หลังจากเกิดข้อพิพาทระหว่างกัมพูชาและลาวในเรื่องเส้นเขตแดน ระหว่างวันที่ 12-13 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นข้อพิพาทที่จบลงภายในเวลาเพียงหนึ่งวัน และสมเด็จฮุนเซนของกัมพูชาก็ได้เดินทางไปเจรจาปรับความเข้าใจกับนายกฯ ทองลุนของลาวเป็นการเรียบร้อยอย่างรวดเร็ว แต่การปักปันเขตแดนระหว่างลาวและกัมพูชายังไม่สำเร็จลุล่วงไปได้โดยง่าย และถ้าหากการเจรจาปักปันเขตแดนยังไม่สิ้นสุด ก็อาจจะเกิดปัญหาซ้ำขึ้นเมื่อกัมพูชาเข้าสู่ฤดูเลือกตั้งอีกครั้ง
วันที่ 1 กันยายน ที่ผ่านมา นายกฯ ทองลุน ได้เดินทางไปยังกรุงพนมเปญแล้วเข้าพบกับสมเด็จฮุนเซน เพื่อหาทางแก้ไขปัญหาข้อพิพาทการทับซ้อนตามแนวชายแดนให้ลุล่วงโดยเร่งด่วน ใน 3 หัวข้อใหญ่ ได้แก่
1. ให้กระทรวงการต่างประเทศเร่งรัดหาวิธีการทางการทูตและรายละเอียดทางกฎหมายระหว่างประเทศ ปรึกษาหารือกันเพื่อหาวิธีแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม
2. ให้คณะกรรมการร่วมชายแดนของทั้งสองประเทศลงพื้นที่จริงเพื่อหาข้อตกลงในข้อพิพาทที่คั่งค้างทั้ง 4 จุด
3. ให้คณะกรรมการร่วมชายแดนของทั้งสองฝ่ายเข้าประจำตรวจตราพื้นที่จริงบริเวณแก่งตอมือควายและห้วยตะเงา อันเป็นจุดแบ่งเขตพรมแดนธรรมชาติ เพื่อเร่งกำหนดหลักหมายชายแดนและปักหลักเขตแดนให้เสร็จอย่างเร็วที่สุด จุดใดที่เห็นพ้องต้องกันได้ก็ให้ปักหลุดเขตแดนโดยทันที
ทั้งนี้ นายกรัฐมนตรีของทั้งสองประเทศยังได้เห็นพ้องต้องกันว่า ในการแก้ไขปัญหาเขตแดนครั้งนี้ จำเป็นต้องส่งจดหมายร้องขอต่อประเทศฝรั่งเศส เพื่อให้ฝรั่งเศสส่งแผนที่มาตราส่วน 1:100,000 และ 1:50,000 จากแผนกแผนที่อินโดจีนของอาณานิคมฝรั่งเศสในอดีต แล้วนำมาเพื่อใช้เป็นข้อมูลและหลักฐานเปรียบเทียบกับหลักฐานของแต่ละประเทศ
นอกจากนี้ ยังได้สั่งการให้หน่วยรักษาความสงบตามแนวชายแดน ทั้งทหารและตำรวจเข้ารักษาความสงบและมั่นคงโดยละเว้นการสร้างสถานการณ์ตึงเครียดหรือยั่วยุซึ่งกันและกัน เปิดโอกาสให้ประชาชนทั้งสองฝ่ายไปมาหาสู่กันตามปกติวิสัย
การขอความกระจ่างในด้านแผนที่จากฝรั่งเศส ถือเป็นการใช้หนทางจากเจ้าของอาณานิคมเดิมมาแก้ไขปัญหาที่เจ้าอาณานิคมเองได้สร้างเอาไว้ในอดีต และเป็นการหาข้อสรุปจากจุดที่เป็นกลางระหว่างสองชาติ
โดยผู้ที่เสนอแนวคิดนี้เป็นไปได้มากว่า มาจากความคิดของ ท่านสะเหลิมไซ กมมะสิด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของ สปป.ลาว ที่กำลังโดดเด่นในวงการการเมืองระหว่างประเทศของลาวอยู่ในขณะนี้
โดยแผนที่ฝรั่งเศสดังกล่าว ประกอบด้วยแผนที่แบบ 1:100,000 และแผนที่แบบ 1:50,000 โดยแผนที่ดังกล่าวได้ถูกนำมาใช้ในสนธิสัญญาระหว่างฝรั่งเศส-สยาม ค.ศ. 1904 และ 1907 ตามลำดับ ซึ่งเมื่อคราวที่เกิดข้อพิพาทปะทะกันระหว่างไทยกับกัมพูชาในปี 2011 ทางฝรั่งเศสได้เสนอความช่วยเหลือเรื่องแผนที่แก่ชาติที่ต้องการ แต่ครั้งนั้นทั้งไทยและกัมพูชามิได้นำความช่วยเหลือของฝรั่งเศสมาใช้ให้เป็นประโยชน์
ท่าทีของรัฐบาลลาวในเรื่องปัญหาชายแดน ถือว่าฉวยใช้โอกาสจากการแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมืองของสมเด็จฮุนเซนให้เป็นประโยชน์เพื่อปิดช่องโหว่และแก้ไขปัญหาที่ค้างคามาเป็นเวลานานโดยไม่มีฝ่ายใดกล้าขยับก่อน โดยหาทางยืมอำนาจจากภายนอก คือฝรั่งเศสเจ้าอาณานิคมเก่ามาถ่วงดุลในการเจรจา
ในส่วนของรัฐบาลกัมพูชา การเจรจาครั้งนี้ช่วยบรรเทาสภาพ “เสียหน้า” ที่ออกตัวแรงไปก่อนแต่ต้องบินไปสงบศึกถึงเวียงจันทน์ได้เป็นอย่างดี และในการนี้ สมเด็จฮุนเซนถือโอกาสเพิ่มรายการติดต่อ Whatsapp เพื่อสนทนาผ่านแอพมือถือเป็นการส่วนตัวกับนายกฯ ทองลุน โดยแจ้งในเฟซบุ๊กส่วนตัว แสดงถึงมิตรภาพที่ชื่นมื่นจากหน้ามือเป็นหลังมืออีกครั้งหนึ่ง ทำให้ภาพออกมาเป็น วิน-วิน ทุกฝ่าย เว้นเสียแต่ฝ่ายค้านของกัมพูชาที่ต้องถูกฮุนเซนกวาดล้างแทน
