แท็งก์ความคิด : ปลูกภูมิป้องกันสแกม
แม้ข่าวการต้มตุ๋นหลอกเอาเงินทางออนไลน์โดยพวกสแกม (Scam) จะไม่ดังถี่ๆ เหมือนดั่งแต่ก่อน
แต่ก็ใช่ว่าขบวนการสแกมจะหดหายไป เพราะล่าสุดปรากฏขบวนการอาชญากรรมข้ามชาติยังอาละวาดไม่หมดสิ้น
เป็นการอาละวาดด้วยการหลอกลวงชาวจีนให้บินมาได้ แล้วหลอกเอาตัวไปบริเวณชายแดน
ดีนะที่เจ้าหน้าที่ไทยสามารถช่วยเหลือเอาไว้ได้หลายคน
แต่ดูเหมือนว่า พฤติกรรมอันอุกอาจได้ทำให้สถานทูตจีนส่งเสียง
เตือนพลเมืองจีนเพิ่มความระมัดระวังในการเดินทางมาไทย
รวมทั้งดารา อินฟลู นักแสดงที่ได้ค่าตัวแพงๆ ก็ให้ระวังตกเป็นเหยื่อขบวนการค้ามนุษย์
สุดท้ายเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้จัดงานมีตติ้งแฟนคลับของ “ไป๋ลู่” ได้ประกาศยุติงานที่จะจัดวันที่ 25 ตุลาคม
ว่ากันว่า สาเหตุหนึ่งที่ทำให้ต้องยกเลิกก็เพราะเกรงว่าจะไม่ปลอดภัย
เรื่องดังกล่าวแสดงว่าขบวนการค้ามนุษย์ แก๊งอาชญากรออนไลน์ ยังคงมีอิทธิพล
หนังสือ “Scam เปิดเบื้องหลังอาณาจักรหลอกลวง” เขียนโดย “อีวาน เฟรนเชสตินี” (Ivan Franceschini) “ลิง ลี” (Ling Li) และ “มาร์ก โบ” (Mark Bo) แปลโดย “ภู่มณี ศิริพรไพบูลย์” เป็นหนังสือที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับขบวนการดังกล่าวได้ดี
ทั้งข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์ ที่อาชญากรรมนี้เริ่มต้น และขยายตัวเป็นอุตสาหกรรมมืด
ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการหลอกลวงคนไปทำงาน ใช้คนให้ไปตุ๋นเหยื่อ ดูดเอาทรัพย์สินเงินทอง
ข้อมูลความล่ำซำจากพฤติกรรมโหดเหี้ยม ใช้คนเป็น “ทาส”
ข้อมูลสถานที่ที่แก๊งอาชญากรรมใช้เป็นฐานที่มั่นในการก่อกรรม
ข้อมูลกลุ่มคนที่ให้การสนับสนุน ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ รวมทั้งชุมชนที่อยู่รอบๆ “คอมพาวนด์”
นอกจากนี้ยังมีสถิติในมิติต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสแกม มีบทสัมภาษณ์คนที่เข้าทำงานอยู่ในขบวนการนั้น
รวมทั้งแนวคิดทางทฤษฎีที่มองคนเหล่านั้นว่าเป็น “เหยื่อ” หรือเป็น “คนร้าย” หรือเป็นทั้ง “เหยื่อและคนร้าย”
ความน่าสนใจของหนังสือเล่มนี้คือ แหล่งที่มาของข้อมูล
เพราะเป็นข้อมูลที่ตั้งอยู่บนฐานงานภาคสนามของผู้เขียน
หนึ่ง มาร์ก โบ และ อีวาน เฟรนเชสตินี เป็นผู้ติดตามศึกษาการลงทุนของจีนในกัมพูชามาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2010
โดย มาร์ก โบ ให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์พลวัตทางการเมืองควบคู่ไปกับผลกระทบทางสังคมและสิ่งแวดล้อม
ขณะที่ อีวาน เฟรนเชสตินี ศึกษาประเด็นด้านสิทธิแรงงานเป็นหลัก
ส่วน ลิง ลี นั้น ทำงานอยู่กับผู้รอดชีวิตจาก “คอมพาวนด์สแกม” ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาตั้งแต่ปี 2022
และด้วยเหตุที่ผู้เขียนเป็นผู้เก็บข้อมูล จึงได้นำงานวิจัย รายงานของสื่อมวลชน งานวิชาการ และเอกสารที่สำคัญมารวมกันอยู่ในหนังสือเล่มนี้
ในช่วงต้นของหนังสือระบุว่า ลิง ลี สัมภาษณ์ผู้รอดชีวิต จำนวน 96 รายในกัมพูชา เมียนมา และลาว ในช่วงปี 2022-2024
ผู้ยอมให้สัมภาษณ์เป็นชาวจีนแผ่นดินใหญ่ 70 ราย ไต้หวัน 8 ราย ฮ่องกง 2 ราย ยูกันดา 5 ราย มาเลเซีย 3 ราย ศรีลังกา 2 ราย บังกลาเทศ 1 ราย ฟิลิปปินส์ 1 ราย ไทย 1 ราย เวียดนาม 1 ราย กัมพูชา 1 ราย และบราซิล 1 ราย
คำให้สัมภาษณ์ดังกล่าวถูกนำมาเทียบเคียงกับคำให้การของผู้รอดชีวิตที่รวบรวมโดยผู้ปฏิบัติงานภาคสนามและนักข่าวจากหลายแหล่ง
ทำให้ข้อมูลมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น
เท่ากับว่าข้อมูลที่เราจะได้อ่านเป็นข้อมูลที่เพิ่งเกิดขึ้นเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา
เป็นข้อมูลที่มาจากผู้ที่เข้าไปสัมผัสกับคอมพาวนด์สแกม และผู้ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวของขบวนการสแกม
เนื้อหาที่สัมผัสจึงเป็นเรื่องที่ผู้คนในยุคปัจจุบันน่าจะนำมาเป็น “ความรู้”
เพิ่มเติม “ความรู้” เพื่อเสริมสร้าง “ภูมิคุ้มกัน” ให้ตัวเอง
เป็นข้อมูลที่กระตุ้นให้ทุกคนต้องระมัดระวังตัว
เป็นข้อมูลที่ตอกย้ำว่าเราสามารถป้องกันตัวเองจากขบวนการนี้ได้
แต่ทุกคนต้องมีความไวต่อสิ่งที่ผิดปกติ
ความไวดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเรามี “ภูมิคุ้มกัน”
และภูมิคุ้มกันก็ได้มาจากการเรียนรู้ทั้งจากประสบการณ์จริงและประสบการณ์อ้อม
เชื่อว่าทุกคนไม่อยากมีประสบการณ์จริง
แต่เราสามารถแสวงหาประสบการณ์อ้อมได้จากการอ่าน
การได้อ่านหนังสือ “Scam เปิดเบื้องหลังอาณาจักรหลอกลวง” นี้จะช่วยให้เกิดความเชื่อมั่นมากขึ้น
หนังสือเล่มนี้จะทำให้เราพร้อมรับมือกับแก๊งต้มตุ๋น
พร้อมให้ “ภูมิคุ้มกัน” ไปต่อสู้กับขบวนการสแกม
จะได้ไม่ตกเป็น “ทาส” และไม่ตกเป็น “เหยื่อ” ของขบวนการสแกม
นฤตย์ เสกธีระ
