วันพุธมี 2 เวลา : คอลัมน์ โลกสองวัย

วันเกิดของแต่ละคนนับจากวันอาทิตย์ถึงวันเสาร์ รวม 7 วัน แต่หากนับจากพระพุทธรูปประจำวันเกิด จะมีพระพุทธรูปเพิ่มอีกองค์หนึ่ง เป็นพระประจำวันผู้ที่เกิดวันพุธ มี 2 เวลา คือวันพุธกลางวัน และวันพุธกลางคืน

ผู้ที่เกิดวันพุธกลางวัน พระประจำวันเกิดคือปางอุ้มบาตร งานไหว้พระดีอัญเชิญหลวงพ่อวัดบ้านแหลมองค์จำลองจากวัดเพชรสมุทรวรวิหาร สมุทรสงคราม แม่กลอง

พระพุทธรูปปางนี้มีความเชื่อ 2 กรณี กรณีแรกเป็นความเชื่อในพระกิริยาวัตรของพระพุทธเจ้าที่รับบาตรโดยเสมอกันทุกคนที่ปรารถนาจะถวายภัตตาหารแด่พระองค์

ความเชื่อกรณีที่สองคือ เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์ พระเจ้าสุทโธทนะ พระบิดา ตรัสพ้อว่า ทำไมพระพุทธเจ้าซึ่งอยู่ในวรรณะกษัตริย์จึงมาขอภิกขาจาร พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่า การบิณฑบาตเป็นหน้าที่ของพระพุทธเจ้าทุกองค์ หมายความว่า การบิณฑบาตเป็นหน้าที่ของพระภิกษุทุกรูป และว่า “บุคคลไม่ควรประมาทในบิณฑบาตที่ตนจะพึงลุกรับ” หมายถึงการบิณฑบาตจะต้องรับจากผู้คนโดยเท่าเทียมกัน

Advertisement

ข้อสำคัญ พึงระลึกถึงเมื่อรับบิณฑบาตแล้วก็ควรประพฤติปฏิบัติคือ “ควรประพฤติธรรมให้สุจริต บุคคลใดเป็นผู้ประพฤติธรรม ย่อมเป็นสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้า”

พระพุทธรูปปางอุ้มบาตรนี้ บางครั้งเรียกว่าปางโปรดสัตว์ มีตำนานความเชื่อแทรกในเรื่องนี้คือ กรณีที่พระพุทธเจ้าถูกช้างนาฬาคิรีทำร้ายขณะออกบิณฑบาต แต่ไม่ได้รับอันตราย จึงเชื่อว่าพระปางอุ้มบาตรมีไว้ป้องกันภยันตรายจากสัตว์ได้

พระพุทธรูปสำหรับผู้ที่เกิดวันพุธกลางคืนเป็นปางปาลิไลยก์ อัญเชิญองค์จำลองจากวัดใหม่ทองเสน เกียกกาย พระพุทธรูปปางนี้ประทับนั่งห้อยพระบาท พระหัตถ์วางบนหัวเข่าทั้งสองข้าง ที่ปลายพระบาทมีช้างและลิงนั่งอยู่ทั้งสองข้าง

Advertisement

พระพุทธประวัติตอนหนึ่งกล่าวว่า พระภิกษุสองคณะเกิดขัดแย้ง ทุ่มเถียงกันเรื่องความเห็นในพระวินัยบางประการ แล้วไม่ฟังกัน เรียกว่า “ประพฤติตนเป็นผู้ว่ายาก”

พระพุทธเจ้าจึงเทศนาธรรมชื่อ “โสภณธรรม” ธรรมที่ทำให้งาม 2 ประการ คือ ขันติ-ความอดกลั้น

เป็นความอดกลั้นต่อสิ่งที่ไม่พอใจ หรือความอดทน คือทนลำบาก ทนตรากตรำ ทนเจ็บใจ หนักเอาเบาสู้เพื่อบรรลุจุดหมายที่ดีงาม และโสรัจจะ-ความเสงี่ยมเจียมตัว การอยู่ด้วยกัน หรือความมีอัธยาศัยงาม รักความประณีตหมดจด และสงบเรียบร้อย เพื่อให้ภิกษุทั้งสองคณะเข้าใจถึงการอยู่ร่วมกัน ควรจะได้เพื่อนที่ดี มีความรู้ รักษาตัวได้ มีปัญญาอยู่ร่วมกับคนดี

แต่พระภิกษุทั้งสองคณะไม่ได้ฟัง เป็นเหตุให้พระพุทธเจ้าเสด็จไปจำพรรษาในป่า ที่หมู่บ้านลิไลยกะ เมืองโกสัมพี มีสัตว์เดรัจฉาน 2 ตัวคือช้างกับลิงเป็นอุปัฏฐากดูแลช่วยเหลือ สัตว์ทั้งสองจึงเป็นสัญลักษณ์ของความแตกต่าง ที่หากมีโสภณธรรมแล้วก็อยู่ด้วยกันได้

ปางต่อไปเป็นพระพุทธรูปประจำวันพฤหัสบดีคือปางสมาธิ อัญเชิญพระบูชาจากวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร พระพุทธรูปปางนี้เป็นพระอิริยาบถในคืนวันตรัสรู้ เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าปางตรัสรู้ มักมีสัญลักษณ์ของเรือนแก้วครอบพระพุทธรูป หมายถึงประทับในแดนศักดิ์สิทธิ์ เพื่อสื่อถึงการที่พระพุทธเจ้าเมื่อตรัสรู้แล้วพ้นจากสังสารวัฏทั้งปวง

ตามตำนานมีว่า “เทวดาเนรมิตเรือนแก้วขึ้นทางทิศเหนือของต้นศรีมหาโพธิ เสด็จนั่งขัดสมาธิบนบัลลังก์พิจารณาพระอภิธรรมปิฎกสิ้นเจ็ดวัน”

ในคติคือการตรัสรู้นั้น หมายถึงพระพุทธเจ้าตรัสรู้พระอริยสัจ 4 จากนั้นจึงทบทวนปฏิจจสมุปบาท อันเป็นกระบวนการเกิดเหตุและปัจจัย ผลแห่งสังสารวัฏ

คติของพระพุทธรูปปางสมาธิ หมายถึงการพิจารณาอภิธรรมปิฎก คือความละเอียด สลับซับซ้อนในเรื่องรูปของจิต (ตัวรู้) เจตสิก (คุณสมบัติแห่งความรู้ ความคิด) และนิพพาน (สภาวะแห่งการพ้นจากสังสารวัฏ)

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image