แท็งก์ความคิด : ฟื้นห้องสมุดหลังท่วม
เมื่อสัปดาห์ก่อนเครือมติชน มูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ และ มูลนิธิบรรจง พงศ์ศาสตร์ ได้มอบหนังสือให้ 20 ห้องสมุด ตามโครงการ “The Blooming Through Reading อ่านผลิบาน”
โครงการนี้เปิดตัวไปเมื่อวันที่ 9 มกราคม ที่เป็นวันเกิดมติชน ก้าวเข้าสู่ปีที่ 49
ณ เวลานี้ เพิ่งผ่านพ้นปลายปีไปไม่เท่าไหร่ ช่วงปลายปี 2568 ซึ่งเกิดเหตุอุทกภัยน้ำท่วมใหญ่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา และภาคใต้
น้ำที่บ่าท่วมอย่างรวดเร็ว ทำให้คนไทยสูญเสีย ทรัพย์สินเสียหาย
รวมทั้งห้องสมุดด้วย
เครือมติชนจึงจัดโครงการ “The Blooming Through Reading อ่านผลิบาน” ขึ้นมา
เมื่อกาลเวลาผ่านพ้น รวบรวมเงินสนับสนุนได้ 1 ล้านบาท จึงถือโอกาสมอบหนังสือตามมูลค่านั้นให้ 20 ห้องสมุด
ดีเดย์ในพื้นที่ภาคใต้นี่แหละ โดยให้หน่วยงานที่ดูแลห้องสมุด และมีเทคนิคการส่งเสริมการอ่านนำหนังสือไปใช้ประโยชน์
มีทั้งห้องสมุดสังกัด สกร. กระทรวงศึกษาธิการ ห้องสมุดสังกัดกรมราชทัณฑ์ ห้องสมุดสังกัดสถาบันอุทยานการเรียนรู้ ห้องสมุดสังกัดพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล กระทรวงศึกษาธิการ
ห้องสมุดในพื้นที่ต่างๆ ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยครั้งนั้นไม่มากก็น้อย
พิธีมอบหนังสือครั้งนี้ถือเป็นโอกาสที่พบกับผู้รับผิดชอบหนังสือในพื้นที่โดยตรงจึงได้สอบถามถึงผลกระทบที่ได้รับ
ดร.กฤศรดา ศศิธนาดุล ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล (ผอ.สพม.สงขลา สตูล) ที่เดินทางมารับมอบหนังสือด้วยตัวเองเล่าให้ฟัง
บอกว่า โรงเรียนในพื้นที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก
อาคารเรียน วัสดุอุปกรณ์ และอุปกรณ์การเรียนได้รับความเสียหายจำนวนมาก
ห้องเรียนทุกห้องแทบไม่มีความเป็นห้องเรียนเหลืออยู่ อุปกรณ์การเรียนหลายอย่างถูกน้ำพัดพาไป คราบโคลนอยู่ในชั้นเรียน
สภาพทุกอย่างถือว่าสุดสุด
หลังจากได้ทำความสะอาดทางกายภาพ และปรับปรุงฟื้นฟูโรงเรียนในช่วงต้นปี
การได้รับหนังสือครั้งนี้ถือเป็นโอกาสที่จะฟื้นฟูห้องสมุดและการเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
เมื่อสอบถาม นางพุทธชาต ทองกร ที่ปรึกษาอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) กระทรวงศึกษาธิการ ที่เป็นตัวแทน สกร. มารับมอบ
ทราบว่า ห้องสมุด สกร.ในพื้นที่ภาคใต้ก็โดนหนัก
หนังสือและเอกสารจำนวนมากเสียหายจากน้ำท่วม หนังสือที่ได้รับจะนำไปเติมสิ่งที่เสียหายไป
เพราะหนังสือยังคงเป็นแหล่งความรู้สำคัญ โดยเฉพาะพื้นที่ห่างไกลอินเตอร์เน็ตยังไม่ทั่วถึง หนังสือยังมีความสำคัญ
อีกคนหนึ่งคือ นายวัฒนชัย วินิจจะกูล รักษาการรองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ และผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ หรือ TK Park
นายวัฒนชัยบอกว่า TK Park ในหาดใหญ่มี 3 แห่ง โดย 2 ใน 3 แห่งได้รับความเสียหายจากอุทกภัยอย่างหนักจนต้องปิด
ตอนนี้ TK Park ได้ร่วมมือกับสำนักพิมพ์ต่างๆ รวมถึงสำนักพิมพ์มติชน ช่วยกันฟื้นฟู นำหนังสือเข้าไปเสริม โดยได้ส่งหนังสือเหล่านั้นไปยังโรงเรียน และเปิดบริการในช่วงที่ TK Park ยังไม่สามารถให้บริการได้
หนังสือที่ทางมติชนมอบให้ มีอาทิ TIMELINES OF SCIENCE, ค้าขายด้วยใจ สไตล์พ่อค้าโอซาก้า, เรียนจีนด้วย AI, สวัสดีจ้า ไดโนเสาร์ ดิพโพลโดคัสคอยาว และนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ เป็นต้น
เครือมติชนช่วยเหลือในการฟื้นฟูได้ตามกำลัง ขณะเดียวกันก็ทราบมาว่า ยังมีห้องสมุดอีกหลายแห่งที่ต้องการหนังสือไปฟื้นฟูห้องสมุด
ทั้งนี้ ภารกิจฟื้นฟู ลำดับแรก คือ พร้อมให้บริการประชาชนที่สนใจอ่านหนังสือ ลำดับต่อไปคือขับเคลื่อนกระบวนการส่งเสริมการอ่าน
ด้วยความปรารถนาอยากเห็นทุกพื้นที่ชุมชนมีหนังสือเพียงพอ และอยากเห็นคนไทยกระตือรือร้นในการอ่าน
อยากให้ทุกชุมชนได้อยู่ใกล้ข้อมูลข่าวสาร ไม่อยากให้คนบางพื้นที่ไม่สามารถได้ข้อมูลความรู้เพราะขาดหนังสือ
โครงการ “The Blooming Through Reading อ่านผลิบาน” ยังคงดำเนินต่อไปตลอดปี
เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาถือว่าเริ่มต้นได้ดี ต่อไปหากมีผู้เห็นความสำคัญของโครงการนี้
เชื่อว่าอีกไม่นาน การมอบหนังสือล็อตต่อไปจะเกิดขึ้นโดยเร็ว
นฤตย์ เสกธีระ

