บางครั้งเราตัดสินความฉลาดหรือไม่ฉลาดของคนจากเรื่องที่อาจเกี่ยวข้องกับสติปัญญา เช่น คนเรียนจบดอกเตอร์น่าจะมีระดับสติปัญญา (IQ) สูงกว่าคนที่ไม่สามารถเรียนจบชั้นประถมได้ ถ้าไม่ได้นับเรื่องโอกาสทางการศึกษานะคะ
แต่บางครั้งเราก็ตัดสินเอาจากเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสติปัญญาแม้แต่น้อย เช่น สาวผมบลอนด์น่าจะฉลาดน้อยกว่าสาวผมสีเข้ม เรื่องนี้คนไทยอาจะไม่ค่อยรู้สึกเพราะคนไทยไม่มีผมสีบลอนด์โดยธรรมชาติ แต่สำหรับชาวตะวันตกซึ่งมีผมสีบลอนด์โดยธรรมชาติแล้ว เรื่องนี้จัดเป็นชุดความคิดที่ติดตัวมานานและสะท้อนให้เห็นชัดเจนจากภาพยนตร์เรื่อง Legally Blonde
ซึ่งว่าด้วยสาวสวยผมบลอนด์ที่มีแฟนเป็นหนุ่มหล่อในครอบครัวนักการเมือง เธอมีเสน่ห์และเข้าสังคมเก่งแต่สุดท้ายแฟนหนุ่มกลับเลือกหมั้นกับสาวที่เรียนกฎหมายเหมือนกัน เธอจึงต้องการพิสูจน์ตัวเองว่าถ้าคนเรียนกฎหมายเก่งนักล่ะก็ สาวผมบลอนด์อย่างเธอเองก็ทำได้เช่นกัน หนังอาจจะไม่ได้บอกว่าสาวบลอนด์ไม่โง่ แต่น่าจะล้อเลียนชุดความคิดของคนอเมริกัน (อาจจะรวมถึงคนทั่วโลก) ที่มักจะตัดสินระดับสติปัญญาของคนอื่นโดยมองจากปัจจัยที่ไม่เกี่ยวข้องกันด้วยซ้ำ
คุณสุภาพสตรีคนหนึ่งมากับแฟนหนุ่มซึ่งเป็นชาวต่างชาติผิวขาวสวมเชิ้ตผูกไทดูดีเลยค่ะ แวบแรกนึกไปถึงละครไทยหลายเรื่องที่ทำให้ชุดความคิดของเราแล่นไปก่อนว่า สาวไทยตาคมผิวเข้มอาจจะการศึกษาไม่สูงนักและมุ่งหวังจะได้สามีมีฐานะเพื่อให้ช่วยดูแลครอบครัวของเธอด้วย หลังคิดเป็นตุเป็นตะปรากฏว่าเรื่องจริงไม่เหมือนภาพที่เห็นเลยค่ะ
คุณสุภาพสตรีที่ดูเป็นสาวไทยผิวเข้มตาคมคนนี้มีหน้าที่การงานและฐานะดีอยู่แล้ว พูดภาษาอังกฤษเก่งเพราะเธอเคยไปเรียนต่างประเทศมาค่ะ ตอนนั้นจึงพบกับแฟนและแต่งงานกัน เมื่อกลับมาเมืองไทยแฟนจึงกลับมาด้วย และสอนภาษาอังกฤษในมหาวิทยาลัย แต่ภายหลังแฟนเป็นโรคซึมเศร้าและติดสุราจนทำร้ายร่างกายเธอ เธอจึงพยายามพามารักษา การต่อสู้กับความรู้สึกตัดสินคนที่ภายนอกอาจจะต้องหาสถานการณ์บางอย่างที่ทำให้เราเชื่อว่าตาเรากับความเป็นจริงอาจจะไม่ไปด้วยกันซึ่งการ์ตูนเรื่องนี้เหมาะมากค่ะ
Gekkan Shoujo Nozaki-kun การ์ตูนน่ารักที่มีทั้งแบบหนังสือการ์ตูนและแอนิเมชั่นกล่าวถึงภาพลักษณ์ภายนอกที่ใช้ตัดสินภายในไม่ได้เลยค่ะ การ์ตูนเรื่องนี้เป็นการ์ตูนตบมุขเพราะสร้างจากหนังสือการ์ตูนแก๊ก 4 ช่องจบ ดังนั้นมุขจึงออกมาทุกๆ นาที หัวเราะไม่หยุดค่ะ
แต่ต้องเป็นคนที่เข้าใจการ์ตูนผู้หญิงสักหน่อยนะคะ “ซากุระ” เด็กสาว ม.5 ประทับใจ “โนซากิ” มาตั้งแต่เข้าเรียน ม.4 และวันนี้เธอตัดสินใจสารภาพรัก โนซากิซึ่งเป็นผู้ชายสูงใหญ่หน้าตายฟังคำขอเป็นแฟนของซากุระอย่างครุ่นคิดและในที่สุดเขาจึงตัดสินใจได้ โนซากิให้ลายเซ็นของเขาแก่ซากุระค่ะ เขาคิดว่าซากุระเป็นแฟนผลงาน แท้จริงโนซากิสูงล่ำกล้ามใหญ่เป็นนักเขียนการ์ตูนผู้หญิงตาหวานที่มีผลงานตีพิมพ์ในนิตยสาร
หลังจากซากุระจับพลัดจับผลูไปช่วยงานการ์ตูนของโนซากิ เธอยังพบเพื่อนแปลกๆ อีกหลายคน เช่น หนุ่มเจ้าชู้ที่พูดน้ำเน่าแก้เก้อไปเรื่อยเพราะไม่ต้องการให้ใครรู้ว่าขี้อาย สาวห้าวปากร้ายที่เป็นนักร้องเสียงทองของชมรมประสานเสียง อ.ซึบากิ อิสุมิ ผู้วาด ไม่ใช่แค่ตลกอย่างเดียว เธอยังเข้าใจบุคลิกภาพของคนได้แตกฉาน และเลือกนำเสนอลักษณะภายนอกให้ตรงข้ามกันอย่างสุดขั้ว ซึ่งทำให้คนโลกสวยอย่างเรายอมรับได้ง่ายขึ้นว่าอย่าเพิ่งตัดสินใครจากหน้าตาและรูปลักษณ์ภายนอกเด็ดขาด
มีคนตั้งใจศึกษาอย่างจริงจังนะคะ ว่า ตกลงรูปลักษณ์ภายนอกที่มักจะถูกมองแล้วเข้าใจผิดในเชิงดูถูกเป็นความจริงตามนั้นไหม คุณ Jay Zagorsky ตีพิมพ์ผลการศึกษาของเขาใน Economics Bulletin เพื่อพิสูจน์ว่าสาวผมสีบลอนด์มีระดับสติปัญญาด้อยกว่าสาวผมสีอื่นจริงหรือไม่ เขานำข้อมูลมาจากการสำรวจระดับชาติปี 1979 ซึ่งมีการทดสอบความรู้เกี่ยวกับภาษา คณิตศาสตร์ และตรรกะ การทดสอบเหล่านี้ถูกใช้เป็นตัวแทนการวัดระดับ IQ ค่ะ น่าสนใจว่าไม่ได้รวมเรื่องอื่นที่น่าจะจำเป็นในการดำเนินชีวิตทุกวันนี้มากกว่า IQ เข้าไปด้วย เช่น ทักษะการเข้าสังคม การทำงานกับผู้อื่น เชาวน์อารมณ์ หรือแม้แต่ความสามารถทางเทคโนโลยี ดังนั้นฟังผลการวิจัยบนพื้นฐานว่าเขาวัดแค่นี้ค่ะ
เมื่อตัดชนชาติที่มีผมสีดำโดยกำเนิดออกไปแล้ว ผลพบว่า ค่าเฉลี่ย IQ ของผู้หญิงผมสีต่างๆ ใกล้เคียงกันมากค่ะ แทบจะเรียกว่าไม่ต่างเลยก็ได้ ดังนั้นงานวิจัยนี้ไม่ได้สรุปว่าสาวผมสีไหนฉลาดกว่าสีไหน แต่ที่แน่ๆ คือสาวผมสีบลอนด์ไม่ได้โง่กว่าสาวผมสีอื่นเหมือนที่ถูกกล่าวหาค่ะ และถ้าเรามีภาพจำว่าสาวผมบลอนด์มักจะมีเสน่ห์ เข้าสังคมเก่ง และชอบช้อปปิ้งมากกว่าเรียนหนังสือ
ถ้า IQ เธอไม่ต่างจากสาวผมสีอื่นแต่พวกเธอมีทักษะทางสังคมที่แข็งแกร่งกว่า เธออาจจะครองโลกในอนาคตได้เลยทีเดียวนะคะ
