เมื่อพระพรหมได้รับคำทูลเตือนจากบรรดาเทพยดาว่าถึงเวลาที่จะปราบทศกัณฐ์แล้ว ก็ทรงรำลึกถึงความสัมพันธ์ที่พระองค์เคยมีแก่ทศกัณฐ์ จึงตรัสเล่าความหลังให้เทพยดาทั้งหลายทราบว่า
“ดูกรท่านทั้งหลาย เรามีเรื่องจะเล่าให้ฟัง แต่ก่อนนี้เราได้ให้พรแก่ทศกัณฐ์ไว้ว่า ทศกัณฐ์จะไม่ตายด้วยฝีมือคนธรรพ์ ยักษ์หรือรากษส ตามที่เขาขอ แต่ด้วยเหตุที่ทศกัณฐ์ดูถูกมนุษย์ว่าไม่มีฤทธิ์เดชอะไรที่จะมาทำอันตรายแก่เขาได้ จึงมิได้ขอพรให้รอดพ้นจากฝีมือมนุษย์ ฉะนั้นจึงมีช่องทางที่จะทำได้อยู่”
ขณะที่พระพรหมกำลังตรัสอยู่นั้น เผอิญพระนารายณ์เสด็จผ่านมาทางที่เทวดาชุมนุม พระพรหมได้โอกาสจึงอัญเชิญพระนารายณ์อวตารเป็นมนุษย์เพื่อสังหารทศกัณฐ์ และขอให้เสด็จลงไปเป็นโอรสท้าวทศรถ พระนารายณ์ก็ทรงรับคำเชิญ เพราะเป็นเรื่องที่ทรงทราบดีอยู่แล้ว
ฝ่ายทวยเทพทั้งหลายเมื่อทราบว่าพระนารายณ์จะเสด็จอวตารลงไปยังโลกมนุษย์ ก็มีความยินดีนัดกันแบ่งภาคของตนไปเป็นบริวาร เรื่องในรามเกียรติ์ไทยว่าพระอิศวรสร้างชมพูพานจากเหงื่อไคลของพระองค์ แล้วยกให้เป็นโอรสของพระยากากาศ เจ้าเมืองขีดขิน ชมพูพานมีความรู้เรื่องยาสมุนไพรเป็นอย่างดี แต่ตามฉบับอื่นกล่าวว่า พระพรหมอ้าปากหาวก็ได้ชมพูพานออกมาจากพระโอษฐ์ ได้เป็นราชาแห่งหมี
เรื่องของพระรามหลังจากเสร็จสงครามกับทศกัณฐ์แล้ว ได้เกิดเหตุอีกหลายประการ ซึ่งมีเรื่องปรากฏใน
รามายณะ ซึ่งจะหาอ่านได้จากหนังสือนั้นโดยตรง กล่าวโดยสรุปเมื่อพระรามตั้งให้พิเภกครองกรุงลงกาแล้วก็เสด็จกลับอยุธยา ตรงนี้รามเกียรติ์ไทยว่าเดินทัพกลับ แต่ในรามายณะฉบับหนึ่งกล่าวว่า พระราม นางสีดา และพระลักษมณ์ เสด็จกลับอโยธยาโดยบุษบกวิมาน (Pushpaka Vimana) ที่สวรรค์ประทานมาให้ กล่าวไว้พอเป็นที่สังเกต (ในรามายณะว่าพิเภกจัดบุษบกวิมานของทศกัณฐ์ไปส่งถึงอโยธยา)
รามายณะนั้นมีเขียนกันหลายเล่ม รายละเอียดกล่าวไว้ไม่ตรงกัน ฉบับหนึ่งกล่าวว่า หลังจากเสร็จศึกเสด็จกลับอโยธยาแล้ว พระรามได้ทรงกระทำพิธีสำคัญต่างๆ เช่น พิธีโปณฑริกา พิธีอัศวเมธ และพิธีชีเมธ ที่สำคัญคือ พระรามครองราชย์อยู่นานถึงหมื่นปี จึงทำพิธีอัศวเมธถึง 10 ครั้ง (แสดงถึงศักดานุภาพว่าไม่ได้ลดน้อยถอยลงแต่อย่างไร) ปรากฏว่าบ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุข บริบูรณ์ด้วยโภคทรัพย์ โรคภัยไข้เจ็บไม่มาเบียดเบียน โจรผู้ร้ายก็ไม่มี ผู้คนพลเมืองอยู่ในศีลธรรม
พระรามมีโอรสนับพันองค์ ซึ่งไม่น่าแปลกเพราะพระชันษายืนถึงหมื่นปีและโอรสเหล่านั้นคงเกิดจากพระสนมซึ่งมีอยู่จำนวนมาก ส่วนที่เกิดจากนางสีดามีเพียงองค์เดียวดังกล่าวแล้ว (ในรามเกียรติ์เล่มหนึ่งว่าเป็นโอรสแฝด)
