นับเป็นอีกวาระที่กรุงเทพมหานครให้ความสำคัญอย่างยิ่ง สำหรับงาน ‘สวนลุมพินี 100 ปี’ เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปีของสวนลุมพินี ที่ข้ามผ่านกาลเวลา บันทึกความทรงจำของผู้คนมากมายในฐานะสวนสาธารณะแห่งแรกของประเทศอีกทั้งวาระครบรอบวันคล้ายวันสวรรคต 100 ปี พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว 25 พฤศจิกายน 2569
เมื่อวันที่ 25 เมษายนที่ผ่านมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสอภิลักขิตสมัย 100 ปี วันสวรรคต และในวาระครบ 100 ปี แห่งการก่อตั้งสวนลุมพินี
ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมคณะผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานคร ตลอดจนประชาชนทั้งชาวไทยและต่างประเทศ ร่วมเฝ้าฯรับเสด็จตลอดเส้นทางพระราชดำเนิน
กทม.เชิญชวนประชาชนร่วมสัมผัสบรรยากาศแห่งความสุขท่ามกลางประวัติศาสตร์อันยาวนาน และความร่มรื่นใจกลางเมืองหลวง ในงาน ‘สวนลุมพินี 100 ปี’ ซึ่งจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ 6 วันเต็ม ตั้งแต่ 25 เมษายนที่ผ่านมา ไปจนถึง 30 เมษายนนี้
เหลืออีก 3 วันสุดท้ายนับจากนี้ โดยมีไฮไลต์กิจกรรมที่น่าสนใจมากมาย ไม่ว่าจะเป็น การแสดง Multimedia Mapping ชุด ‘วนะสาธารณ์ พระราชปณิธานรัชกาลที่ 6’ บนหอนาฬิกา สัญลักษณ์สำคัญของสวนลุมพินี โดยฉายภาพเรื่องราวประวัติศาสตร์ผ่านเทคโนโลยีแสงสีเสียง ตั้งแต่เวลา 18.00 น. เป็นต้นไป ทุกชั่วโมง ชั่วโมงละ 4 รอบ, นิทรรศการสวนแสงเฉลิมพระเกียรติ บอกเล่าประวัติความเป็นมาของสวนลุมพินีตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน, การแสดงออร์เคสตราเต็มรูปแบบ จากวง RBSO, NSO และ BMO, นาฏศิลป์ร่วมสมัย จากบทพระราชนิพนธ์เรื่อง ‘มัทนะพาธา’ และการแสดงน้ำพุดนตรี
อีกทั้งเทศกาลอาหารอร่อย คัดสรรเมนูเด็ดจาก 50 เขตทั่วกรุงเทพฯ ณ ศูนย์อาหารศรีไทยเดิม รวมถึงกิจกรรมสร้างสรรค์และสันทนาการ เช่น การลีลาศ ณ ลุมพินีสถาน กิจกรรมโยคะ และการโชว์พลังจากคนรุ่นใหม่กลุ่ม Street Performer เป็นต้น
ก่อนจะมาถึงวันนี้ กทม.ดำเนินโครงการปรับปรุงสวนลุมพินี เพื่อให้เป็นพื้นที่สาธารณะที่มีความร่มรื่น สวยงาม ทันสมัย ตอบสนองกับวิถีชีวิตยุคใหม่ และสอดคล้องการพัฒนาเมือง โดยมีการปรับปรุง ซ่อมแซม และพัฒนาสวนสาธารณะดังกล่าว ทั้งภูมิทัศน์ สถาปัตยกรรม เครื่องอำนวยความสะดวก และอื่นๆ อีกมากมาย อาทิ การปรับปรุงรั้วรอบสวนลุมพินี ถนนพระราม 4 ปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณศาลาภิรมย์ภักดี สะพานข้ามคูน้ำภายในสวนลุมพินี ปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณสนามเด็กเล่นออสเตรเลีย และลานออกกำลังกาย ปรับปรุงศาลาเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา (เก๋งจีน) ปรับปรุงลุมพินีสถาน ปรับปรุงหอนาฬิกา โดยเอกชนให้การสนับสนุน
การก่อสร้างทางเชื่อมสะพานเขียวกับสวนลุมพินี ก่อสร้าง Hawker Center ประตู 5 ก่อสร้างรั้วรอบพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ 6
ก่อสร้าง Dog Park ปรับปรุงลานยืดเหยียด โดยเอกชนสนับสนุน ปรับปรุงคูน้ำภายในสวนลุมพินีด้านถนนพระราม 4 รวมถึงปรับปรุงห้องสมุดประชาชนอีกด้วย
ว่าแล้วมาร่วมย้อนสัมผัสวันชื่น คืนสุข ในสวนสาธารณะแห่งแรกของไทย พื้นที่สีเขียวที่ไม่เพียงร่มรื่นเพลินใจ หากแต่บันทึกไว้ซึ่งความทรงจำมากมาย ในภาพซ้อนทับของอดีต ปัจจุบัน และอนาคตของกรุงเทพฯเมืองฟ้าอมรแห่งนี้ที่กำลังเดินไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง
ย้อนประวัติศาสตร์ ‘สวนลุมพินี’
จากที่จัด ‘สยามรัฐพิพิธภัณฑ์’
สู่ ‘สวนสาธารณะ’ แห่งแรก
สวนลุมพินี มีความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ที่ถูกจดจารไว้ในรัชกาล พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ พระราชทานที่ดินอันเป็นทรัพย์สินส่วนพระองค์ ข้างโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตําบลศาลาแดง จํานวน 360 ไร่
พระราชทานนามว่า ‘สวนลุมพินี’ ซึ่งมีที่มาจากตำบลหนึ่งในเนปาลอันเป็นสถานที่ประสูติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยมีพระราชดําริให้ใช้เป็นสถานที่จัดงานแสดงสินค้าและผลิตภัณฑ์ด้านการเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมของคนไทยทั่วทุกภาค ในนาม ‘สยามรัฐพิพิธภัณฑ์’ เพื่อให้ประชาชนได้รับชมถึงวิถีแห่งความเจริญเฉกเช่นเดียวกับงานเอ็กซ์โปของต่างประเทศ ประกอบกับนักขัตตสมัย 15 ปีแห่งการครองราชย์
รัชกาลที่ 6 ทรงตั้งพระทัยไว้ว่า เมื่อจัดงานเสร็จแล้ว จะพระราชทานพื้นที่ดังกล่าวให้เป็น ‘สวนสาธารณะ’ สำหรับประชาชนในการพักผ่อนหย่อนใจ กำหนดเปิดงานในฤดูหนาว 23 มกราคม พ.ศ.2468 (หากนับศักราชแบบปัจจุบัน ตรงกับ พ.ศ.2469)
แต่งานสยามรัฐพิพิธภัณฑ์ยังอยู่เพียงระยะเพียงเตรียมการ ก็เสด็จสวรรคตเสียก่อน โครงการต่างๆ จึงยุติลงโดยปริยาย ก่อนได้รับการฟื้นคืนใน พ.ศ.2471 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ พระยาคทาธรธิบดีสีหราชบาลเมือง (เทียบ อัศวรักษ์) เช่าที่ดินด้านใต้ของสวนลุมพินีประมาณ 90 ไร่ จัดเป็น ‘วนเริงรมย์’ แสดงมหรสพ ออกร้านจำหน่ายสินค้า อาหาร อีกทั้งมีเครื่องเล่นสําหรับเด็ก เช่น กระเช้าสวรรค์ และม้าหมุน โดยนําเงินที่ได้จากค่าเช่ามาปรับปรุงที่ดิน
ส่วนที่เหลือเปิดเป็นสวนสาธารณะตามพระราชประสงค์ของรัชกาลที่ 6
ต่อมาใน พ.ศ.2485 รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม จัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อรำลึกถึงพรมหากรุณาธิคุณ บริเวณด้านหน้าของสวนลุมพินี
