‘ยากที่สุดในชีวิต’ สุภัตรา แปล ห้วงแห่งความเงียบงัน ทำ ‘น้ำตาร่วง’ อ่านต้นฉบับนับสิบรอบ
เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม เวลา 13.00 น. ที่ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดเสวนาหัวข้อ ‘6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน’ เนื่องในโอกาสเปิดตัวหนังสือ ‘ห้วงแห่งความเงียบงัน ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519’ ผลงาน ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย วินิจจะกูล แปลโดย สุภัตรา ภูมิประภาส จากต้นฉบับภาษาอังกฤษ “MOMENTS of SILENCE: The Unforgetting of the October 6, 1976, Massacre in Bangkok”
โดยในเวลาประมาณ 14.30 น. เข้าสู่การเสวนาหัวข้อ ‘ความทรงจำในความเงียบงันตลอด 49 ปี เป็นอย่างไร? และอะไรคือใจความสำคัญของหนังสือเล่มนี้? ‘ โดย ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล, ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง และ ดร.ปุรวิชญ์ วัฒนสุข ดำเนินรายการโดย นายศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์
โดยในช่วงท้าย นายศิโรตม์ เชิญนางสาวสุภัตรา ภูมิประพาส ผู้แปล ขึ้นเวที
นางสาวสุภัตรา กล่าวว่า ปกติเวลาอ่านแล้วชอบเล่มไหน หัวตัวเองจะแปลไปเลย แต่เล่มนี้ ตอนอ่านต้นฉบับ รู้สึกว่าต้องมีใครสักคนแปล และคงต้องใช้เวลา ไม่รู้ว่าจะต้องรอแค่ไหน พอมีโอกาสได้คุยกับผู้เขียน จึงเสนอมติชน ซึ่งตนไม่แน่ใจว่า จะได้รับการตีพิมพ์หรือไม่ เมื่อทราบว่า มติชนจะพิมพ์ ก็ดีใจมาก
ตอนนั้นก็อยู่ที่ตัวเราแล้ว ว่าจะจัดการกับต้นฉบับภาษาอังกฤษอย่างไร ต้องขอบคุณ ศ. กิตติคุณ ดร.ธงชัย ที่ทำงานกับผู้แปลตลอด รวมถึงบรรณาธิการที่ทำงานทั้งวันทั้งคืน และทำงานเนี้ยบ เกลี้ยงเนียน เล่มนี้เป็นการทำงานข้ามโลกจริงๆ เพราะผู้เขียนกับผู้แปลอยู่คนละเวลา แต่พอส่งอะไรไปถาม ก็ได้คำตอบตลอดทุกเวลา
“หนังสือเล่มนี้ไม่ได้หนามาก แต่ยากที่สุดในชีวิตจริงๆ เป็นเล่มที่อ่านต้นฉบับกันเป็นสิบๆ รอบ กับ บก. และอาจารย์ (ศ. กิตติคุณ ดร.ธงชัย) ก็อ่านไปด้วย จุดเล็กจุดน้อย ต้องใส่ใจทุกจุด” นางสาวสุภัตรา กล่าว
นางสาวสุภัตรา กล่าวว่า สำหรับผู้ที่ไม่ค่อยถูกจริตกับงานวิชาการ อ่านบทอื่นไปก่อนได้เลย แล้วค่อยย้อนกลับมาบทที่ 1 เนื่องจากเป็นบทที่มีทฤษฎีต่างๆ เป็นจำนวนมาก
“เล่มนี้ ทำน้ำตาร่วง น้ำตารื้นตลอดเวลา รู้สึกว่าตัวเองอยู่ในหนังสือเล่มนี้ เชื่อว่าหลายๆ คนที่อยู่ในห้องนี้ที่ผ่านเหตุการณ์เดือนตุลา หรือแม้กระทั่งพฤษภา คุณกระทบตัวตนของคุณอยู่ในหนังสือเล่มนี้ ที่ไหนสักแห่งในเล่ม หรือหลายๆแห่ง อยากให้อ่านมาก ไม่ใช่เพราะเป็นผลงานของเรา แต่เพราะได้ส่งคำตอบ เรื่องราว และอย่างน้อยที่สุด หนังสือเล่มนี้ทำให้หลายๆ คน รวมถึงผู้แปลเอง ก็พบตัวตนอยู่ตรงนั้น คือรู้ว่าความเงียบของตัวเองคืออะไร ความเงียบแบบไหน อาจารย์ธงชัยได้เขียนไว้หลายแบบ ว่ามีความเงียบแบบไหนบ้าง ใน 49 ปีที่ผ่านมา ใครเลือกจะเงียบแบบไหน อยากให้อ่านกัน โดยเฉพาะคนที่อยู่ที่นี่เมื่อ 49 ปีที่แล้ว” นางสาวสุภัตรา กล่าว
นางสาวสุภัตรา กล่าวด้วยว่า บางข้อมูล ตนเพิ่งมาทราบ เช่น วันเกิดเหตุ เราไม่รู้ว่าจริงๆแล้วกำลังที่เข้ามาจัดการคน คือ ตำรวจ ไม่ใช่ทหาร ทหารทำอีกแบบหนึ่ง คือ การปลุกปั่นให้เกิดโศกนาฏกรรม
จากนั้น ผู้ดำเนินรายการถามว่า ในฐานะผู้แปล และผู้สนใจการเมือง คิดว่าประเทศจะมีโอกาสดีขึ้นในระยะอันใกล้หรือไม่
นางสาวสุภัตรา กล่าวว่า ประเทศจะดีขึ้นได้ อยู่ที่พวกเราต้องไม่ไปสมาทานกับนายกรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง
ด้าน ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย กล่าวว่า ตนขอบคุณผู้แปลเป็นการส่วนตัวหลายครั้ง ตอนรับหนังสือเล่มนี้ไปแปล ตนก็ดีใจ และเชื่อใจในฝีมือ คำหลายคำ ‘เป๊ะ’ ยกตัวอย่าง ตนใช้คำว่า ‘ความเงียบ’ ผู้แปลใส่เพิ่มเป็นคำว่า ‘เงียบงัน’ ซึ่งนี่ไม่ใช่เรื่องเล็ก การมีกับไม่มีคำว่า ‘งัน’ มันต่างกัน
