สังคมที่ประกอบด้วยผู้คนหลากหลาย จำเป็นต้องทำให้พื้นที่สาธารณะเป็นพื้นที่ซึ่งประชาชนทุกคนเข้าถึงได้ จึงต้องตระหนักถึงอุปสรรคของคนแต่ละกลุ่ม
ปั๊มน้ำมันเองก็เป็นที่ซึ่งมีผู้คนหลากหลายเข้าไปใช้ “ปตท.” จึงยกแนวคิดการออกแบบ “เฟรนด์ลี่ ดีไซน์” เพื่อส่งเสริมสิทธิและความเสมอภาคในสังคม ทั้งกลุ่มผู้พิการ-ทุพพลภาพที่ต้องใช้รถเข็นวีลแชร์ รวมถึงกลุ่มผู้สูงอายุ หญิงมีครรภ์ คุณแม่ที่มีลูกอ่อน สตรีที่ขับรถคนเดียวและเด็ก ให้ได้รับสิทธิและประโยชน์สูงสุดในการใช้บริการด้านต่างๆ อย่างเท่าเทียมกัน
อรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่หน่วยธุรกิจน้ำมัน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า สังคมสูงวัยคือสิ่งที่ประเทศไทยกำลังจะต้องเผชิญในอนาคต จะเห็นได้จากประชากรผู้สูงอายุของไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยประเทศไทยมีสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปสูงสุดเป็นอันดับหนึ่งของภูมิภาคอาเซียน หรือคิดเป็นสัดส่วน 10% หรือมากกว่า 7 ล้านคนของจำนวนประชากรทั้งประเทศ ตามมาด้วยประเทศสิงคโปร์ 9% อินโดนีเซีย 7% และคาดการณ์ว่าในปี 2564 ประชากรไทยจะเข้าสู่สังคมประชากรสูงอายุแบบสมบูรณ์ โดยมีผู้ที่อายุมากกว่า 60 ปีเกิน 20% และในปี 2574 จะเพิ่มเป็น 28% ของจำนวนประชากรทั้งหมด
“จากอัตราการเติบโตของจำนวนประชากรผู้สูงอายุของไทย ทำให้ ปตท.ได้เล็งเห็นและคำนึงถึงความสำคัญในการให้บริการกับกลุ่มลูกค้าทุกกลุ่ม โดยได้ปรับปรุงและเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ภายในสถานีบริการน้ำมัน ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางและนโยบายภาครัฐ โดยกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ที่ต้องการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม หรือส่งเสริมสิทธิความเสมอภาคในสังคมให้กับผู้พิการ ผู้ทุพพลภาพ ผู้สูงวัย ได้ใช้ชีวิตอย่างมีอิสระในสังคมมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นทั้งห้องน้ำและที่จอดรถก็ตาม” อรรถพลกล่าว
“พีทีที เฟรนด์ลี่ ดีไซน์” (PTT Friendly Design) พัฒนาขึ้นด้วยแนวคิด “Care&Safety For All” ด้วยความห่วงใยผู้บริโภคทุกเพศทุกวัย และต่อยอดจากแนวคิดหลักของ “พีทีที ไลฟ์ สเตชั่น” (PTT Life Station) โดยมุ่งเน้นไปที่การรองรับ อำนวยความสะดวก ความปลอดภัย และตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ทุกเพศ ทุกวัย และทุกสภาพร่างกาย นับว่าเป็นผู้ให้บริการรายแรกของกลุ่มผู้ให้บริการสถานีบริการน้ำมันของไทยที่ให้บริการในส่วนนี้
สิ่งอำนวยความสะดวกที่เพิ่มขึ้นมา ได้แก่ พื้นยกระดับทางลาด, ทางลาดขึ้นทางเดินที่ควบคู่กับบันได และประตูอัตโนมัติเข้าร้านค้า ที่สามารถเชื่อมโยงระหว่างร้านค้าเข้าไว้ด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นร้านสะดวกซื้อ ร้านกาแฟ รวมถึงร้านค้าต่างๆ ในสถานีบริการน้ำมัน ซึ่งจะอำนวยความสะดวกในการใช้บริการสำหรับผู้ที่ใช้รถเข็นวีลแชร์
ยังรวมถึงห้องน้ำสำหรับผู้พิการ คนชรา และสตรีมีครรภ์ รวมถึงที่จอดรถพิเศษสำหรับคนพิการและผู้หญิง พร้อมด้วยปุ่มกดฉุกเฉิน ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกให้แก่กลุ่มคนดังกล่าว โดยเฉพาะกลุ่มผู้พิการที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ โดยมีการติดป้ายและแสดงสัญลักษณ์ที่มีสีสันโดดเด่นและมองเห็นได้อย่างชัดเจน
ส่วนของระบบรักษาความปลอดภัย มีการติดตั้งกล้อง CCTV หรือกล้องวงจรปิดครอบคลุมบริเวณโดยรอบ โดยเฉพาะบริเวณหน้าสำนักงานและหน้าร้านสะดวกซื้อตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐานระบบรักษาความปลอดภัยระดับสูง
นอกจากนี้ยังได้ปรับปรุงห้องน้ำสำหรับผู้พิการให้เป็นห้องน้ำ Family หรือห้องน้ำสำหรับครอบครัว ซึ่งนับว่าเป็นการอำนวยความสะดวก ด้วยการเพิ่มบริการต่างๆ ให้กับทุกคนในครอบครัว อาทิ คุณแม่ที่มีบุตรเล็ก รวมถึงการติดตั้งโถปัสสาวะสำหรับเด็ก และที่สำหรับเปลี่ยนผ้าอ้อม เป็นต้น
ปีที่ผ่านมา ปตท.ปรับปรุงสถานีบริการน้ำมันรูปแบบเฟรนด์ลี่ ดีไซน์ ไปแล้วกว่า 100 สาขา และในปีนี้อีก 180 แห่ง อนาคตจะครอบคลุมทุกพื้นที่ 1,530 สาขา
แน่นอนว่าการปรับปรุงบริการจะช่วยเพิ่มสัดส่วนลูกค้าให้เข้ามาใช้บริการสถานีบริการน้ำมันได้อีกทางหนึ่ง นับเป็นผลประโยชน์ทั้งผู้ให้บริการและผู้ใช้บริการที่ได้รับความสะดวกมากขึ้น
เป็นอีกตัวอย่างการออกแบบของผู้ให้บริการ ที่ใช้การออกแบบมารองรับคนหลายกลุ่มที่มีความจำเป็นแตกต่างกัน เพื่อส่งเสริมสิทธิและความเสมอภาคในสังคม
