ทางเลือกของวงปล่อยแก่

ทางเลือกของวงปล่อยแก่

วันนี้มีคนแก่ 15 ล้านคน อีก 3 ปี ก็จะมีคนแก่เพิ่มขึ้นเป็น 20 ล้านคน คนแก่ที่อายุเกิน 60 ปี คนแก่ที่ไม่มีงานทำ ไม่มีรายได้ กู้เงินก็ไม่ได้ มีแต่รายจ่ายจากเงินออมหรือเงินที่ลูกหลานเลี้ยงดู คนแก่หมดความสำคัญ คนแก่หมดยุค ถูกลืมไปแล้ว ไม่มีใครสนใจคนแก่อีกต่อไป วงขับร้องประสานเสียงปล่อยแก่จึงเป็นชุมชนใหม่ของคนแก่ที่ยังมีลมหายใจ เพื่อช่วยคนแก่ให้สามารถพึ่งตนเองได้มากที่สุดและตายอย่างมีความสุข

พ.ศ.2563 มูลนิธิอาจารย์สุกรี เจริญสุข ได้ตั้งวงขับร้องประสานเสียงปล่อยแก่ ขึ้น แรกๆ ต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องทิศทางและปรัชญานำ ทำไปวันต่อวัน ถึงวันนี้ พ.ศ.2567 มีวงปล่อยแก่ทั่วประเทศ 13 วง ในพื้นที่ 12 จังหวัด มีคนแก่เข้าร่วมร้องเพลง 1,400 กว่าคน กลายเป็นหน้าที่ต้องจัดการ ต้องสร้างโอกาสแสดงในพื้นที่เหมาะสม ใช้วิสัยทัศน์และปรัชญานำ สร้างจินตนาการใหม่เพื่อจะทำวงปล่อยแก่ต่อไป

วงปล่อยแก่มาถึงจุดที่ต้องเลือกทาง โดยคัดเลือกนักร้องจากวงปล่อยแก่ 13 วง เพื่อสร้าง “วงปล่อยแก่ประเทศไทย” พัฒนาเป็นสมาชิกวงปล่อยแก่ประเภทไข่แดง เลือกสมาชิกที่ร้องเสียงดี มีสุขภาพแข็งแรงและช่วยตัวเองได้ จำนวน 43 คน พัฒนาให้เป็นตัวแทนวงปล่อยแก่ประเทศไทย

คัดเลือกเพื่อส่งวงปล่อยแก่เข้าประกวดการขับร้องประสานเสียง เมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ.2567 จัดโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับสมาคมขับร้องประสานเสียงแห่งประเทศไทย กระแสการประกวดวงขับร้องประสานเสียงที่ศูนย์วัฒนธรรมฯ กระตุ้นให้สมาชิกวงปล่อยแก่หัวใจพองโตเนื้อสั่นระริก ฮึดสู้ อยากขึ้นเวทีจนอดใจไว้ไม่ไหว ฝ่ายกองเชียร์ก็อยากเข้าไปชมการประกวด รู้สึกภูมิใจที่ได้ก้าวมาถึงจุดนี้ ทุกคนดีใจที่ได้ร้องเพลง แต่งตัวสวย อยากอวดลูกหลานด้วยความภูมิใจ

แม้วัตถุประสงค์ของวงปล่อยแก่ไม่ได้มีขึ้นเพื่อการประกวด แต่ก็หลีกเลี่ยงไม่ได้เมื่อสถานการณ์บีบ ไม่มีทางเลือก หากไม่ลงแข่งขันก็จะถูกต่อว่า เสียโอกาส ไม่เก่งจริง แม้จะผิดหลักการของวงปล่อยแก่ แพ้ก็พร้อมจะผิดหวัง ทุกคนก็สนับสนุนให้เข้าแข่งขัน

ผลการประกวดวันที่ 4 กันยายน พ.ศ.2567 วงปล่อยแก่ประเทศไทยได้ 76.60 คะแนน เป็นเหรียญเงิน สมาชิกและกองเชียร์ดีใจมาก อธิบายว่า วงปล่อยแก่เป็นการร้องเพลงเพื่อความสุขส่วนตัว ร้องเพื่อตัวเอง เมื่อได้ขึ้นเวที ได้ใส่ชุดสวยงาม ได้ร้องเพลงให้คณะกรรมการนานาชาติได้ชมที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ถือเป็นความสำเร็จสูงสุดแล้ว โดยไม่ต้องคำนึงถึงคะแนนหรือเหรียญรางวัลแต่อย่างใด

ส่วนวงอื่นที่เข้าประกวด ต้องตั้งใจซ้อม ตั้งใจร้องเพลงให้ไพเราะเพื่อให้คนอื่นฟัง โดยเฉพาะเพื่อความพอใจของคณะกรรมการตัดสิน วงเข้าประกวดจะต้องคัดเลือกนักร้องอย่างพิถีพิถัน ฝึกซ้อมจนหายใจเข้าออกพร้อมกัน ร้องเพลงเป็นเสียงเดียวกัน ต้องเก่งและชำนาญ เป้าหมายคือร้องเพลงเพื่อความพอใจของคณะกรรมการ

เมื่อสมาชิกวงปล่อยแก่ไข่แดงเข้าค่าย ได้โอกาสถอดบทเรียน เพื่อค้นหาแนวทางพัฒนาวงปล่อยแก่ในอนาคตว่าจะต่อยอดอย่างไร จะพัฒนาวงปล่อยแก่ไปในทิศทางไหน โดยได้บันทึกเสียงเพลงที่ฝึกซ้อมไว้ 3 เพลง ถ่ายทำวิดีโอเก็บข้อมูลเป็นส่วนของงานวิจัย ได้ทบทวนกันว่า การร้องเพลงมีประโยชน์กับชีวิตคนแก่อย่างไร

สิ่งแรก ร้องเพลงแล้วทำให้นอนหลับสบาย คนที่นอนไม่หลับหรือหลับไม่สนิท กังวลเรื่องชีวิตประจำวัน ร้องเพลงแล้วช่วยคลายความเครียด หากได้ร้องเพลงที่ชอบก็จะหลับสนิท ได้ปลดปล่อยความกังวลออกไป ร้องเพลงทำให้มีสมาธิ ขณะที่ร้องเพลงจิตจะจดจ่ออยู่ที่เนื้อเพลง จิตนิ่งเหมือนทำสมาธิ เมื่อจิตฟุ้งซ่านได้ร้องเพลงจิตจะสงบลง พระทุกศาสนาต้องสวด บทสวดเป็นวิธีของพระร้องเพลง เสียงสวดในโบสถ์ประกอบกับเสียงระฆังเป็นเสียงของจักรวาล ฟังแล้วสบายใจไม่ติดยึด เสียงดังกังวานก้องไปไกลไม่มีที่สิ้นสุด

การร้องเพลงช่วยพัฒนาทั้งกายและจิตให้ดีขึ้น คนแก่มีความบกพร่องทั้งกายและใจ ร่างกายก็เสื่อมลง รู้สึกหมดพลัง หมดไฟ ท้อแท้ ปวดหัว ซึมเศร้า ขี้ลืม โกรธและหงุดหงิดง่าย การร้องเพลงช่วยบำบัดให้จิตใจดีขึ้น เลือดลมในร่างกายไหลเวียนได้สะดวกขึ้น ช่วยลดการเจ็บป่วย เป็นอุปกรณ์การบำบัดจิต “ดนตรีบำบัด”

กายกับจิตทำงานคู่กัน เมื่อกายป่วยจิตก็จะป่วย จิตป่วยกายก็จะป่วยด้วย การร้องเพลงช่วยบำบัดได้ทั้งกายและจิต ช่วยกระตุ้นให้สารแห่งความสุขเอ็นโดรฟิน (Endorphins) หลั่งออกมา มีความสุขเพิ่มขึ้น ซึ่งต้องเข้าใจว่า คนแก่จะต้องดูแลตัวเองเพราะเป็นหมอที่ดีที่สุด อาหารคือยา บ้านคือโรงพยาบาลและตัวเองคือหมอ

การร้องเพลงช่วยให้สมองซ้ายขวาทำงานด้วยกัน ความดันโลหิตจะลดลง ความดันทุรังก็จะลดลงด้วย ร้องเพลงช่วยโรคพาร์กินสัน (parkinson) มือสั่นน้อยลงหรือลืมสั่นชั่วคราว ช่วยโรคจิตและโรคลืม (Alzheimer) ร้องเพลงรำลึกถึงความหลัง อาจจำหน้าคนในครอบครัวไม่ได้แต่ก็จำเนื้อเพลงได้ หายใจได้ช้าลง หายใจได้ลึกขึ้น หัวใจทำงานเบาลง ออกซิเจนในเลือดมีเพิ่มขึ้น

ร้องเพลงสร้างจินตนาการ พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ให้ความหวัง เพลงเป็นศิลปะที่มนุษย์สร้างขึ้นจากความรู้สึก เสียงเป็นพลังงานสร้างความเคลื่อนไหว สร้างความเปลี่ยนแปลง ทำให้เกิดการพัฒนาและทำให้เกิดความเจริญ เมื่อเสียงเข้าไปในร่างกาย เนื้อเยื่อในร่างกายจะขยายออก หน้าตาเปล่งปลั่ง เลือดฉีดแก้มแดง

เสียงเพลงสร้างแรงบันดาลใจ เป็นพลังขับเคลื่อนความรู้สึกนึกคิดจากภายใน รู้สึกพึงพอใจ ต้องการทำสิ่งที่เป็นเป้าหมายให้สำเร็จ การร้องเพลงสร้างความหวัง มองโลกในแง่ดี ความหวังทำให้มีชีวิตและเป็นชีวิตที่มีความหวัง การรอคอยอย่างมีอนาคต ความหวังทำให้หลุดไปจากสภาพที่เป็นอยู่ หวังว่าชีวิตจะดีขึ้น หวังว่าชีวิตจะดีกว่า หวังว่าชีวิตจะปลอดภัย ความหวังทำให้ชีวิตไม่กลัวอีกต่อไปและรู้สึกว่า “ดีจังเลย”

การร้องเพลงทำให้เพลิดเพลิน เพลงกล่อมให้กินอาหารอร่อยขึ้น สร้างบรรยากาศที่ดี มีความบันเทิง มีความเพลิดเพลินใจ มีความสบายใจ ทำให้ระบบการย่อยอาหารดีขึ้น การไหลเวียนไฟธาตุต่างๆ (ดินน้ำลมไฟ) ที่อยู่ในร่างกายไหลคล่อง รู้สึกว่า “โล่งโปร่งเบา” และมีความสุข

การร้องเพลงทำให้มีสติ มีสมาธิ ทำให้คิดดี ทำดี พูดดี ดูดี รู้สึกดี ปรารถนาดี มีรสนิยมดี การร้องเพลงสร้างแรงจูงใจให้อยากมีชีวิตอยู่ต่อ รู้สึกว่าชีวิตนั้นมีค่า ร้องเพลงแล้วรู้สึกภูมิใจว่าเป็นพวกเดียวกัน ดีใจปลื้มใจจนน้ำตาไหลและมีความสุข

วงปล่อยแก่ประเทศไทย ควบคุมโดย ดร.เกื้อกูล เดชมี มี ดร.ธีรนัย จิระสิริกุล เล่นเปียโน ดร.ทยารัตน์ โสภณพงษ์ เคาะจังหวะ มี ถิรพร ทรงดอน ณัฐชยา ราชวงษ์ และ ชยพล สุขดี เป็นครูสอน เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ.2567 วงปล่อยแก่ประเทศไทย ไปออกรายการวันใหม่วาไรตี้ทางไทยพีบีเอส ร้องเพลงลาวดวงเดือนและเพลงประดับไว้ในใจเธอ

วงปล่อยแก่มีชื่อเสียงได้รับเชิญไปแสดงในโอกาสต่างๆ สมาชิกต้องพิจารณาว่า เหมาะสมจัดการได้ก็ไปแสดง หากพิจารณาแล้วไม่เหมาะสมก็ปฏิเสธไป อย่าลืมว่าวงปล่อยแก่เป็นหุ้นส่วนของสังคม เมื่อวงปล่อยแก่มีความสุข ก็สามารถเผื่อแผ่ความสุขให้แก่เพื่อนร่วมสังคมได้

กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ สามารถนำวงปล่อยแก่ที่มีอยู่ในพื้นที่ไปเป็นต้นแบบเพื่อพัฒนาต่อยอดได้ สนับสนุนให้วงปล่อยแก่ได้พัฒนาให้มีความเข้มแข็งมั่นคงและต่อเนื่องให้ยั่งยืน เพื่อเป็นของขวัญมอบให้แก่ชุมชน สำหรับคำขอบคุณ ช่อดอกไม้ และเสียงปรบมือ มีพอแล้ว

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย ดูแลเทศบาล อำเภอ จังหวัด สามารถจัดตั้งวงปล่อยแก่เพื่อให้คนแก่ได้ร้องเพลง สนับสนุนโดยเพิ่มตำแหน่งผู้ควบคุมวงปล่อยแก่ประจำจังหวัด เทศบาล อำเภอ เพื่อสร้างให้วงปล่อยแก่เกิดขึ้นในชุมชนได้อย่างมั่นคง มีพื้นที่ให้คนแก่ได้ร้องเพลง เพื่อพัฒนาร่างกายจิตใจให้เข้มแข็ง เป็นการออกกำลังกายด้วยการร้องเพลง

สถาบันอุดมศึกษา กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สนับสนุนให้เปิดสอนวิชาผู้ควบคุมวงขับร้องประสานเสียง ผลิตครูเปียโน ครูสอนร้องเพลง ซึ่งเป็นพื้นฐานสร้างความมั่นคงให้ชีวิตคนแก่ เพื่อให้สามารถพึ่งตัวเองได้มากที่สุด

คนแก่ร้องเพลงแล้วมีความสุข กินอาหารอร่อย สนุกที่ได้ออกกำลังกายด้วยการร้องเพลง ทำจิตให้ว่าง มีจิตเมตตาต่อเพื่อนมนุษย์ อยู่ห่างมลพิษ และนอนหลับสบาย

วงปล่อยแก่ประเทศไทย (Let’s be Young) ได้รับเชิญให้ไปแข่งขันวงขับร้องประสานเสียงที่เมืองบาหลี อินโดนีเซีย ระหว่างวันที่ 29 กรกฎาคม ถึงวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ.2568 แค่ได้รับจดหมายเชิญก็เป็นความสำเร็จของคนแก่ ดีใจจนนอนไม่หลับ