สังเกตการณ์ ‘บางกอกน้อยเฟสติวัล’ ครั้งที่ 6‘ศิริราช’ ตรงปกไนต์ มิวเซียม แน่น
กลับมาจัดเต็มอีกครั้งหลังห่างหายไปในช่วงโควิดยาวๆ สำหรับ ‘บางกอกน้อยเฟสติวัล’ ซึ่งนับเป็นครั้งที่ 6 โดยมี ‘ศิริราช’ เป็นเจ้าภาพเช่นเคย
หวังสร้างความร่วมมือและความสัมพันธ์อันดีระหว่าง โรงพยาบาลศิริราช และชุมชนเขตบางกอกน้อย
25-29 พฤศจิกายนที่ผ่านมา รอบรั้วศิริราชจึงคลาคล่ำด้วยผู้คนที่เข้าเยี่ยมเยือนงาน ‘ศิริราช@บางกอกน้อยเฟสติวัล ครั้งที่ 6’ ภายใต้แนวคิด ‘สามัญประจำย่าน’ ในสโลแกน ‘จัดจ้านในย่านนี้’
โปรโมตอีเวนต์แน่น ไปถึงจริงก็ ‘ตรงปก’ ทั้งสาระและความบันเทิง
ทำถึงทุกรสชาติ อีกทั้งความอร่อยนัวแซ่บจัดจ้านสมเป็นย่านเก่าแก่ในฝั่งธนฯ
ภายในงานแบ่งเป็น 4 ย่านหลัก ประกอบด้วย
ย่าน..แห่งความสุข ณ บริเวณอุทยานสถานพิมุข พบกับ คอนเสิร์ตจากศิลปินชื่อดัง อาทิ Getsunova, เบล วริศรา, อิงกฤต และ เพียว The Voice และเปิดโอกาสให้นักศึกษาแพทย์และนักเรียนโรงเรียนในพื้นที่แสดงความสามารถด้านดนตรี ทั้งไทย สากล ประสานเสียง การเต้น มีขับร้องจากคณะนักร้องประสานเสียงศิริราชอาวุโส และนิทรรศการแสดงสินค้าชุมชนของดีบางกอกน้อย
ย่าน..สนุก ณ ลานสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก พื้นที่จัดแสดงศิลปะ วัฒนธรรมพื้นถิ่น หัวข้อ ‘บางกอกน้อยของฉัน My Kind of Bangkok Noi’ ของสโมสรนักศึกษาแพทย์ ณ บริเวณหอประชุมราชแพทยาลัย เป็นพื้นที่การแสดงผลงานของสโมสรนักศึกษาคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ในหัวข้อ Bangkok Noi past present and future: บางกอกน้อย อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โชว์งานศิลปะจากขยะที่ได้รับความร่วมมือจาก วิชชุลดา ปัณฑรานุวงศ์ พร้อมเปิดให้เข้าชมพิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช ณ ตึกอดุลยเดชวิกรม ชั้น 2 และพิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน ณ ตึกกายวิภาคศาสตร์ มีอวัยวะมากกว่า 2,000 ชิ้น
ย่าน..อร่อย เทศกาลอาหารของอร่อย เอาใจสายกินด้วยการรวมร้านค้าชุมชน ผู้ประกอบการกว่า 100 ร้าน ณ ตึกชัยนาทนเรนทรานุสรณ์ ตึกวิบุลลักสม์ ตึกอำนวยการ หอประชุมแพทยาลัย และอาคาร 100 ปี สมเด็จพระศรีนครินทร์
ย่าน..นี้ดี นิทรรศการรักษ์โลก ณ โถงอาคาร 100 ปี สมเด็จพระศรีนครินทร์ เรียนรู้การบริหารจัดการคัดแยกขยะ ณ บริเวณอุทยานสถานพิมุข บริเวณหอประชุมราชแพทยาลัย และหลังตึกอำนวยการ
สำหรับสินค้าชุมชนของดีบางกอกน้อย ประกอบด้วย ขันลงหินบ้านบุ, สเตนเลสบ้านบุ, ศักดิ์ปรีชาเซรามิค, น้ำมันสมุนไพรเทวดาใจดี, มะตูมเชื่อมป้าตุ๊, ข้าวเม่าหมี่
หนึ่งในผลิตภัณฑ์น่าสนใจ คือ ‘สมุนไพรเทวดาใจดี’ ที่ วรวิทย์ เกิดสกุล ผู้เป็นเจ้าของสินค้า เล่าว่า ทำผลิตภัณฑ์นี้มาแล้ว 9 ปี ก่อนหน้านั้นเป็นพนักงานออฟฟิศที่มีอาการยอดฮิตคือ ‘ออฟฟิศซินโดรม’ ไปรักษาตามโรงพยาบาลก็ยังไม่หาย จึงไปพบหมอนวดทางภาคเหนือของไทย โดยนำน้ำมันสมุนไพรมานวดน้ำมัน ทำให้อาการออฟฟิศซินโดรมทุเลาลง
“นั่นเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้สนใจศาสตร์ของสมุนไพร โดยเริ่มศึกษาค้นคว้าที่วิทยาลัยสารพัดช่างธนบุรี วัดทองธรรมชาติ เมื่อเราได้รับถ่ายทอดวิชาแพทย์แผนไทยแล้ว เราก็กลับไปขอสูตรน้ำมันสมุนไพรเพื่อทำเป็นแบรนด์เขาก็ให้วิชา ให้สูตรมา” วรวิทย์เล่า
ไม่ถามไม่ได้ว่า ชื่อ ‘เทวดาใจดี’ นี้ ท่านได้แต่ใดมา ได้คำตอบว่า ย้อนกลับไปช่วงการคิดชื่อแบรนด์ สมุนไพรมาจากป่าจากเขา ซึ่งในป่ามีเทวดาดูแลอยู่ เทวดาให้สมุนไพรมาใช้ เลยใช้ชื่อว่า เทวดาใจดี แล้วให้รุ่นน้องช่วยออกแบบโลโก้นี้ขึ้นมา จนมาถึงการออกแบบแพคเกจจิ้ง ครั้งแรกไปขายไปแจกที่ตลาดน้ำคลองลัดมะยม ไปถวายให้กับพระ แจกให้กับลูกค้า ลูกค้าตอบรับตัวสินค้า จึงเข้าไปที่ ฝ่ายพัฒนาชุมชน สำนักงานเขตบางกอกน้อย ให้ภาครัฐช่วยส่งเสริมผลิตภัณฑ์ตัวนี้
“จากนั้นเลยมีการนำผลิตภัณฑ์สมุนไพรเทวดาใจดี ขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าโอท็อป ครั้งแรกเราเป็นมือใหม่ได้เพียง 1 ดาว พอรอบที่ 2 มีการพัฒนาที่ดีขึ้นจนได้โอท็อป 5 ดาว และยังเป็นสินค้าของกรุงเทพมหานคร ส่งประกวดบางกอกแบรนด์ สินค้าเราได้รางวัลพรีเมียมด้วย รวมถึงได้รับรางวัลผลิตภัณฑ์สมุนไพรคุณภาพ จากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกอีกด้วย” เจ้าของแบรนด์กล่าวอย่างภาคภูมิ
ทั้งยังเผยต่อไปอีกว่า ผลิตภัณฑ์ของตน ยังได้รับใบจดแจ้งจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และได้การรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) จาก สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) โดยภาครัฐส่งเสริมสินค้าของตนมาโดยตลอด เมื่อ 2 ปีที่แล้ว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ได้นำไปโชว์ที่งานมหกรรมพืชสวนโลก ที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ อีกด้วย
นอกจากผลิตภัณฑ์และวัฒนธรรมชุมชนย่านบางกอกน้อยอันเปี่ยมเสน่ห์แล้ว แน่นอนว่า กิจกรรมที่ไม่กล่าวถึงไม่ได้เพราะฮอตมากถึงขนาดที่ว่าบัตรเข้าชมหมดเกลี้ยงล่วงหน้าก่อนวันงาน นั่นคือ Night at Siriraj Medical Museum ซึ่งปีนี้พิเศษกว่าปีไหนๆ เพราะเปิดให้เข้าชม พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน ยามค่ำคืนเป็นครั้งแรก พร้อมจุใจไปกับความรู้มากมายใน พิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช
ข้อมูลน่าสนใจอันเกี่ยวเนื่องโดยตรงกับพิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอนที่เผยแพร่ไว้ในเพจเฟซบุ๊ก ‘Siriraj Museum-พิพิธภัณฑ์ศิริราช’ คือ ‘มือมหัศจรรย์ของอาจารย์หมอเพทาย’ กล่าวคือ ภายในพิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน มีสิ่งแสดงชิ้นเอกหลากหลายชิ้น หนึ่งในนั้น คือ ระบบประสาทปลายทั้งร่าง (The Whole Body Peripheral Nervous System) ซึ่งเป็นผลงานการชำแหละของ รศ.พญ.เพทาย ศิริการุณ
สิ่งแสดงชิ้นนี้ประกอบด้วย ระบบประสาทกลาง คือ สมอง และไขสันหลังในเยื่อหุ้ม ระบบประสาทปลาย คือ ประสาทรับความรู้สึก ประสาทเลี้ยงกล้ามเนื้อและประสาทอัตโนมัติ โดยมีลูกตา และหลอดเลือดแดงใหญ่เป็นตำแหน่งอ้างอิง
สิ่งแสดงระบบประสาทปลายทั้งร่าง เป็นผลงานที่มีคุณค่าและมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นสิ่งแสดงที่จัดทำได้ยาก ผู้ชำแหละต้องมีความรู้ทางกายวิภาคศาสตร์เป็นอย่างดีประกอบกับต้องมีความคิดสร้างสรรค์ มีฝีมือและมีความวิริยอุตสาหะเป็นอย่างสูง ดังที่ ศ.พิเศษ ดร.นพ.สรรใจ แสงวิเชียร ได้กล่าวไว้ในหนังสือที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิง รศ.พญ.เพทาย ศิริการุณ
ความดังนี้
“…ผู้ที่มีความรู้กายวิภาคศาสตร์ของมนุษย์และเคยชำแหละศพมาแล้ว เมื่อได้เห็นสิ่งแสดงชิ้นสำคัญ คือ ระบบประสาทปลายทั้งร่าง ระบบหลอดเลือดแดงทั่วร่าง จะรู้สึกมหัศจรรย์ใจว่า ชำแหละได้อย่างไร ทำอย่างไรจึงสามารถชำแหละได้ตั้งแต่ระบบประสาทกลาง จนถึงเส้นประสาทขนาดเล็กที่สุดเท่าที่ตาเห็น
…มีคำถามเสมอว่า ใครทำ ใช้เครื่องมืออะไร ผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน จะตอบอย่างภาคภูมิใจว่า อาจารย์ของเราเอง เป็นอาจารย์ผู้หญิง ชำแหละด้วยเครื่องมือธรรมดา คือ มีด ปากคืบ โพรบ และกรรไกรเท่านั้น ระบบประสาทปลายทั้งตัว และระบบหลอดเลือดแดงทั้งตัว เป็นสิ่งแสดงที่ไม่มีสิ่งแสดงแบบเดียวกันที่ใดในโลกจะเทียบเทียมได้…”
รศ.พญ.เพทายได้ชำแหละสิ่งแสดงระบบประสาทปลายทั้งร่างเมื่อ พ.ศ.2497 โดยทำในเวลากลางคืนจนถึง 5 ทุ่ม เป็นเวลา 3 เดือน และนำไปแสดงในงานวิทยาศาสตร์แห่งชาติที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นแห่งแรก
เมื่อกล่าวถึงอาจารย์หมอเพทาย แพทย์ศิริราชส่วนใหญ่จะรู้จักท่าน ในช่วงเวลาที่อาจารย์หมอเพทายเป็นผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์ฯ อาจารย์ได้ชำแหละสิ่งแสดงและจัดทำสิ่งแสดงทางมหกายวิภาคทั้งหมดกว่า 1,000 ชิ้น แม้ว่าบางชิ้นจะเสียหายไปบ้าง แต่ส่วนใหญ่ยังคงจัดแสดงอยู่ นอกจากนี้ Prof. Dr.Last ยังเคยชมว่า พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน เป็นพิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง และมีสิ่งแสดงที่ไม่มีที่ใดในโลกเทียบได้หลายชิ้น
ทั้งนี้ พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน ของภาควิชากายวิภาคศาสตร์ เป็นอีกหนึ่งสถานที่ยอดนิยมในคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมาอย่างช้านาน ปัจจุบันมีผู้เข้าชมพิพิธภัณฑ์เฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 200 คนต่อวัน เนื่องจากเป็นที่รู้จักของประชาชน นักเรียน นักศึกษา ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ
ผู้สนใจ สามารถเข้ามาเยี่ยมชมสิ่งแสดงผลงานการชำแหละของอาจารย์หมอเพทายได้ ณ พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน ชั้น 3
ทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของบางกอกน้อยเฟสติวัลครั้งที่ 6 ที่เพิ่งผ่านพ้นไปหมาดๆ ใครพลาดปีนี้ ปีหน้าอย่าหลุด!
ศศวัชร์ คมนียวนิช
