ฟรีดอมเฮาส์ (Freedom House) องค์กรจับตาความเคลื่อนไหวด้านเสรีภาพและประชาธิปไตยทั่วโลก เพิ่งเผยแพร่ข้อมูล Freedom in the World 2018 เจาะไปที่ประเด็นสถานการณ์ประชาธิปไตยและเสรีภาพทั่วโลก
โดยมากหลายประเทศมีค่าเฉลี่ยประชาธิปไตยลดลง
กลุ่มที่มีสิทธิเสรีภาพทางประชาธิปไตยเต็มที่ หรือใช้คำว่า Free นั้นมีอยู่ 45% ทั่วโลก ขณะที่ Partly Free หรือมีเป็นบางส่วน มีอยู่ 30% และสุดท้ายไม่มีสิทธิเสรีภาพทางประชาธิปไตยอยู่ที่ 25%
ฟรีดอมเฮาส์วิเคราะห์ถึงสถานการณ์ด้านความเป็นประชาธิปไตยในหลายประเทศที่อยู่ในภาวะน่าห่วงมากขึ้นตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา
เงื่อนไขที่ใช้พิจารณามีตั้งแต่การที่ประเทศหนึ่งๆ ให้สิทธิเสรีภาพของบุคคล สิทธิเสรีภาพทางการเมือง และการเลือกตั้งที่เป็นธรรม การให้สิทธิแก่ชนกลุ่มน้อย การให้สิทธิเสรีภาพกับสื่อสารมวลชน รวมถึงการบังคับใช้กฎหมาย
…ปรากฏว่าหลายเงื่อนไขถูกท้าทายพอสมควร
โดยทั่วโลกมีถึง 71 ประเทศ ที่พบว่าสิทธิทางการเมืองถูกลดทอนลง เช่นเดียวกับสิทธิเสรีภาพของพลเมือง ขณะที่การรวบรวมข้อมูลพบว่าเวลานี้มีเพียง 35% ที่กำลังขับเคลื่อนไปในทิศทางมีสิทธิเสรีภาพ
รายงานนี้ระบุไว้ว่า เป็นปีที่ 12 ติดต่อกันแล้วที่หลายประเทศทั่วโลกมีสิทธิเสรีภาพลดลง แม้สหรัฐอเมริกาจะอยู่ระดับบนๆ ของตารางที่เป็นประเทศที่ติดอยู่ในกลุ่มมีประชาธิปไตย
กระนั้นสถานการณ์ขณะนี้ก็พบอีกด้านคู่ขนานว่า สิทธิทางการเมือง และสิทธิเสรีภาพของชาวสหรัฐกำลังลดลง
นักวิเคราะห์ของฟรีดอมเฮาส์มองว่าปี 2017 ที่ผ่านมา สิทธิทางการเมืองและสิทธิพลเมืองในหลายประเทศทั่วโลกลดต่ำลง โดยมีการใช้สหรัฐที่เคยเป็น “ต้นแบบประชาธิปไตย” มาเป็นตัวอย่างว่ากำลังจะหลุดจากตำแหน่งผู้นำโลกด้านประชาธิปไตย
หากดูผลการให้คะแนนความเป็นประชาธิปไตยของสหรัฐ เทียบปี 2016 กับปี 2017 นั้นลดลง
จากปี 2016 มีคะแนน 89/100 ในปี 2017 คะแนนลดลงมาเล็กน้อยเป็น 86/100
สาเหตุหลักมาจาก “สิทธิทางการเมือง” และนโยบายทั้งในประเทศและต่างประเทศของรัฐบาล “โดนัลด์ ทรัมป์” ที่สร้างกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในหมู่นักสิทธิมนุษยชนเสมอ
ขณะที่มีการพูดถึงบทบาท จีนและรัสเซีย กำลังขยายอิทธิพลในด้านตรงข้ามกับประชาธิปไตยมากขึ้น (antidemocratic)
ทั้งนี้ มีการคาดการณ์ในปี 2018 จาก 195 ประเทศทั่วโลก มีประเทศที่ติดอันดับ Not Free หรือไม่มีสิทธิเสรีภาพทางประชาธิปไตย 45 ประเทศ แต่ก็แยกย่อยให้เห็นว่าประเทศที่พีคสุดสุดชนิดติดกลุ่ม Worst of the Worst หรือระดับสิทธิเสรีภาพบุคคลและการเมืองอยู่ในขั้นเลวร้าย มี 12 ประเทศ คือ ซีเรีย ซูดานใต้ เอริเทรีย เกาหลีเหนือ เติร์กเมนิสถาน อิเควทอเรียลกินี ซาอุดีอาระเบีย โซมาเลีย อุซเบกิสถาน ซูดาน สาธารณรัฐแอฟริกากลาง และลิเบีย
ขณะที่ “ไทย” เมื่อเข้าไปดูรายละเอียดติดอยู่ในกลุ่ม “ไม่มีเสรีภาพ” มีคะแนน 31/100 ถือว่าติดอยู่กลุ่มเดียวกันกับอีกหลายประเทศในอาเซียน แต่น่าสนใจว่า “เมียนมา” ที่ติดกลุ่มใกล้กันได้เฉดสีเดียวกัน เมื่อดูในรายละเอียดถูกระบุว่า “ค่อนข้างมีเสรีภาพบางส่วน” ทั้งที่มีคะแนน 31/100 เท่ากับไทย
ใครสนใจดูรายละเอียดไปส่องกันดูถ้วนทั่วต่อได้ที่ www.freedomhouse.org
