เพิ่งกลายเป็นประเด็นข่าวเมื่อปลายเดือนเมษายนที่ผ่านมา สำหรับ ‘เฮือนคำมุ’ พิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ ชัยภูมิ ซึ่งปรากฏภาพความเสียหายอย่างหนัก หลังรถแห่ประชันเสียงกระหึ่มในงานบุญเดือนหก
ครั้งนั้น ดร.คมกฤช ฤทธิ์ขจร ผู้ก่อตั้ง ออกมาส่งเสียงขอให้ชาวบ้านและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาหาแนวทางแก้ไข
ตัดภาพมาในวันนี้ เฮือนคำมุ ยังคงเปิดให้บริการตามปกติ ปักหมุดยืนหยัดสู่ปีที่ 12
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน เป็นการส่วนพระองค์ เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ.2563
ปัจจุบัน ผู้คนแวะเวียนมาอย่างไม่ขาดสาย ทั้งในส่วนของอาคารพิพิธภัณฑ์ และร้านกาแฟอันร่มรื่น ชวนให้นั่งจิบรสชาติกาแฟสด เบเกอรี่ และอาหารอิตาเลียนในบรรยากาศพื้นถิ่นแบบยกระดับ สมกับที่ได้รับการประกาศจากหอการค้าจังหวัดชัยภูมิ ให้ “เฮือนคำมุ คอฟฟี่เฮาส์” เป็น “ของดีเมืองชัยภูมิ 2568” หมดอายุปีหน้า 2570
ขณะที่ตัวพิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ ชัยภูมิ ก็ได้รับโล่ “รางวัลพิพิธภัณฑ์ไทยสรรเสริญ” จาก สมาคมพิพิธภัณฑ์ไทย ตั้งแต่ปี 2565 ในฐานะ “พิพิธภัณฑ์และแหล่งเรียนรู้ไทยดีเด่น”
แรงบันดาลใจในการก่อตั้ง มาจากการที่ตระกูลของ ดร.คมกฤช สืบเชื้อสายมาจาก “ท้าวบุญมี” ภรรยาของพระยาภักดีชุมพล (แล)ผู้ก่อตั้งเมืองชัยภูมิ มีความเชี่ยวชาญในการทำผ้าทอมือเป็นอย่างยิ่ง โดยฝึกสอนชาวบ้านให้สร้างสรรค์ผืนผ้าได้อย่างงดงามประณีต
ทายาทรุ่นที่ 7 อย่าง ดร.คมกฤช จึงมุ่งหวังรักษา อนุรักษ์ สืบสาน และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับผ้าโบราณของชัยภูมิและล้านช้าง โดยรวบรวมได้มากกว่า 300 ลาย มีการจัดทำประวัติและส่งเสริมให้ชุมชนทอผ้าลายดั้งเดิมขึ้นใหม่
หลังพัฒนาพลิกฟื้นพื้นที่อู่ซ่อมรถเดิมของครอบครัวเป็นเวลาราว 3 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2561-2563 พื้นที่ 3 ไร่ บนเลขที่ 69/31-32 ถนนชัยประสิทธิ์ อำเภอเมืองชัยภูมิ กลายเป็นโลเกชั่นด้านศิลปวัฒนธรรม ซึ่งรวบรวมสรรพสิ่งเกี่ยวกับผ้าโบราณในแถบพื้นที่ดังกล่าว โดยเล่าย้อนไปไกลถึงห้วงสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ความเป็นมาของเมืองชัยภูมิ ความสัมพันธ์กับสยาม อีกทั้งกลุ่มชาติพันธุ์สำคัญอย่าง “ญัฮกุร” ซึ่งพูดภาษาตระกูลมอญ โดยมีข้อสันนิษฐานว่าสืบเชื้อสายมาจากบรรพบุรุษสมัยทวารวดี
สำหรับวัตถุจัดแสดง สะดุดตาด้วยผืนผ้าหลากลวดลาย หลายเทคนิค คัดชิ้นเด่น เฟ้นไฮไลต์มาให้รับชมจุใจ อาทิ ‘ซิ่นไหมคำ’ เทคนิคชั้นสูงแห่งราชสำนักล้านช้าง, ผ้าไหมมัดหมี่ลาวเวียง ภูมิปัญญาจากเวียงจันทน์ ที่สืบต่อมาสู่คนชัยภูมิ, โสร่ง ผ้ายาว ขาวม้า ย่าม ศักดิ์ศรีผู้บ่าวลาวเวียง เป็นต้น ภายใต้การร่วมหารือกับผู้เชี่ยวชาญ อย่าง เผ่าทอง ทองเจือ อีกด้วย
ในวันที่จังหวัดชัยภูมิยังไม่มีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เฮือนคำมุเป็นอีกหนึ่งมิวเซียมที่น่าแวะไปเยี่ยมชม บ่มเพาะความรู้สึก เจาะลึกข้อมูลหลากหลาย ให้อารมณ์แกลเลอรี่สมัยใหม่ที่หลอมรวมไว้ซึ่งงานศิลป์จากอดีตกาลสู่ห้วงเวลาแห่งปัจจุบัน
เฮือนคำมุ
พิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ ชัยภูมิ
69 31-32 ถนนชัยประสิทธิ์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ 36000
ประกอบด้วย 4 อาคาร ได้แก่
1.อาคารพิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ
2.อาคารศิลปวัฒนธรรม เฮือนคำมุ
3.อาคารสิมล้านช้าง
4.อาคารหอแจก (ศาลาการเปรียญ) ล้านช้าง
เข้าชม ฟรี ทุกวัน 08.00-19.00 น.
โทร 08-1725-5215
พรรณราย เรือนอินทร์
