ผลิบาน ทรานส์ฟอร์ม สู่ปีที่ 49
จากมติชนรายวัน ‘ฉบับปฐมฤกษ์’
สู่โฉมใหม่ (ONE) MATICHON ONLINE
ยืนหนึ่งคุณภาพ เพื่อคุณภาพประเทศ
อีก 24 ชั่วโมงข้างหน้า ปฏิทินบอกวันที่ 9 มกราคม 2026
เว็บไซต์มติชนออนไลน์โชว์โฉมใหม่ ฉายภาพชัดผ่านหน้าจอสมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์
สอดรับกับธีม The Bloomer for All เพื่อปลุกเร้าประเทศไทยให้มองเห็น ‘ของดีมีอยู่’ และหาหนทางแห่งความงอกงาม ผลิบานท่ามกลางสถานการณ์ที่เปลี่ยนผันตลอดเวลา
ย้อนกลับไปเมื่อ 9 มกราคม พุทธศักราช 2521 ตรงกับวันจันทร์ ขึ้น 1 ค่ำ หรือวันพรุ่งนี้เมื่อ 48 ปีก่อน
มติชนรายวันปีที่ 1 ฉบับที่ 1 อันเป็นปฐมฤกษ์ถือกำเนิดในบรรณพิภพ
วางแผงในราคา 1 บาท 50 สตางค์ ความยาว 8 หน้า ก่อนมีพัฒนาการเรื่อยมา จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สิ่งพิมพ์ไทย เขียนจดหมายเหตุของตัวเองผ่านหน้ากระดาษ
บรรณาธิการคนแรก ชื่อ ขรรค์ชัย บุนปาน ซึ่งในปัจจุบันนั่งเก้าอี้ประธานบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
ผ่านหลากฤดูกาล บ่มเพาะเมล็ดพันธุ์เติบใหญ่ ปรับตัวยั่วล้อไปกับโลกที่รุดหน้าทุกวินาที กระทั่งเข้าสู่ยุคดิจิทัล เว็บไซต์มติชนออนไลน์เกิดขึ้นคู่ขนานฉบับกระดาษ รายงานข่าวสารฉับไว
กระทั่งวันนี้ เว็บไซต์มติชนออนไลน์ เตรียมเผยโฉมใหม่ พร้อมแกรนด์โอเพนนิ่ง โดยถือปฐมฤกษ์9 มกราคม 2569 ในวาระก้าวสู่ปีที่ 49 อย่างสง่างาม
ลุคใหม่เน้นงานคลีน สวยใส สะอาดตา คลิกสะดวก อ่านง่าย ที่สำคัญ คือการผนึกกำลังตั้งมั่น หลอมรวมข่าวสารจาก 3 ยูนิต ได้แก่ มติชนรายวัน มติชนสุดสัปดาห์ และมติชนทีวี สู่ One Matichon
จากดาดฟ้าสู่อาณาจักร
จากวันแรกสู่ปีที่ 49
กว่าจะมาถึงวันนี้ อาณาจักรมติชนมีจุดเริ่มต้นจาก ดาดฟ้าโรงพิมพ์พิฆเณศ ย่านแพร่งสรรพศาสตร์ที่ใช้เป็นสำนักงานแห่งแรก ครั้นเริ่มเติบโต จึงรวบรวมค่าเช่าขยับขยายไปยังอาคารย่าน วัดราชบพิธฯ และประชาชื่น ตามลำดับ จวบจนปัจจุบัน โดยสร้างอาคารผลิตเมื่อ พ.ศ.2533
รากฐานของมติชน ไม่ได้มีเพียงแค่นักข่าว นักหนังสือพิมพ์ แต่ประกอบด้วย คนทำงานข่าว นักหนังสือพิมพ์ นักเขียนหลากหลายแนว คนทำงานด้านวรรณกรรม กวี ปัญญาชน นักวิชาการ
มีแนวคิดคล้ายๆ กัน คือ รักอิสรภาพ เสรีภาพ ในการคิดการเขียน
บางคนผ่านการพิสูจน์อุดมคติเหล่านี้ จนสูญเสียเสรีภาพ หรือต้องสละความสุขสบาย ไประหกระเหินต่อสู้ในสภาพอันยากลำบาก
จากหนังสือพิมพ์รายวัน งอกงามเป็นนิตยสารหลายหัวหลากแนว คือการเติบโตบนพื้นฐานดังกล่าว
ขรรค์ชัย บุนปาน ผู้เป็นที่รู้จักมากกว่าดีกรีบัณฑิตคณะโบราณคดี จากรั้วศิลปากร ด้วยชื่อเสียงด้านงานเขียนที่ได้รับการตีพิมพ์อย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือ ทั้งบทกวีและเรื่องสั้น
เช่นเดียว สุจิตต์ วงษ์เทศ เพื่อนซี้ที่จูงมือกันผลิตผลงานป้อนนักอ่านจนได้ฉายา “สองกุมารสยาม”
แล้วเบนเข็มแบบแพคคู่จากหลุมขุดค้น สู่แวดวงเหยี่ยวข่าวที่สำนักสยามรัฐ ก่อนมีเหตุให้พ้นสถานะพนักงานอย่างไม่ทันตั้งตัว จึงตัดสินใจเปิดโรงพิมพ์ “พิฆเณศ” ย่านแพร่งสรรพศาสตร์ เมื่อปี 2515 รับจ้างพิมพ์หนังสือทุกชนิด
ต่อมาหลัง 14 ตุลาฯ 2516 จึงออกหนังสือพิมพ์ “ประชาชาติรายสัปดาห์” ร่วมกับเดอะ เนชั่น โดย สุทธิชัย หยุ่น แล้วมี พงษ์ศักดิ์ พยัฆวิเชียร ร่วมด้วยอีกราย ก่อนขยับขยายเป็น “ประชาชาติรายวัน” ก่อนจะเป็น “มติชน” จนถึงทุกวันนี้
กองบรรณาธิการฉบับกระดาษ ‘ยุคเรียงพิมพ์’
เข้มข่าวคุณภาพ คัดไฮไลต์พาดหัวใหญ่-รอง
กอง บก.ในตอนนั้น ประกอบด้วย ฝ่ายบทความ และความคิดเห็นจากผู้อ่าน ซึ่งขรรค์ชัยรับผิดชอบร่วมกับ พงษ์ศักดิ์ พยัฆวิเชียร, ฝ่ายข่าวต่างๆ ได้แก่ ข่าวในประเทศ ต่างประเทศ เศรษฐกิจ กีฬา สตรีและสังคม ศิลปวัฒนธรรมและบันเทิง, ฝ่ายบรรณาธิกรข่าว ซึ่งมีหน้าที่จัดหน้าหนังสือพิมพ์, ฝ่ายผลิต ได้แก่ ช่างเรียง ช่างพิมพ์ กองจัดการ เป็นต้น
นอกจากนี้ อีกส่วนสำคัญคือนักเขียน นักวิชาการมากมาย ที่กลายเป็น ‘จุดเด่น’ เน้นย้ำความเข้มแข็งของ ‘คุณภาพ’
สำหรับขั้นตอนการทำงานในช่วงเวลานั้นที่โลกออนไลน์ยังเดินทางมาไม่ถึง ทีมงานพร้อมหน้า เตรียมข่าวสารนำเสนอสู่สายตาผู้อ่านวันต่อวันด้วยการกลั่นกรองอย่างละเอียดหลายขั้นตอน ตั้งแต่ผู้สื่อข่าวถึงที่ประชุมข่าว
เริ่มจาก ‘ผู้สื่อข่าว’ ส่งข่าวให้หัวหน้าข่าวที่ตัวเองสังกัด เพื่อพิจารณาคัดเลือก ตัดต่อ แต่งเติมความสมบูรณ์ในสาระก่อนส่งไปยังฝ่ายจัดหน้า หรือบรรณาธิกร
บรรณาธิกรคำนวณ ‘ตัวอักษร’ อย่างแม่นยำ ก่อนคิดจัดวางหน้า แล้วจึงสั่ง ‘ตัวเรียง’ สั่งคอลัมน์เรียง ก่อนส่งหน้า ‘ช่างเรียง’ ผู้เชี่ยวชาญเทคนิคเรียงพิมพ์ตะกั่วในยุคที่ยังไม่มีประดิษฐกรรมคอมพิวเตอร์ จากนั้นหัวหน้าช่างเรียงแจกงานให้ช่างเรียงทุกคนที่ต้องแข่งกับเวลาซึ่งเดินไปข้างหน้าทุกวินาที
ในวันนั้น เมื่อเรียงเสร็จ ช่างเรียงส่งปรู๊ฟแรกไปยังฝ่ายพิสูจน์อักษรเพื่อตรวจคำผิด ตัวเลข ข้อมูล และประโยคที่ไม่ได้ใจความซึ่งอาจเกิดจากเรียงขาดหรือเกิน โดยยึดถือต้นฉบับอย่างเคร่งครัด แล้วส่งกลับไปยังช่างแก้ตัวเรียงแบบกลับไปกลับมา จนกว่าอักษรทุกตัว ประโยคทุกประโยคถูกต้อง
จากนั้น ช่างเข้าหน้านำตัวเรียงทั้งหมดจัดหน้าตามดัมมี่ และยังมีรายละเอียดอีกหลายขั้นตอนจนแท่นพิมพ์เดินเครื่อง กระทั่งออกมาเป็นหนังสือพิมพ์มติชนฉบับวันที่ 9 มกราคม พ.ศ.2521 พร้อมส่งถึงผู้อ่าน
ขั้นตอนสำคัญที่ต้องไฮไลต์ เพราะถือเป็น ‘นโยบาย’ ของมติชน คือ ‘การประชุมบทบรรณาธิการ’ หรือบทนำ ซึ่งเป็น ‘จุดยืน’ ของมติชนที่มีทรรศนะต่อปัญหาสำคัญต่างๆ โดยพูดถึงเหตุการณ์ ข่าว หรือปัญหาในปัจจุบันทันด่วน แล้วเสนอ ‘ทางออก’ อย่างกระชับ เข้าใจง่าย ส่วนการประชุมข่าวในอดีต เริ่มต้นในช่วงใกล้สิ้นสุดของวัน เพื่อสรรหาข่าวที่ดีที่สุดมาเสนอเป็น ‘ข่าวนำ’ เมื่อเลือกข่าวได้แล้ว ช่วยกันตัดสินว่าประเด็นใดควรเป็นพาดหัวใหญ่-พาดหัวรอง
รักษาอดีต ฝันถึงอนาคต เดินสู่แพลตฟอร์มใหม่ๆ
มุ่ง ‘ดิจิทัลเต็มรูปแบบ’
จากบรรยากาศในอดีต ช่วงเวลาก่อนที่มติชนรายวันจะออกสู่สายตา ตัดฉากมาในวันนี้ของปี 2569 สนามออนไลน์ ควบคู่ปึกกระดาษที่ยังอัดแน่นด้วยสาระ มติชนมีพัฒนาการตามโลกที่รุดหน้า เทคโนโลยีที่ทันสมัย และแพลตฟอร์มที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละยุค แต่สิ่งที่ยังคงเดิมคือ จุดยืนและคุณภาพ ดังสโลแกน
‘หนังสือพิมพ์คุณภาพ เพื่อคุณภาพของประเทศ’
วันนี้ เครือมติชนเตรียมผลิบานไปพร้อมประเทศ ด้วยพลังการทรานส์ฟอร์มองค์กรสู่สื่อดิจิทัลเต็มรูปแบบ ดังที่ ปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ประกาศบนเวที Matichon Open House 2025 เมื่อปลายปีที่ผ่านมา ณ เกษร เออร์เบิร์น รีสอร์ต ใจกลางกรุง เน้นย้ำถึงการปรับตัวของเครือมติชนอย่างแข็งขัน ในโลกออนไลน์ และโซเชียลมีเดียที่ดำเนินการมานานเกินทศวรรษ
“สิ่งที่ต้องเน้นย้ำ คือ เครือมติชนปรับตัว ทำงานอย่างแข็งขันในโลกออนไลน์และโซเชียลมีเดียมานานเป็นสิบปี พิสูจน์ได้จากยอดคนดู คนอ่านในทุกแพลตฟอร์มของเครือมติชนมหาศาล ส่วนใหญ่มาจากเฟซบุ๊กข่าวสดออนไลน์อย่างที่ทุกคนทราบกันดีว่าเป็นกลุ่มแมสที่เข้าถึงมวลชนวงกว้าง ขณะเดียวกัน สื่อหัวอื่นๆ ของเครือมติชน ทั้งมติชน
ทีวี มติชนออนไลน์ มติชนสุดสัปดาห์ ประชาชาติธุรกิจ ศิลปวัฒนธรรม เส้นทางเศรษฐี เทคโนโลยีชาวบ้าน ก็มีผู้ติดตาม ผู้อ่าน ผู้ชมเฉพาะของตัวเองเหนียวแน่น ทั้งหมดนี้ทำให้เรามีเอนเกจเมนต์ที่ค่อนข้างดีโดย 10 เดือนแรกของปี คือ 685 ล้าน ถือว่าอยู่ในขั้นมหาศาล” เอ็มดี
มติชนกล่าวในครั้งนั้น
ทั้งยังเผยว่า นี่เป็นโอกาสที่ดีในรอบหลายปี ที่ทำให้เครือมติชนได้ใคร่ครวญ ไตร่ตรอง ทบทวนตัวเอง ถึงสถานภาพ บทบาท จุดอ่อน จุดแข็ง ของเครือมติชนว่าคืออะไร เพื่อหาตำแหน่งแห่งที่ที่เหมาะสมในปี 2569 ต่อเนื่อง 2570
“เครือมติชนเราพร้อมเดินไปสู่แพลตฟอร์มใหม่ๆ เราเป็นองค์กรที่ทั้งครุ่นคิด ยังมีความฝันถึงอนาคตไม่น้อยกว่าการเป็นองค์กรที่พยายามรักษาอดีตของตัวเองเอาไว้” ปราปต์ จัด 1 วรรคทอง
2569 ถึงเวลา ‘ONE MATICHON’
ผนึก ‘รายวัน สุดสัปดาห์ ทีวี’ รบสมรภูมิใหม่
สำหรับพรุ่งนี้ 9 มกราคม 2569 ในวาระมติชนก้าวสู่ปีที่ 49 เอ็มดีมติชนประกาศเตรียมเผยโฉมใหม่มติชนออนไลน์ ที่หลอมรวมข่าวสารและเนื้อหาสาระจาก มติชนรายวันมติชนสุดสัปดาห์ และมติชนทีวี ผนึกเป็น ONE MATICHON
นับเป็นการ ‘ไปต่อ’ ด้วยการแปร ‘ความเก่าแก่’ ที่หลายคนอาจค่อนขอดว่า มติชนคือสื่อของเบบี้บูมเมอร์ รุ่นหลังสงคราม ให้กลายเป็นความผลิบาน การเปลี่ยนผ่าน ความเติบโตไปสู่จุดหมายใหม่ๆ
“ด้วยตัวตนและอัตลักษณ์ของมติชน ผมคิดว่าหลายๆ ท่านที่ติดตามสื่อของเราไม่ว่าจะผ่านสื่อสิ่งพิมพ์หรือออนไลน์ ก็จะสังเกตได้ว่าสื่อที่ใช้แบรนด์ในเครือมีหลายมติชนมากๆ คือ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน มติชนออนไลน์ มติชนสุดสัปดาห์ และมติชนทีวี โดยมีขนาดใหญ่-เล็ก และมีความเชี่ยวชาญแตกต่างกันออกไป
ปี 2569 มันได้เวลาแล้วที่จะผนึกกำลังของมติชนที่มีอยู่ให้เป็น ONE MATICHON เราจะทำให้ทั้ง 3 ยูนิตทำงานร่วมกันมากขึ้น เพื่อให้แข็งแกร่งด้านเนื้อหาและความหลากหลายในการนำเสนอมากขึ้น โดยเป็นโอกาสที่เราจะปรับอะไรบางอย่างเพื่อต่อสู้ในสนามแข่งขันใหม่ๆ ได้ดีขึ้น” เอ็มดีมติชน เปิดใจในงานเปิดบ้าน โอเพ่นฮาร์ต ในงานโอเพ่นเฮาส์
สำหรับภารกิจแรกๆ ที่ ONE MATICHON ดำเนินการ คือ รายงานพิเศษ เป็น Big Story ขนาดยาว ในประเด็นข่าวที่สังคมกำลังสนใจ โดยระดมเนื้อหาจากบุคลากรทั้ง 3 กอง บก. มาร้อยเรียงงานให้เป็นงานประเด็นเดียวกัน แต่มีขนาดยาวขึ้น ใน 1 รายงานพิเศษ จะมีตั้งแต่ที่มาของปัญหา มุมคิดที่แตกต่างของคนในสังคม ซึ่งมีทั้ง Text และคลิปวิดีโอ
“เราจะทำรายงานประเภทนี้ให้ได้อย่างน้อยคือสัปดาห์ละ 1 ชิ้น ขณะเดียวกัน ปี 2569 คือปีของการเลือกตั้ง แน่นอนว่าเราให้ความสำคัญกับการเลือกตั้งทุกระดับ ทั้ง อบต. ทั้งเลือกตั้งทั่วไป เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร แน่นอนว่าไฮไลต์ยังอยู่ที่การเลือกตั้งทั่วไป หรือเลือกตั้ง ส.ส.
มรดกตกทอดอย่างหนึ่งจากหนังสือพิมพ์ที่สื่อออนไลน์เกิดใหม่อาจมีไม่มาก คือการมีระบบผู้สื่อข่าวส่วนภูมิภาคที่กว้างขวาง ครอบคลุมแทบทุกจังหวัด โดยเราเริ่มมีการประชุม เตรียมงาน ที่จะใช้ทรัพยากรบุคคลให้เป็นคณะทำงานที่มีประสิทธิภาพในแคมเปญเลือกตั้ง” ปราปต์กล่าว
ยังไม่นับโพล มติชนxเดลินิวส์ ที่คิกออฟไปแล้ว คนแห่โหวตมาแล้ว จนปิดโพลรอบแรกไปแล้ว และจะเปิดโหวตรอบสองในวันพรุ่งนี้ 9-23 มกราคมนี้
สะท้อนการทรานส์ฟอร์มเปลี่ยนผ่านภายใต้ประสบการณ์ของสื่อเก่าเฉียดครึ่งศตวรรษสู่สื่อดิจิทัลอย่างภาคภูมิ
พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร
บนเส้นทางแห่งอุดมการณ์
จากประชาชาติสู่ ‘มติชน’
2515 หลัง ขรรค์ชัย บุนปาน และ สุจิตต์ วงษ์เทศ ถูกไล่ออกจากหนังสือพิมพ์สยามรัฐ ตัดสินใจเปิดโรงพิมพ์ “พิฆเณศ” ย่านแพร่งสรรพศาสตร์ รับจ้างพิมพ์หนังสือทุกชนิด
2517 ขรรค์ชัย พร้อมนักหนังสือพิมพ์กลุ่มหนึ่งได้รับประทานหัวหนังสือพิมพ์ ‘ประชาชาติ’ รายสัปดาห์ จาก พลเรือตรีพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
ความตอนหนึ่งปรากฏในลายพระหัตถ์ว่า
“เมื่อนายขรรค์ชัย บุนปาน มาปรารภกับข้าพเจ้าว่าใคร่จะออกหนังสือพิมพ์ประชาชาติ รายสัปดาห์ ข้าพเจ้าก็มีความยินดีและอนุโมทนา โดยชี้แจงให้ทราบว่า เมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นระบอบประชาธิปไตย ใน พ.ศ.2475 แล้ว ข้าพเจ้าได้เล็งเห็นความจำเป็นที่จะชี้แจงให้ประชาชนได้เข้าใจหลักประชาธิปไตยที่ว่า รัฐบาลเป็นของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน หรือว่าอำนาจอธิปไตยมาจากปวงชนชาวไทย ข้าพเจ้าจึงได้จัดการออกหนังสือรายวันให้ชื่อว่า ประชาชาติ…
…ข้าพเจ้าจึงเต็มใจอำนวยพรให้หนังสือพิมพ์ประชาชาติ รายสัปดาห์ ประสบความเจริญรุ่งเรือง เพื่อประโยชน์สุขของประเทศชาติสืบไป…”
2519 ประชาชาติถูกปิดโดยคณะปฏิวัติ
2521 หนังสือพิมพ์มติชนรายวันฉบับแรก วางแผงเมื่อ 9 มกราคม
ข่าวหน้า 1 พาดหัว ‘นายกฯ ให้ปรับปรุงภาษี ยันไม่ถอนขนห่านคนจน’
รายล้อมด้วยประเด็นสำคัญ พาณิชย์ทิ้งทวนปีเก่า เลิกคุมราคาสินค้า, สำรวจสีชัง สร้างท่าเรือ, พร้อมส่งทูตไปประจำญวน, กพ.ร่างกฤษฎีกำหนดอำนาจผู้ว่าฯ, ย้ายตำรวจ เสนอกวาดล้างอาชญากรรมทุกเดือน และ ‘กรุงเทพวันนี้’ ซึ่งเป็นพยากรณ์อากาศ เป็นต้น
มีข้อความเด่นชัดบนบรรทัดแรกบ่งบอกความเป็นมาอันสืบเนื่องกับหนังสือพิมพ์ ‘ประชาชาติ’
‘ทีมงานประชาชาติ กลับมาอาสาประชาชน’
