บ่มปัญญาในยุคเอไอ พุทธวิสัยทัศน์เพื่ออนาคต นับถอยหลัง ฉลอง 75 ปี องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก
องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.) เป็นองค์กรระหว่างประเทศของพุทธศาสนิกชนซึ่งจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2493 โดยการริเริ่มของ ดร.มาลาลาเสเกรา ชาวศรีลังกา ผู้ทรงความรู้ด้านบาลีที่มีชื่อเสียง ซึ่งเชิญชวนผู้แทนสถาบันทางพุทธศาสนาจากประเทศต่างๆ มาร่วมประชุมกัน อันนำไปสู่การจัดตั้งองค์กรระดับโลก
บรรดาผู้แทนชาวพุทธจากทวีปเอเชีย ยุโรป และอเมริกาเหนือ (รวมทั้งฮาวาย) พร้อมเพรียงใจกันมาร่วมประชุม ณ กรุงโคลัมโบ ประเทศศรีลังกา มีผู้แทนชาวพุทธจำนวนมากถึง 129 ท่าน จาก 27 ประเทศ โดยไม่นับรวมที่เป็นผู้แทนของศรีลังกา
การประชุมครั้งประวัติศาสตร์ในคราวนั้น ทำให้องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลกถือกำเนิดขึ้น นับเป็นอุบัติการณ์สำคัญของพุทธศาสนิกชนที่ทั้งคฤหัสถ์และสงฆ์แทบทุกนิกายในโลกพร้อมเพรียงใจกันมาร่วมประชุมเพื่อความวัฒนาของพระพุทธศาสนา
ล่าสุด ประเทศไทยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมใหญ่ตามธรรมเนียมขององค์การในปีนี้ ซึ่งการประชุมแต่ละครั้ง ศูนย์ภาคีจะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพ ทว่า ศูนย์ภาคีที่ได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพการประชุมใหญ่ครั้งที่ 31 ได้ทำหนังสือแจ้งขอถอนตัวอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาเนื่องจากประสบปัญหาเศรษฐกิจรุนแรง คณะกรรมการบริหาร พ.ส.ล.จึงประชุมด่วน และมีมติเป็นเอกฉันท์ให้สำนักงานใหญ่ ซึ่งตั้งอยู่ในประเทศไทย รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพแทนทันที
26 พฤศจิกายนที่ผ่านมา มีการจัดแถลงข่าวฉลองครบรอบ 75 ปี แห่งการก่อตั้งองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก และการประชุมใหญ่สามัญ ครั้งที่ 31 ณ สำนักงานใหญ่ องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก ณ อุทยานเบญจสิริ สุขุมวิท กรุงเทพฯ
สำหรับธีมงานในครั้งนี้ คือ การบ่มเพาะปัญญาและความเป็นอยู่ที่ดีในยุคปัญญาประดิษฐ์ : พุทธวิสัยทัศน์เพื่ออนาคต (Cultivating Wisdom and Well-being in the AI Era : A Buddhist Vision for the Future)
ศูนย์ภาคีครอบคลุมกว่า 40 ประเทศ
เชื่อมพุทธโลก 5 ทวีป
องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก มุ่งเน้นการส่งเสริมให้ชาวพุทธดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาอย่างเคร่งครัด พร้อมทั้งร่วมมือกันเผยแผ่พระธรรมคำสอนไปยังนานาประเทศ เพื่อให้แผ่นดินต่างๆ ได้รับรู้และเข้าใจหลักธรรมอย่างถูกต้อง องค์การยังมุ่งสร้างความสามัคคีปรองดองระหว่างชาวพุทธทุกนิกาย ส่งเสริมการศึกษาและวัฒนธรรมทางพุทธศาสนาให้ขยายผลในวงกว้าง อีกทั้งทุ่มเททำงานเพื่อสันติภาพและความผาสุกของมวลมนุษย์ทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง
ปัจจุบันองค์การมีเครือข่ายศูนย์ภาคี (Regional Centre) มากกว่า 200 ศูนย์ กว่า 40 ประเทศ กระจายครอบคลุมทั้ง 5 ทวีป ตั้งแต่ในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี จีน ไต้หวัน ศรีลังกา อินเดีย มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม ไปจนถึงสหรัฐอเมริกา อังกฤษ ออสเตรเลีย นอร์เวย์ และอีกหลายประเทศทั่วโลก เครือข่ายนี้เปรียบเสมือนกำลังสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและกิจกรรมทางศาสนาระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง โดยถือเป็นองค์การพุทธระหว่างประเทศที่เก่าแก่ที่สุดในโลก และเป็นองค์กรแรกที่ประกาศให้ธงฉัพพรรณรังสี เป็นสัญลักษณ์แสดงความเป็นหนึ่งเดียวของชาวพุทธทั่วโลก
องค์การยังทำหน้าที่เป็น “เวทีกลาง” ที่รวมชาวพุทธจากทุกนิกาย เถรวาท มหายาน และวัชรยาน เข้าด้วยกันอย่างเท่าเทียม พร้อมได้รับสถานะเป็นที่ปรึกษากับองค์การระดับนานาชาติสำคัญ ได้แก่ UN, ECOSOC และ UNESCO ตอกย้ำบทบาทในเวทีโลก องค์การได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระสังฆราชแห่งไทย โดยสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช (ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระญาณสังวร) และสมเด็จพระอริย
วงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก องค์ปัจจุบัน ทรงดำรงตำแหน่งอุปถัมภกสูงสุดขององค์การ สะท้อนบทบาทของคณะสงฆ์ไทยในเวทีพุทธศาสนานานาชาติอย่างชัดเจน
ไทยเจ้าภาพฉลอง 75 ปี
ปักหมุด 4-6 ธันวา เวลคัมพุทธนานาชาติ
ในการแถลงข่าว พัลลภ ไทยอารี ประธานองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก เปิดเวทีโดยกล่าวว่า นี่คืองานสำคัญทางประวัติศาสตร์ของชาวพุทธทั่วโลก ที่ประเทศไทยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปี การก่อตั้งองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (The World Fellowship of Buddhists-The WFB) พร้อมกันนี้ยังมีการประชุมสำคัญอีกหลายรายการ ได้แก่ การประชุมใหญ่ครั้งที่ 31 ขององค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก, การประชุมใหญ่ครั้งที่ 22 ขององค์การยุวพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก และการประชุมกรรมการสภามหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก ครั้งที่ 13
กิจกรรมทั้งหมดจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 4-6 ธันวาคม พ.ศ.2568 โดยใช้พื้นที่หลักคือ วชิราวุธวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยสวนดุสิต
โดยกำหนดการสำคัญ
วันที่ 4 ธันวาคม ผู้แทนจากทั่วโลกเดินทางมาถึง
เวลา 19.00 น. (พ.ส.ล.) นำผู้แทนชาวพุทธนานาชาติร่วมพิธีถวายราชสักการะและถวายอาลัยแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ท่าน้ำราชนาวิกสภา กองทัพเรือ
วันที่ 5 ธันวาคม
ช่วงเช้า สัมมนาวิชาการใหญ่ หัวข้อหลักของงาน ช่วงบ่าย เริ่มการประชุมใหญ่ทั้ง 3 วาระ ช่วงเย็น งานเลี้ยงต้อนรับ ณ วชิราวุธวิทยาลัย
วันที่ 6 ธันวาคม สำคัญที่สุด
ช่วงเช้า เวลา 09.30 น. พิธีเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปี (พ.ส.ล.) อย่างเป็นทางการ สมเด็จพระสังฆราชกล่าวสัมโมทนียกถาเปิดงาน นายกรัฐมนตรีกล่าวสุนทรพจน์พิธีเจริญพระพุทธมนต์ สวดชัยมงคลคาถา
ช่วงเย็น เลี้ยงอาหารค่ำ ณ หอประชุม มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
“นี่ถือเป็นโอกาสที่ยิ่งใหญ่ที่ประเทศไทยจะได้ต้อนรับชาวพุทธนานาชาติและร่วมกันขับเคลื่อนพุทธศาสนาในเวทีโลกต่อไป” ประธานองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลกกล่าวทิ้งท้าย
ชูธีมทันยุคเอไอ พุทธวิสัยทัศน์เพื่ออนาคต
แม้เทคโนฯพุ่งไกล แต่กิเลสนั้นไซร้ ไม่เคยหมด
ด้าน มณเธียร ธนานาถ เลขาธิการ องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก เจาะลึกถึงที่มาของธีมงานในหัวข้อไม่ตกยุค คือ การบ่มเพาะปัญญาและความเป็นอยู่ที่ดีในยุคปัญญาประดิษฐ์ : พุทธวิสัยทัศน์เพื่ออนาคต (Cultivating Wisdom and Well-being in the AI Era : A Buddhist Vision for the Future) โดยเผยว่าใน พ.ศ.2568 นี้ มนุษยชาติกำลังเข้าสู่การปฏิวัติครั้งที่ 4 ที่เรียกว่า Cognitive Revolution หรือ การปฏิวัติทางปัญญา ซึ่งขับเคลื่อนด้วย AI, Machine Learning, Robotics และ Biotechnology
ยุคปัจจุบันเป็นยุคของปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิตมนุษย์ในหลายด้าน ทั้งการทำงาน การสื่อสาร และวิถีชีวิตโดยรวม สิ่งที่เราต้องร่วมกันคิด คือ ด้วยปัญญาแบบชาวพุทธ เราจะปรับตัวและอยู่รอดในบริบทใหม่นี้ได้อย่างไร ใช้หลักธรรมอะไรเป็นเครื่องนำทางในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น
“แม้เทคโนโลยีจะพัฒนาไปไกลเพียงใด แต่กิเลสมนุษย์ก็ยังคงอยู่ ไม่เคยหมดไป เพราะฉะนั้น การพัฒนาปัญญาภายในควบคู่กับการรับมือเทคโนโลยีภายนอก จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้สังคมก้าวไปข้างหน้าอย่างสมดุล” มณเธียรกล่าว
โอกาสรัฐไทยแสดงบทบาท
วาระสำคัญแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่สันติภาพ
จากนั้น ชัยพล สุขเอี่ยม อธิบดีกรมการศาสนา กล่าวถึงสถานภาพขององค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก ว่าเป็นองค์กรพระพุทธศาสนาระหว่างประเทศที่จดทะเบียนและได้รับการรับรองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ถือเป็นหนึ่งในองค์การหลักด้านพระพุทธศาสนาที่กรมการศาสนาให้การสนับสนุนมาอย่างต่อเนื่อง โดยได้ร่วมจัดกิจกรรมสำคัญทั้งระดับชาติและนานาชาติมาโดยตลอด
สำหรับวาระนี้ เป็นโอกาสสำคัญที่จะผลักดันทั้งกิจกรรมและโครงการไม่ว่าจะเป็นการใช้ธรรมะเพื่อสันติภาพหรือเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างชาวพุทธด้วยกัน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยเฉพาะเรื่องการเผยแผ่หลักธรรม
“การที่ประเทศไทยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพงานสำคัญระดับโลกในครั้งนี้ กรมการศาสนาขอยืนยันว่าเป็นโอกาสที่ดีมากในการแสดงบทบาทของประเทศไทยในฐานะศูนย์กลางพระพุทธศาสนาโลก อีกทั้งยังเป็นโอกาสสำคัญที่รัฐบาลไทยจะได้แสดงน้ำใจไมตรีและต้อนรับพุทธศาสนิกชนจาก
ทั่วโลก” ชัยพลกล่าวอย่างภาคภูมิ
องค์การยุวพุทธฯ-มหาวิทยาลัยพุทธโลกฯ
องค์กรใต้กำกับ ขับเคลื่อนสู่ศตวรรษที่ 2
ทั้งนี้ องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก เปิดเผยรายชื่อองค์กรภายใต้การกำกับดูแลและอุปถัมภ์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการผลักดันงานด้านพุทธศาสนาในระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง ได้แก่
1.องค์การยุวพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (The World Fellowship of Buddhist Youth-WFBY)
จัดตั้งขึ้นตามมติที่ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 10 เมื่อปี พ.ศ.2515 ณ สาธารณรัฐศรีลังกา มีภารกิจส่งเสริมเยาวชนให้รักษาศีล ปฏิบัติธรรม และสร้างสันติภาพ รวมถึงความกลมเกลียวในหมู่เยาวชนชาวพุทธทั่วโลก
2.มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก (The World Buddhist University-WBU) ก่อตั้งตามมติรับรองของที่ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 20 เมื่อปี พ.ศ.2541 ณ ประเทศออสเตรเลีย ทำหน้าที่เชื่อมโยงเครือข่ายสถาบันการศึกษาและองค์กรด้านพุทธศาสนาทั่วโลก เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน วิจัย การฝึกอบรม การปฏิบัติภาวนา และการพัฒนาตามแนวพุทธศาสตร์
ปัจจุบัน องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลกยังคงได้รับการยอมรับอย่างสูงในระดับนานาชาติ ในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชาวพุทธทั่วโลกและเป็นองค์กรหลักในการขับเคลื่อนพระพุทธศาสนาให้ก้าวสู่ศตวรรษที่ 21 อย่างมั่นคง
อคิรา ทองโม้
สายน้ำ กริชไกรวรรณ
