มูลค่าตลาดพระเครื่องบ้านเราเคยมีการประเมินกันไว้อยู่ที่ 4-5 หมื่นล้านบาท และไม่ว่าเศรษฐกิจจะเฟื่องฟู หรือซบเซา แต่พระเครื่อง เครื่องรางของขลัง ยังคงมีพลวัตหมุนเวียนอย่างน่าสนใจ
แม้ช่วง 1-2 ปี มานี้ ตลาดพระเครื่องซบเซา โดยเฉพาะกับคนไทยด้วยกัน แต่กลับบูมในหมู่ชาวต่างชาติประเทศเพื่อนบ้าน ที่เข้ามาเพื่อหาเช่าพระเครื่อง ทำให้ตลาดพระเครื่องที่แม้จะดูนิ่งสงบในหมู่คนไทย กลับคึกคักสำหรับชาวต่างชาติ
เฉกเช่นอีกหนึ่งธุรกิจคู่ขนานที่ไม่ได้รับผลกระทบ และทำรายได้ท่ามกลางความซบเซา นั่นคือ ธุรกิจ “เลี่ยมพระเครื่อง”
“ช่างโจ” เจษฎา ม่วงเจริญ ในฉายา “โจ พรานนก” ช่างเลี่ยมพระฝีมือดีย่านพรานนก
ปัจจุบันยังรับบทบาทอีกฐานะเป็น “ครูสอนเลี่ยมพระ” ประจำศูนย์อาชีพและธุรกิจ “มติชนอคาเดมี” เล่าให้ฟังว่า หากวัดกันแบบตัวเลขกลมๆ ตีซะว่าคนไทยเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์แทบจะห้อยพระกันทุกคน หรือหากไม่ห้อยพระ แต่ละคนมักจะมีพระเครื่องในครอบครองอยู่บ้าง มูลค่ามากน้อยตามกำลังทรัพย์
ตามสมมุติฐานนี้ แปลว่ามีผู้ครอบครองพระเครื่องจำนวนมาก ไม่ว่าจะสวมใส่ หรือเก็บไว้เฉยๆ ซึ่งจำนวนนี้มีวิธีเก็บพระเครื่องด้วยการเลี่ยมพระ จะลงทุนเลี่ยมระดับไหนขึ้นอยู่กับทุนทรัพย์
ขณะที่ช่างเลี่ยมพระในท้องตลาด “ช่างโจ” ประเมินว่ามีราว 5%
แปลว่าอีก 95% คือลูกค้า…
และในบรรดาช่างเลี่ยมพระ มีจำนวนน้อยลงไปอีกที่ทำเทคนิคขั้นยากได้
ช่าง “โจ พรานนก” จึงมองว่าธุรกิจนี้มีรายได้เป็นกอบเป็นกำ หากมีเรี่ยวแรงสามารถทำได้ถึงวันละกว่า 2,000 บาท
สำหรับ “โจ พรานนก” นั้น ผันตัวจากเดิมเคยทำงานโรงงานจิวเวลลี่ ทำต้นแบบแหวน สร้อย แต่ความหลงใหลในพระเครื่อง และยังไม่เจองานเลี่ยมที่ดี ถูกใจ จึงจุดประกายให้ลองลงมือทำเอง
ถัดจากบทบาทช่างผู้ประกอบการแล้ว ในอีกฐานะที่เป็น “ครูสอน” ให้ที่มติชนอคาเดมี เพื่อผลิตช่างเลี่ยมพระฝีมือดีป้อนสู่ท้องตลาด
“โจ” มองว่า แม้จะสอนเคล็ดลับวิชาให้ผู้เรียนทั้งหมดในคอร์สชนิดไม่มีปิด ไม่มีกั๊ก แต่ก็ไม่ได้กระทบกับตลาดลูกค้าเลี่ยมพระเลย แต่ละคนสามารถสร้างฐานลูกค้าแบบที่ไม่ได้แย่งกัน
ที่สำคัญยังมีตลาดลูกค้าต่างชาติรองรับ และจำนวนหนึ่งก็หันไปรับงานต่างประเทศ มีช่างเลี่ยมพระที่ไปทำงานในสิงคโปร์ และมาเลเซีย ขณะที่กลุ่มลูกค้าต่างชาติทั้งจีน ฮ่องกง ก็ต้องการงานเลี่ยมกรอบพระโดยฝีมือจากช่างไทย
“ทั้งจีน สิงคโปร์ ฮ่องกง มาเลเซีย ต้องการงานเลี่ยมพระจากคนไทยมาก และวันนี้หลายคนเป็นช่างไปอยู่มาเลเซียก็มี สิงคโปร์ จีนก็มี เคยมีลูกศิษย์ชาวจีนมาเรียนกับผม ซึ่งสไตล์ผม ผมจะสอนทั้งหมดทุกเคล็ดลับ เทคนิค ผมทำงานแบบไหนก็อยากให้ลูกศิษย์ได้แบบนั้น”
เป็นมุมมองดีๆ ในการถ่ายทอดวิชาชีพให้แก่กัน ทั้งแง่มุมความเป็นงานช่างประณีต และการส่งต่อวิชาชีพให้แก่ผู้คน
