อีกเรื่องหนึ่งที่คนไทยและน้องหนูควรรับรู้ ซึ่งมติชนกรุ๊ปเผยแพร่ไปมากแล้ว แต่ยังอยากเผยแพร่ผ่านคอลัมน์ของข้าพเจ้า (ผู้เขียน) เพื่อให้เรื่องของ “ทุเรียน” จบบริบูรณ์
เรื่องที่เผยแพร่ผ่าน “มติชนกรุ๊ป” ชื่อ “จากหิ้งสู่ห้าง พืชสวนจันทบุรี บุกเบิกทุเรียนพันธุ์ลูกผสม 30 ปี ได้พันธุ์ใหม่กว่า 10 สายพันธุ์”
คุณวีรญา เต็มปีติกุล นักวิชาการเกษตร ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี เล่าว่า การวิจัยทุเรียนพันธุ์ลูกผสม ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี เริ่มมาประมาณ 30 ปีแล้ว ตั้งแต่ปี 2528 มี ดร.ทรงพล สมศรี ผู้เชี่ยวชาญ กรมวิชาการเกษตร เป็นผู้ริเริ่มทดลองคนแรก และมีนักวิชาการเกษตรทดลองมาอย่างต่อเนื่อง ส่วนคุณวีรญารับช่วงต่อเมื่อปี 2551 เพื่อสร้างทุเรียนพันธุ์ใหม่ที่มีอายุเก็บเกี่ยวสั้น เก็บเกี่ยวได้ในช่วงต้นฤดู เป็นการกระจายช่วงการผลิตและเพื่อปรับปรุงคุณภาพทุเรียนลูกผสมให้ตรงกับความต้องการของตลาด
ขณะนี้มีทุเรียนพันธุ์ลูกผสม 7-9 พันธุ์ คือ จันทบุรี 1-6 และพันธุ์นวลทองจันทร์ จดทะเบียนได้รับการรับรองพันธุ์ทุเรียนแล้ว และมี 3-4 สายพันธุ์ ที่อยู่ระหว่างดำเนินการวิจัยทดลอง เช่น เบอร์ 5 เบอร์ 15 และเริ่มทดลองวิจัยหมอนทองกับกระดุม ส่วนที่จดทะเบียนและแนะนำเกษตรกรไปปลูกหลายสายพันธุ์ตั้งแต่ปี 2549 และ ปี 2551 คือพันธุ์ผสมจันทบุรี 1-3 มีเกษตรกรประมาณ 700 ราย ซื้อไปปลูกกระจายทั่วจังหวัดจันทบุรีที่เริ่มมีผลผลิตและออกสู่ตลาดแล้ว
ปีนี้มีบริษัทส่งออกทุเรียนและผลไม้ไทยจากนครกว่างโจวรายใหญ่รับซื้อทุเรียนพันธุ์จันทบุรี 1, 2, 3 และว่าที่จันทบุรี 10 (ชะนี+นกหยิบ) ไปจำหน่าย มีลูกค้าสาขาย่อยกว่า 1,300 สาขา เพื่อทำตลาดพรีเมียมเป็นปีแรก ตั้งราคาปานกลางเพื่อให้ทำตลาดบริโภคได้ยาว ในจำนวนนี้ มีทุเรียนจากล้ง “เจ๊ทิพย์” ของ ธีระพงษ์ ร่วมนาพะยา แห่งบริษัท วรรัตน์เฟรชฟรุต จำกัด เป็นทุเรียนส่งออกไปนครกว่างโจวโดยตรงนับร้อยตู้คอนเทนเนอร์
วีรญาบอกว่า การผสมข้ามพันธุ์ต้องหาจุดเด่นของการส่งเสริมการตลาดทั้งในและต่างประเทศ เพราะการผสมข้ามพันธุ์ต้องเลือกแม่พันธุ์คุณภาพดี มีผลผลิตสูง กับพ่อพันธุ์มาผสม โดยวิธีเสียบยอดกับต้นตอ โดยเลือกลักษณะเด่นมาทำเป็นพ่อพันธุ์แม่พันธุ์เพื่อให้ได้ทุเรียนที่ต้องการ ที่เรียกว่า “ALL IN ONE” เช่น การให้ผลแก่สุกเร็ว รสเข้มข้น เนื้อละเอียด เมล็ดลีบ การเก็บเกี่ยวให้ผลระยะสั้น เป็นผลผลิตต้นฤดู
แม่พันธุ์มี ชะนี เนื้อละเอียด สีสวย กลิ่นอ่อนมาก ผสมกับพ่อพันธุ์หมอนทอง ใช้เวลาเก็บเกี่ยว 120-135 วัน เนื้อหนา สีอ่อน เนื้อเหนียวน้อย แต่ได้ลูกผสมจันทบุรี 1 หรือลูกผสมจันทบุรี 5 ระยะเก็บเกี่ยว 90-100 วัน หรือแม่พันธุ์ก้านยาวผสมแม่พันธุ์แบบเปิด ปล่อยให้ผสมตามธรรมชาติ ได้ลูกผสมเนื้อค่อนข้างหนา รสดี หวาน มัน เนื้อสีเหลือง ลักษณะด้อยคือ เมล็ดค่อนข้างโต พบมีอาการแกนเต่าเผา ไส้ซึม
ส่วนพันธุ์ผสมแม่พันธุ์หมอนทองกับพ่อพันธุ์กระดุมอยู่ระหว่างวิจัย ทดลองเริ่มทำไว้เมื่อปี 2555 คาดว่าใน 5-6 ปี (อาจจะเป็นปีนี้หรือปีหน้า) จะได้ทุเรียนมีคุณภาพรสชาติอร่อย
“หากทำทุเรียนพันธุ์ลูกผสมหลายๆ พันธุ์ ที่มีคุณภาพปริมาณมากๆ ทั้งเป็นทุเรียนต้นฤดูได้ราคาสูง ต่อไปเกษตรกรอาจไม่ต้องทำทุเรียนราดสารอีก” วีรญาว่าอย่างนั้น
ผู้ที่สนใจรายละเอียดมากไปกว่านี้ โปรดสอบถามได้ที่ 0-3939-7030, 0-3939-7146
ข้าพเจ้า (ผู้เขียน) จำได้ว่า เมื่อยังเป็นเด็กเล็กอยู่มีโอกาสรับประทานทุเรียนเมืองนนท์ ที่ญาติผู้ใหญ่นำมาให้ปีละลูกสองลูก แบ่งกันกินทั้งบ้าน คนละเมล็ดสองเมล็ด เป็นเมล็ดขนาดใหญ่ พูหนึ่งมีสองสามเมล็ด
ระหว่างนั้น กว่า 60 ปี ทุเรียนเมืองนนท์มีเต็มตลาด ราคาไม่แพงนัก
ต่อมา มีทุเรียน “นอก” คือทุเรียนจากจันทบุรีเข้ามาขาย ลูกเล็ก เมล็ดโต เนื้อค่อนข้างเละ ขายในราคาลูกละกว่า 10 บาท นับว่าแพงเอาการ อีกสามสี่สิบปี จึงมีทุเรียน “นอก” จากเมืองจันท์ที่คุณภาพดีมาขาย ผู้ที่มีรายได้น้อย มีโอกาสกินทุเรียนเมืองจันท์อร่อย ถึงวันนี้ แทบไม่รู้ว่าทุเรียนเมืองนนท์หรือเมืองจันท์
ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า จะมีชาวสวนทุเรียนรวยร้อยล้านพันล้านแทนที่มหาเศรษฐีอื่นได้สบาย
