี่ยวกับแมวไทยในมุมมองต่างๆ
ไม่ว่าจะเป็น “Ayutthayan cat & แมวในประวัติศาสตร์อยุธยา” ที่รวบรวมเรื่องราวหลากหลายด้านของแมวสมัยอยุธยา
สมัยนั้นเขามีแนวคิดต่อสัตว์อย่างไร แล้วเรื่องราวของ “วิฬาร์หอกลอง” ผู้ปกป้องกรุงศรี เป็นเช่นไร
รวมถึงเรื่องราวของ “สุริ” แมวที่ปรากฏชื่อในบันทึกประวัติศาสตร์อยุธยาด้วย
เชื่อไหมว่า แมวในสมัยนั้นมีวีรกรรม จนผู้เขียนมองว่าแมวคือ “ผู้กอบกู้” และกลายเป็นหนึ่งใน “สัตว์มงคล” มาตั้งแต่ตอนนั้น
แค่บทแรกสำหรับคนรักน้องแมว อ่านแล้วก็ก่อเกิดความรู้สึกดีๆ ขึ้นมา
หลังจากนั้นมารับทราบแมวในต้นรัตนโกสินทร์กัน ในบท “Early Bangkokian cat & แมวในประวัติศาสตร์ต้นรัตนโกสินทร์”
ความแจ่มแจ๋วของแมวเหมียวยังสืบเนื่องต่อมา แม้กรุงศรีอยุธยาจะถูกเผา
ในบทนี้มีเรื่องราวของน้องแมวสมัยกรุงธนบุรีและต้นรัตนโกสินทร์
ได้เรียนรู้แนวคิดเกี่ยวกับสัตว์และมนุษย์บางกอก-ธนบุรี รับทราบเรื่องยุ่งๆ ที่เกิดขึ้นด้วยเหตุที่วังพระเจ้าตากไม่มีแมว
เรื่องราวที่น่าติดตามของการ “อุ้มวิฬาร์” ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกต้นรัตนโกสินทร์
เรื่องราวของแมวยังไม่จบแค่นั้น ในบทที่ว่าด้วย “Origin of ‘Cat Treatises’ & แรกเริ่มก่อเกิดตำราแมวโบราณ” เกี่ยวกับความเชื่อ
เรื่องราวต่างๆ ปรากฏอยู่ในตำราแมวโบราณ
อาทิ สีขนของแมวกับอคติของมนุษย์, ความเชื่อว่าแมวเป็นอัญมณีมีค่า เป็นสินค้า และเป็นผู้มีบุญ
แล้วพอประเทศเข้าสู่ยุคอาณานิคมสมบูรณาญาสิทธิ์ ลองอ่าน “The Rise of ‘Siamese cat’ & ‘แมว’ กับ ‘สยาม’ ในโลกยุคอาณานิคมสมบูรณาญาสิทธิ์” ดู
แล้วจะทราบเรื่องราวเกี่ยวกับแมวเหมียวอีกมากมายในช่วงเวลานั้น
ได้ทราบเรื่องราวเมื่อแมวไทยโกอินเตอร์ บุกตะลุยไปถึงยุโรปและอเมริกา
มีเรื่องของ “โชคดี” แมวตัวแรกที่ไปสวรรค์ เรื่องราวของ “แมวพึ่งพระ” ซึ่งเป็นสำนวนเปรียบเทียบที่ปรากฏในเรื่องสั้นในวชิรญาณวิเสศ
สำหรับคอการเมือง ลองอ่าน “การเมืองเรื่องหมาแมวและการอภิวัฒน์สยาม หลัง 2475”
ว่ากันว่าช่วง พ.ศ.2475 แมวก็มีเรื่องราวที่น่าสนใจ เช่น “สีสวาด” กับอำนาจอธิปไตยแบบแมวๆ ในแบบเรียนหลัง 2475
การเปรียบเทียบคณะราษฎรว่าเป็น “แมวที่เกิดในคอกม้า” และ “หมาวัด”, หรือเรื่องราวของไซมีสแคทที่ไปปรากฏในแอนิเมชั่นเรื่องทรามวัยกับไอ้ตูบของวอลท์ ดิสนีย์
ยังมีเรื่อง “สู่โลกลี้ลับหลัง พ.ศ.2500 & แมวในสังคมวัฒนธรรมไทย-ตะวันตก-อุษาคเนย์” ให้ได้อ่านอย่างสนุกสนาน
อ่านเรื่องเกี่ยวกับคติแมวผี คติแมวเทพ อ่านเรื่องราวแมวในตำนาน
รวมไปถึงเรื่องราวการผงาดของแมวโคราช The Rise of “Korat cat” ในบริบทสงครามเย็น
หนังสือเล่มนี้ทำหน้าที่เล่าเรื่องบรรพบุรุษของแมว
แมวในยุคอยุธยา ธนบุรี รัตนโกสินทร์ตอนต้น ก่อน 2475 และหลังจากนั้น
เหมาะสำหรับคนที่รักประวัติศาสตร์ ชื่นชมความน่ารักของสัตว์เลี้ยง
โดยเฉพาะทาสแมว
หนังสือเล่มนี้ และอีกหลายเล่มที่ทยอยเล่าให้ฟังมาก่อนหน้านี้
ทุกคนสามารถเสาะหาได้ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ วันที่ 28 มีนาคมถึง 8 เมษายน ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
เมื่อเดินเข้าไปในงาน เสาะหาบูธ J47 ของสำนักพิมพ์มติชน ที่นั่นมีสิ่งที่กล่าวมาทั้งหมด
ไปช้อปภายในงานมีโปรโมชั่น และของแจกระดับพรีเมียม
ก่อนหยุดยาวช่วงมหาสงกรานต์ปีนี้ เชิญชวนกันไปศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ชวนไปเสาะหาหนังสือมาอ่านกัน
นฤตย์ เสกธีระ
