อนุรักษ์จิตรกรรมในกรอบกระจก
พระอุโบสถวัดพระเชตุพนฯ
คืนความงามแห่งศิลปกรรมพระราชนิยม
นับเป็นหนึ่งในศิลปกรรมล้ำค่ายิ่ง สำหรับจิตรกรรมในกรอบกระจก ภายในพระอุโบสถ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร หรือ วัดโพธิ์ ท่าเตียน กรุงเทพฯ
ภาพชุดนี้ คืองาน ‘อิมพอร์ต’ จากจีน ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉากและลีลารับอิทธิพลจากศิลปะโลกตะวันตกอย่างเด่นชัด
ตัวกรอบสลักเสลาจากไม้สลักปิดทองแบบกรอบซุ้มประตู
เนื้อหาคือวรรณคดีจีน และภาพถนนสิบสามห้าง เมืองกว่างโจว
นักวิชาการสันนิษฐานว่า การประดับภาพจิตรกรรมจากจีนในรัชสมัยดังกล่าวเป็นการเพิ่มความสำคัญให้แก่พระอุโบสถ ตามคติสืบเนื่องตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย ที่มักให้ความสำคัญกับพระอุโบสถเป็นประธานของวัดเป็นหลัก โดยปรากฏหลักฐานแนวคิดดังกล่าว ทั้งกลุ่มวัดที่น่าจะมีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย หรือวัดที่สร้างตามแบบ แผนของอยุธยาตอนปลายจนถึงก่อนรัชกาลที่ 3 และกลุ่มวัดที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3
วัตถุประสงค์หลักในการประดับภาพจิตรกรรมในกรอบในระยะแรก คงเป็นการนำวัตถุสวยงาม แปลก หายาก และราคาสูง เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา
คาดว่านำเข้ามาพร้อมกับศิลปวัตถุหลากหลายที่ช่างไทยไปจัดหา โดยเป็นไปตามพระราชนิยมศิลปกรรมอย่างจีนของรัชกาลที่ 3 เป็นสำคัญ
ล่าสุด เมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา สุภัทร กิจเวช ผู้ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรี เขตตรวจราชการที่ 10 นำคณะผู้บริหาร สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร อาทิ วีรยา จันทรดี ผู้อำนวยการสำนักช่างสิบหมู่ , ณัฐพงค์ ปิยมาภรณ์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านช่างศิลปกรรม พร้อมด้วยผู้อำนวยการกลุ่มประณีตศิลป์ และนายช่างศิลปกรรมทักษะพิเศษ เข้าสำรวจกรอบภาพซึ่งเสื่อมสภาพลง
จึงดำเนินการถอดกรอบภาพ 1 กรอบ เพื่อวางแผนการดำเนินงานซ่อมแซม
เพียง 1 สัปดาห์ต่อมา เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 7 สิงหาคม คณะทำงานกลุ่มงานช่างแกะสลักและช่างไม้ประณีต กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ เดินทางไปถอดกรอบภาพอีก 7 ภาพที่ประดับอยู่บนเสาภายในพระอุโบสถ ฝั่งด้านซ้ายและฝั่งด้านขวา บริเวณด้านหน้าขององค์พระประธาน นำกลับไปดำเนินงานซ่อมแซม ณ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จังหวัดนครปฐม
และเมื่อพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน ประจำปีพุทธศักราช 2568 แล้วเสร็จ สำนักช่างสิบหมู่จะเข้าถอดกรอบภาพที่เหลืออีก 8 ภาพเพื่ออนุรักษ์ซ่อมแซมต่อไป
หวังคืนความงดงามแห่งยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ฟื้นชีวิตในภาพจิตรกรรมให้คงเสน่ห์ลึกล้ำตราบนานเท่านาน
ภาพจาก วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และกลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร
