สัปดาห์ก่อนยกความเห็นจากเวทีสัมมนาระดับบิ๊กสื่อของโลก ที่ประเทศอิตาลี มาพูดคุยกันถึงหัวข้อ “หนังสือพิมพ์จะยังอยู่ในศตวรรษที่ 21 ได้หรือไม่?”
มีคีย์แมนชั้นนำในองค์กรข่าวมาร่วมเวทีที่จัดโดยหนังสือพิมพ์ La Stamp หนังสือพิมพ์เก่าแก่อายุ 150 ปี ของอิตาลี ตั้งแต่บรรณาธิการ และซีอีโอของนิวยอร์กไทม์ส, วอชิงตัน โพสต์, นิวส์ คอร์ป, ไฟแนนเชียล ไทม์ส, ดิ อิโคโนมิสต์, บลูมเบิร์ก, ฮินดูสถาน ไทม์ส, เลอ มอนเด้, เซาธ์ไชน่า มอร์นิ่ง โพสต์, นิกเคอิ เป็นต้น
โดยแง่มุมที่ออกมาโดยมากเข้าใจการปรับตัว กรณี “นิวยอร์กไทม์ส” ซีอีโอประกาศชัดว่า เนื้อหาที่ปรากฏบนกระดาษได้หันเข้าสู่การบอกรับสมาชิกแบบดิจิทัลมากขึ้นเพื่อแทนที่ แต่ไม่พูดถึงโมเดลหารายได้ ขณะที่หวือหวาที่สุด คือ “เจฟฟ์ เบโซส์” ซีอีโออเมซอน ยักษ์ใหญ่อีคอมเมิร์ซที่สวมหมวกอีกใบ คือ บรรณาธิการผู้พิมพ์ผู้โฆษณาของหนังสือพิมพ์วอชิงตัน โพสต์ พูดอย่างมีสีสันว่า สิ่งพิมพ์ยังคงอยู่ แต่จะมาแบบ “คาแร็กเตอร์ใหม่”
ยกตัวอย่างเปรียบเทียบว่า เหมือนทุกวันนี้เราเป็นเจ้าของม้าตัวหนึ่ง แต่เราไม่ได้มีไว้ขี่เพื่อเดินทางไปไหนมาไหน แต่เรามีม้า เพราะม้าเป็นสัตว์สวยงาม และรักที่จะได้ขี่มันเล่นเป็นบางเวลา
เป็นการยกตัวอย่างถึงสัตว์สวยงามมีราคา ใครมีถือว่าทรงคุณค่าในมุมมองโลกตะวันตก
ดังนั้น เมื่อบทบาทบนกระดาษเปลี่ยนไปเป็นแบบดิจิทัล คนไม่ได้ขี่ม้า แต่เปลี่ยนเป็นเจ้าของม้าเพื่อมีไว้ขี่เล่นเป็นงานอดิเรก นั่นทำให้ซีอีโอวอชิงตัน โพสต์ ให้มุมมองว่า หนังสือพิมพ์เก่าแก่อายุถึง 139 ปี หัวนี้ก็จะยังคงอยู่ได้ในทางธุรกิจในยุคอินเตอร์เน็ต
นั่นคือ ความสามารถในการผลิตคอนเทนต์ป้อนผู้อ่านได้ทั้งโลก โดยมีต้นทุนการพิมพ์เป็นศูนย์
“เบโซส์” มองว่าสาเหตุหนึ่งในเหตุผลที่วอชิงตัน โพสต์ ไม่เคยเป็นหนังสือพิมพ์ที่ขายได้ทั่วประเทศ เพราะค่าดำเนินการที่สูงในการจัดพิมพ์และต้นทุนการส่งจัดจำหน่ายทั่วประเทศ ซึ่งยุคอินเตอร์เน็ตทำให้วันนี้ต้นทุนนั้นไม่มีแล้ว
สอดคล้องกับ “บ็อบบี้ โกช” บรรณาธิการจากฮินดูสถานไทมส์ ที่ขยายความว่า สำหรับประเทศใหญ่อย่างอินเดีย หนังสือพิมพ์ของเขาทำได้เพียงการวางขายในเขตกลางเมือง
“เราเริ่มจะสังเกตได้ว่า ทราฟฟิกที่มาจากการอ่านผ่านออนไลน์มาจากเมืองที่หนังสือพิมพ์วางขายอยู่ และเป็นเมืองที่เรามีนักข่าวแค่ 2-3 คนเท่านั้น”
“โกช” ให้มุมมองว่า สถานการณ์นี้ทำให้เขามองอนาคตของหนังสือพิมพ์ที่ผันไปเป็นดิจิทัลในอนาคตว่า จะเป็นโมเดลธุรกิจแบบ hyper local หรือการเจาะจงทำเนื้อหาเฉพาะขายไปยังพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งในท้องถิ่นนั้นๆ
มองแต่ด้านบวกอาจไม่เป็นธรรม เพราะทราบกันดีว่าทุกวันนี้ผู้คนนิยมอ่าน “ข่าวสาร” บนโซเชียลมีเดียมากกว่าเข้าอ่านตรงจากเว็บไซต์ข่าวนั้นๆ ด้วยซ้ำ และนั่นส่งผลต่อ “รายได้แบบดิจิทัล” ของหนังสือพิมพ์เอง
แม้การอ่านออนไลน์ขยายตัว โฆษณาดิจิทัลเติบโต แต่โซเชียลมีเดียได้เข้ามาเป็นตัวคั่นอย่างรุนแรงในเกมนี้
ติดตามกันต่อสัปดาห์หน้า
