ดูนกตากาล็อก (4) คอลัมน์ ประสานักดูนก

3.12.17 | 14:52 น.

เมืองดาบาว เป็นเมืองใหญ่ เดินสำรวจตรวจตราแล้วไม่พบสวนสาธารณะขนาดใหญ่อย่างสวนลุมพินี หรือสวนรถไฟที่จะพอเป็นถิ่นอาศัยของนกบ้าน นกเมืองหลายชนิดเหมือนกับบ้านเรา

เมื่อถามแท็กซี่ให้พาไปส่งสวนแห่งหนึ่ง ที่พอจะมีต้นไม้เยอะหน่อย ถึงได้พบแหล่งดูนกเมืองที่พอยาไส้ได้ เรียกว่า People’s Park เมื่อเดินเข้าไปมีซุ้มใหญ่ต้อนรับผู้คน ประดับประดาด้วยของดีเกาะมินดาเนา 3 ประการ คือ นกอินทรีฟิลิปปินส์ ทุเรียนและกล้วยไม้เฉพาะถิ่น ซึ่งตลอด 11 วัน ที่จะตะลอนดูนกมินดาเนา มีโอกาสได้เห็นและลิ้มรสของดีมินดาเนา 2 อย่าง เหลือแต่กล้วยไม้ที่ไม่ได้เห็น คนเขียนชอบทุเรียนอยู่แล้ว เมื่อลิ้มชิมรสก็ชวนให้นึกถึงทุเรียนมาเลย์ เนื้อภายนอกดูเหมือนปลาร้าแต่เนื้อในรสชาติหวานปะแล่มๆ หาได้หวานมัน กลมกล่อม เช่น ทุเรียน “พัฒนาพันธุ์” ของไทยไม่ ก็ถือว่ารู้รสแต่ไม่ชอบเท่าของดีบ้านเรา

ในสวนสาธารณะแห่งนี้ มีต้นไม้ร่มครึ้มมากมาย นึกในใจว่าคงมีนกสวน นกเมืองให้ได้เห็นไม่มากก็น้อย เดินรอบสวน 1 รอบ นกชนิดเดียวที่เห็นชัดๆ คือ เจ้านกอีแพรดแถบอกดำพันธุ์ตากาล็อก น้อยคนคงจะไม่รู้จัก “นกอีแพรด” นกสีขาวดำ ที่พบได้ทั่วประเทศ ยกเว้นภาคเหนือ ที่นกยังแพร่กระจายพันธุ์ไปไม่ทั่ว
สีขนของนกอีแพรดไม่เตะตาเหมือนนกป่า พฤติกรรมกลับโดดเด่นเพราะขึ้นชื่อว่าเป็นนกดุร้ายเอาการ ในสวนสาธารณะ บ้านคน ขอให้มีแมลง ยุง อาหารหลักของมันแล้วล่ะก็ มีโอกาสเจอนกอีแพรดแน่ๆ เมื่อนกทำรัง เลี้ยงลูก ไม่ว่าใครหน้าไหน แม้แต่แมว นักล่านกตัวฉกาจ ก็อาจต้องยอมแพ้อีแพรด เพราะมันไม่กลัวแม้แต่น้อย บินไล่จิกหัว ไล่ตีเพื่อแสดงอาณาเขต ว่าถิ่นนี้ใครคุม

ส่วน นกอีแพรดฟิลิปปินส์ หน้าตาก็ไม่ต่างจากนกอีแพรดแถบอกดำของไทย หากกราดมองผ่านๆ แต่วาบแรกที่ได้เห็น ก็ยังนึกในใจว่าทำไมอีแพรดบ้านเขาตัวใหญ่จัง ส่วนนกอีแพรดบ้านเรา จากจะงอยหากจรดปลายหาง จะยาว 17-19 ซม. จากระยะใกล้ๆ นางแพรดตากาล็อกน่าจะใหญ่กว่านางแพรดไทย 1-2 ซม. แถมส่วนท้องที่ขาวปลอด ก็สะอาดสะอ้านหารอยเปื้อนสีนวลๆ ไม่ได้ ซึ่งต่างจากนกบ้านเรา

แต่พฤติกรรมของนกไม่ต่างกันเลย บินไล่จับแมลงกลางอากาศ ไม่กลัวคน แม้เดินเข้าไปใกล้ ก็ไม่บินหนี
เดิมนักปักษีวิทยาจัด 2 ชนิดเข้าด้วยกันเป็น นกอีแพรดแถบอกดำ Malayan Pied Fantail แต่ปัจจุบันด้วยขนาดที่แตกต่างละชุดขนที่ต่างกันเล็กน้อยที่ต้องพิศดูอย่างละเอียด จึงแยกออกจากกันเป็น 2 ชนิด lister อย่างเราก็พลอยได้นกใหม่ เป็นนกถิ่นเดียวของฟิลิปปินส์ อีก 1 ชนิด คือ Philippine Pied Fantail มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Rhipidura nigritorquis แปลว่านกหางพัดที่มีแถบสร้อยคอสีดำ

Advertisement

ซึ่งใช้หลักการตั้งชื่อตามพฤติกรรม และรูปพรรณนาม เพราะนกหางพัด สื่อนิสัยของนกอีแพรด เวลาจับแมลงจะแผ่หาง บานออกคล้ายพัด โยกย้ายส่ายไปมา มองไกลๆ เหมือนสาวใส่กระโปรงบานกำลังเต้นระบำสเปน